Níos agus is: comparáid agus sárchéim
Úsáid níos agus is chun daoine agus rudaí a chur i gcomparáid: foirmeacha mar airde agus daoire, ná idir dhá rud, agus an ceann is airde i ngrúpa.
Dhá rud nó grúpa iomlán?
Úsáideann tú níos chun daoine nó rudaí a chur i gcomparáid. Úsáideann tú is chun an duine nó an rud atá chun tosaigh sa ghrúpa a ainmniú: níos airde, ach an duine is airde.
- Comparáid: Tá Seán níos airde ná Pól.
- Sárchéim: Is é Seán an duine is airde sa teaghlach.
Sa chéad abairt, tá tú ag caint faoi bheirt. Sa dara habairt, tá tú ag caint faoin teaghlach ar fad.
Úsáid Is í le hainm mná: Is í Nóra an duine is óige sa teaghlach.
Foirm na haidiachta
Bíonn foirm ar leith den aidiacht i ndiaidh níos agus is. Úsáideann tú an fhoirm chéanna sa dá chás.
| Aidiacht | Le níos | Le is |
|---|---|---|
| ard | níos airde | is airde |
| óg | níos óige | is óige |
| daor | níos daoire | is daoire |
| deas | níos deise | is deise |
| tábhachtach | níos tábhachtaí | is tábhachtaí |
| suimiúil | níos suimiúla | is suimiúla |
Foghlaim an dá fhoirm le chéile: ard — airde, óg — óige. Ní leor e a chur le deireadh gach aidiachta.
Seo roinnt foirmeacha coitianta eile. Tá foirmeacha neamhrialta ar maith, mór, beag agus olc.
| Aidiacht | Foirm chomparáide |
|---|---|
| maith | fearr |
| mór | mó |
| beag | lú |
| olc | measa |
| fada | faide |
| te | teo |
Tá an cóta seo níos fearr ná an cóta sin.
Is é seo an ceann is fearr sa siopa.
Ní athraíonn an fhoirm seo de réir inscne ná uimhir an ainmfhocail:
- fear níos óige;
- bean níos óige;
- daoine níos óige.
Níos agus ná
Seo patrún simplí chun dhá rud a chur i gcomparáid:
Tá + duine nó rud + níos + aidiacht + ná + duine nó rud eile.
Cuir ná roimh an dara duine nó rud.
Tá Nóra óg. Tá sí níos óige ná Seán.
Tá an cóta seo daor. Tá sé níos daoire ná an geansaí.
Tá an teach seo ard. Tá sé níos airde ná an teach sin.
Ní gá an dara rud a ainmniú má tá sé soiléir ón gcomhthéacs.
Tá an cóta seo ródhaor. An bhfuil cóta níos saoire agat?
Anseo, is é saoire foirm chomparáide saor.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
An tsárchéim le is
Úsáid an + ainmfhocal + is + aidiacht chun rud amháin a roghnú as grúpa.
| Comparáid | Sárchéim |
|---|---|
| teach níos airde | an teach is airde |
| cóta níos daoire | an cóta is daoire |
| duine níos óige | an duine is óige |
Is féidir leat an grúpa a lua le frása mar sa rang, sa siopa nó sa teaghlach.
Tá trí chóta sa siopa: cóta ar €40, cóta ar €60 agus cóta ar €90.
Tá an cóta ar €90 níos daoire ná an cóta ar €60.
Is é an cóta ar €90 an cóta is daoire sa siopa.
Sa fhrása an cóta is daoire, baineann an leis an ainmfhocal cóta. Coinnigh an t-ord seo: an cóta is daoire, ní an is daoire cóta.
Seiceáil agus cuimhnigh
Úsáid an fhoirm chomparáide i ndiaidh níos agus is.
✓ Tá an teach seo níos airde ná an teach sin.
✗ Tá an teach seo níos ard ná an teach sin.
✓ Seo an teach is airde sa bhaile.
✗ Seo an teach is ard sa bhaile.
- An bhfuil tú ag cur dhá rud i gcomparáid? Úsáid níos airde ná.
- An bhfuil tú ag roghnú an ruda atá chun tosaigh sa ghrúpa? Úsáid an rud is airde.
- Seiceáil foirm na haidiachta: ard → airde, daor → daoire.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
19 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 19 words and review them later.
Focail: Níos agus is: comparáid agus sárchéim
19 wordsLast updated November 5, 2026