Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús
Foghlaim conas soir, thoir agus anoir a úsáid chun treo, suíomh agus gluaiseacht ón oirthear a chur in iúl, le samplaí soiléire i gcomhthéacs.
Trí dhearcadh ar an oirthear
Baineann soir, thoir agus anoir leis an oirthear, ach ní hionann a mbrí. Le soir, léiríonn tú treo gluaiseachta; le thoir, léiríonn tú suíomh; le anoir, léiríonn tú gluaiseacht ón oirthear. Braitheann an rogha ar an eolas is mian leat a thabhairt, ní ar an mbriathar amháin.
Tar éis duit na patrúin seo a scrúdú, beidh tú in ann:
- idirdhealú a dhéanamh idir treo, suíomh agus bunús gluaiseachta;
- pointe tagartha na habairte a aithint;
- an fhoirm chuí a roghnú fiú nuair atá gluaiseacht i gceist sa scéal.
An patrún bunúsach
Is dobhriathra iad na trí fhoirm. Tugann siad eolas faoin ngníomh nó faoin suíomh.
| Foirm | An t-eolas a thugann sí | Sampla |
|---|---|---|
| soir | Gluaiseacht i dtreo an oirthir | Táimid ag taisteal soir. |
| thoir | Suíomh ar an taobh thoir | Tá an stáisiún thoir. |
| anoir | Gluaiseacht ón oirthear | Tá an traein ag teacht anoir. |
Tá an stáisiún ar an taobh thoir den bhaile. Táimid i lár an bhaile anois.
- Rachaimid soir go dtí an stáisiún.
- Tá ár gcairde ag fanacht linn thoir ag an stáisiún.
- Tá bus ag teacht anoir ón stáisiún go lár an bhaile.
Sa chéad abairt, is é treo ár dturais atá tábhachtach. Sa dara habairt, is é suíomh ár gcairde atá tábhachtach. Sa tríú habairt, tagann an bus ón taobh thoir.
An pointe tagartha
Chun na focail seo a thuiscint, fiafraigh díot féin: soir, thoir nó anoir i gcoibhneas le cén áit? Is é sin an pointe tagartha. D’fhéadfadh sé a bheith mar áit an chainteora, mar lár baile nó mar áit eile atá soiléir ón gcomhthéacs.
Táimid i nGaillimh agus tá Nóra i mBaile Átha Cliath.
Tá Nóra thoir i mBaile Átha Cliath. Rachaimid soir chuici amárach. Tiocfaidh sí anoir go Gaillimh an tseachtain seo chugainn.
Ní gá don chainteoir a bheith ag an bpointe tagartha. I scéal, mar shampla, is féidir le baile na gcarachtar a bheith mar phointe tagartha, cé go bhfuil an scéalaí in áit eile.
Ní chiallaíonn soir «ar dheis» i gcónaí. Braitheann do thaobh deas ar an treo ina bhfuil tú ag féachaint; fanann an t-oirthear sa treo céanna.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Gluaiseacht, suíomh agus bunús
Ní leor briathar gluaiseachta a fheiceáil agus soir a roghnú go huathoibríoch. Is féidir le duine bogadh laistigh d’áit atá thoir, gan taisteal soir.
- Tá Seán ag siúl soir. — Tá sé ag bogadh i dtreo an oirthir.
- Tá Seán ag siúl thoir sa pháirc. — Tá sé sa pháirc ar an taobh thoir; ní deir an abairt cén treo ina bhfuil sé ag siúl.
Ar an gcaoi chéanna, is féidir soir agus anoir araon a úsáid le teacht, de réir an turais atá i gceist.
Tá Máire i mBaile Átha Cliath agus tá Pól i nGaillimh. Deir Máire leis:
«An dtiocfaidh tú soir chugam Dé Sathairn?»
Tá Pól i nGaillimh fós. Deir sé le Máire:
«An dtiocfaidh tú anoir chugam Dé Domhnaigh?»
Baineann anoir le bunús na gluaiseachta sa chomhthéacs. Ní insíonn sé, leis féin, cá rugadh an duine ná cén náisiúntacht atá aige.
Má deir tú «Tháinig Áine anoir inné», tá treo a turais á thabhairt agat. Ní hionann sin agus a rá «Is as oirthear na tíre d’Áine».
Seiceáil an bhrí
Sula roghnaíonn tú foirm, lean na céimeanna seo:
- Aithin an pointe tagartha sa chomhrá nó sa scéal.
- Más gluaiseacht i dtreo an oirthir atá á léiriú agat, úsáid soir.
- Más suíomh ar an taobh thoir atá á léiriú agat, úsáid thoir.
- Más gluaiseacht ón oirthear atá á léiriú agat, úsáid anoir.
Soir: cén treo? Thoir: cén áit? Anoir: cén taobh as a dtagann an ghluaiseacht?
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
3 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 3 words and review them later.
Focail: Soir, thoir agus anoir: treonna agus bunús
3 wordsLast updated November 5, 2026