Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich
Foghlaim conas ainmfhocail a úsáid le trí go deich: an uimhir uatha, séimhiú tar éis trí go sé agus urú tar éis seacht go deich, le samplaí soiléire.
Úsáid trí go deich chun rudaí a chomhaireamh. Foghlaimeoidh tú cén fhoirm den ainmfhocal a úsáidtear agus conas a athraíonn tús an fhocail: trí bhád, ach seacht mbád.
An uimhir roimh an ainmfhocal
Cuir an uimhir roimh an ainmfhocal. Úsáidtear an uimhir uatha den ainmfhocal de ghnáth, cé go bhfuil níos mó ná rud amháin i gceist.
- bád → trí bhád
- cat → ceithre chat
- úll → cúig úll
Ní úsáidtear na gnáthfhoirmeacha iolra báid, cait agus úlla sna patrúin seo.
Tá trí bhád ar an loch.
Tá ceithre chat sa ghairdín.
Tá cúig úll sa mhála.
Trí, ceithre, cúig agus sé: séimhiú
Cuireann trí, ceithre, cúig agus sé séimhiú ar chonsan más féidir é a shéimhiú. Cuirtear h i ndiaidh an chonsain: b → bh, c → ch, p → ph.
| Uimhir | Le bád | Le peann |
|---|---|---|
| trí | trí bhád | trí pheann |
| ceithre | ceithre bhád | ceithre pheann |
| cúig | cúig bhád | cúig pheann |
| sé | sé bhád | sé pheann |
Séimhítear d, f, g, m, s agus t freisin:
- doras → trí dhoras
- fuinneog → sé fhuinneog
- gairdín → cúig ghairdín
- mála → trí mhála
- seomra → ceithre sheomra
- teach → trí theach
Ní athraíonn gach consan. Mar shampla, ní chuirtear séimhiú ar l, n ná r: trí leabhar, ceithre roth.
Ní chuirtear litir roimh ghuta tar éis na n-uimhreacha seo: trí úll, sé úll.
Tá ceithre pheann ar an mbord.
Cheannaigh mé cúig leabhar.
Tá sé bhád sa chuan.
Seacht, ocht, naoi agus deich: urú
Cuireann seacht, ocht, naoi agus deich urú ar an ainmfhocal. San urú, cuirtear litir nó dhá litir roimh an gcéad chonsan más féidir é a urú.
| Tús an fhocail | Le hurú | Sampla |
|---|---|---|
| b | mb | seacht mbád |
| c | gc | ocht gcat |
| d | nd | naoi ndoras |
| f | bhf | deich bhfuinneog |
| g | ng | seacht ngairdín |
| p | bp | ocht bpeann |
| t | dt | naoi dteach |
Ní chuirtear urú ar l, m, n, r ná s: seacht leabhar, ocht mála, deich seomra.
Cuir trí mhála agus ocht mála i gcomparáid: séimhítear m tar éis trí go sé, ach ní chuirtear urú air tar éis seacht go deich.
Roimh ghuta, cuir n- leis: seacht n-úll, ocht n-uaireadóir.
Tá seacht mbád sa chuan.
Tá ocht bpeann sa bhosca.
Tá naoi n-úll sa mhála.
Tá deich bhfuinneog sa teach.
Foirmeacha speisialta agus botúin choitianta
Tá foirmeacha speisialta ag roinnt ainmfhocal tar éis uimhreacha. Trí cinn choitianta ná bliana, seachtaine agus cinn.
| Ainmfhocal | Le trí | Le seacht |
|---|---|---|
| bliain | trí bliana | seacht mbliana |
| seachtain | trí seachtaine | seacht seachtaine |
| ceann | trí cinn | seacht gcinn |
Úsáid cinn chun rudaí a chomhaireamh gan ainm an ruda a rá arís: Cé mhéad peann atá agat? Tá trí cinn agam.
Ní shéimhítear an b in bliana tar éis trí go sé: trí bliana, sé bliana. Cuirtear urú air tar éis seacht go deich: seacht mbliana, deich mbliana.
Ní shéimhítear seachtaine ach oiread: trí seachtaine, sé seachtaine. Is eisceacht í seo; séimhítear seomra mar is gnách: trí sheomra.
Ní shéimhítear cinn tar éis trí go sé: trí cinn, sé cinn. Cuirtear urú air tar éis seacht go deich: seacht gcinn, deich gcinn.
✓ trí bhád — ní trí báid.
✓ seacht mbád — ní seacht bhád.
✓ sé úll, ach seacht n-úll.
Tabhair aire don athrú idir sé agus seacht: séimhiú sa chéad ghrúpa, urú sa dara grúpa.
Seiceáil do rogha
- Cuir an uimhir roimh an ainmfhocal.
- Úsáid an fhoirm uatha de ghnáth; cuimhnigh ar fhoirmeacha speisialta mar bliana agus seachtaine.
- Tar éis trí go sé, cuir séimhiú más féidir: sé chat.
- Tar éis seacht go deich, cuir urú más féidir: seacht gcat. Roimh ghuta, úsáid n-: seacht n-úll.
Trí bhád — sé bhád — seacht mbád — deich mbád.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
22 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 22 words and review them later.
Focail: Uimhreacha le hainmfhocail: trí go deich
22 wordsLast updated November 5, 2026