B1 · IntermediateLesson 2 of 2

Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis

An difríocht idir má agus dá: coinníoll oscailte nó hipitéis, séimhiú agus urú, agus roghnú na haimsire i samplaí soiléire den ghnáthchaint.

By the flumi team About 5 min read 11 vocabulary wordsGrammar learning path: Cásanna samhlaithe agus coinníollacha

Coinníoll oscailte nó hipitéis?

Úsáid má nuair a chuireann tú coinníoll i láthair mar fhéidearthacht oscailte. Úsáid dá nuair a shamhlaíonn tú cás: cad a tharlódh sa chás sin? Is féidir leis an difríocht a bheith ag brath ar an dearcadh atá agat, ní ar na fíricí amháin.

Tá seans ann go mbeidh am agam:

Má bhíonn am agam amárach, rachaidh mé leat.

Táim ag samhlú an cháis:

Dá mbeadh am agam amárach, rachainn leat.

Sa chéad sampla, tá an plean fós oscailte. Sa dara sampla, samhlaím am a bheith agam agus deirim cad a dhéanfainn ansin.

Má: coinníoll oscailte

Tá dhá chuid san abairt: an coinníoll agus an toradh.

Má thagann tú go luath, gheobhaidh tú suíochán.

Is é teacht go luath an coinníoll. Is é suíochán a fháil an toradh.

Is minic a úsáidtear an aimsir láithreach i ndiaidh má, fiú nuair atáthar ag caint faoin todhchaí. Is féidir an aimsir fháistineach a úsáid sa chuid a léiríonn an toradh.

An úsáid An coinníoll An toradh
Staid anois Má tá tú réidh, tosóimid anois.
Féidearthacht amach anseo Má thagann Nóra amárach, beidh áthas orm.
Staid amach anseo Má bhíonn sé fuar amárach, fanfaimid sa bhaile.
Nós Má bhíonn sé fuar, fanaim sa bhaile de ghnáth.

Déan idirdhealú idir má tá agus má bhíonn. Sa tábla, baineann má tá tú réidh leis an staid anois. Baineann má bhíonn sé fuar amárach leis an todhchaí; léiríonn de ghnáth nós sa sampla deireanach.

Ní gá gur ráiteas faoin todhchaí a bheidh sa toradh. Is féidir ordú nó comhairle a thabhairt freisin:

Má tá tú tuirseach, lig do scíth.

Is féidir má a úsáid leis an aimsir chaite freisin nuair nach bhfuil a fhios agat ar tharla rud éigin:

Má chonaic tú Nóra, inis dom.

Ní fios dom an bhfaca tú Nóra; iarraim ort insint dom má chonaic tú í.

Dá: cás samhlaithe

Le hipitéis faoin am i láthair nó faoin todhchaí, úsáid dá + an modh coinníollach. Bíonn an modh coinníollach sa toradh freisin sa phatrún seo.

Dá mbeadh rothar agam, rachainn ar scoil air.

Samhlaím rothar a bheith agam. Ansin deirim cad a dhéanfainn sa chás sin.

  • Dá mbeadh níos mó ama agam anois, léifinn an leabhar sin.
  • Dá dtiocfá linn amárach, bheadh áthas orainn.
  • Dá mbeadh sé tirim amárach, rachainn ag siúl.

Is féidir an patrún seo a úsáid le hipitéis faoin am atá thart freisin. Léiríonn focal ama ar nós inné cén t-am atá i gceist:

Dá mbeinn ann inné, chabhróinn leat.

Ní raibh mé ann inné; samhlaím anois cad a dhéanfainn dá mbeinn ann.

Ní chiallaíonn dá go bhfuil an cás dodhéanta i gcónaí. Is féidir cás nach bhfuil súil mhór agat leis a shamhlú freisin.

Ná húsáid má agus dá amhail is go bhfuil an bhrí chéanna leo.

Má bhíonn sé tirim amárach, rachaidh mé ag siúl: plean atá ag brath ar an aimsir.

Dá mbeadh sé tirim amárach, rachainn ag siúl: cás atá á shamhlú agam.

An chopail: más agus dá mba

Leis an gcopail is, úsáid más i gcoinníoll oscailte agus dá mba i gcás samhlaithe sna patrúin seo:

  • Más mian leat, tar linn. Fágtar an rogha agat.
  • Dá mba mise thú, d'fhanfainn. Samhlaím mé féin i do chás agus tugaim comhairle duit.

Coinníoll diúltach: mura

Úsáid mura chun coinníoll diúltach a chur in iúl. Léiríonn foirm an bhriathair an difríocht idir an coinníoll oscailte agus an hipitéis:

  • Mura mbíonn am agam, ní rachaidh mé leat. Coinníoll oscailte diúltach.
  • Mura mbeadh am agam, ní rachainn leat. Cás samhlaithe diúltach.

Cuireann mura urú ar bíonn agus beadh sna samplaí seo: mura mbíonn, mura mbeadh.

Quick check

Try one question now.

1
Má an bus in am amárach, beidh mé san oifig roimh a naoi.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Séimhiú agus urú

Cuireann má séimhiú ar an mbriathar de ghnáth. Cuireann dá urú air. Féach ar an athrú ag tús na bhfoirmeacha seo:

Gan an cónasc Le má nó dá An t-athrú
tagann má thagann séimhiú
bíonn má bhíonn séimhiú
tá má tá gan séimhiú
deir má deir gan séimhiú
bheadh dá mbeadh foirm spleách le hurú
thiocfá dá dtiocfá foirm spleách le hurú

Tá foirmeacha neamhrialta tábhachtach anseo. Is í mbeadh an fhoirm a úsáidtear i ndiaidh dá, seachas bheadh. Sa phéire thiocfá / dá dtiocfá, athraíonn tús an bhriathair freisin.

Foghlaim na péirí seo mar aonaid: má tá / dá mbeadh, má bhíonn / dá mbeadh, má thagann tú / dá dtiocfá. Cabhróidh siad leat an bhrí agus an fhoirm a roghnú le chéile.

Seiceáil do rogha

Sula gcríochnaíonn tú an abairt:

  1. Roghnaigh an bhrí: an coinníoll oscailte é, nó an cás atá á shamhlú agat?
  2. Roghnaigh an patrún: má thagann tú, beidh… nó dá dtiocfá, bheadh…
  3. Seiceáil tús an bhriathair: séimhiú i ndiaidh má de ghnáth; urú i ndiaidh dá.
  4. Seiceáil an toradh: sa phatrún hipitéiseach thuas, úsáid an modh coinníollach sa dá chuid.

Má bhíonn am agam, rachaidh mé leat. Coinníoll oscailte.

Dá mbeadh am agam, rachainn leat. Cás samhlaithe.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

11 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 11 words and review them later.

Focail: Má agus dá: coinníoll oscailte agus hipitéis

11 words

Last updated November 5, 2026