Ablativus absolutus
Ablātīvus absolūtus: concordia nōminis et participiī, tempus relātīvum, sēnsus temporālis et causālis, atque constructiō sine participiō exemplīs clārīs.
Ablātīvus absolūtus rem breviter exprimit quae cum actiōne prīncipālī coniungitur: quid eōdem tempore fiat, quid anteā factum sit, vel cūr aliquid fiat. Disce nōmen et participium coniungere, tempus intellegere et constructiōnem sine participiō agnōscere.
Duae rēs in ūnā sententiā
Vidē duās sententiās: Sōl oritur. Agricolae ad agrōs eunt. Hās rēs ūnā sententiā exprimere potes:
Sōle oriente, agricolae ad agrōs eunt.
Dum sōl oritur, agricolae ad agrōs eunt.
Sōle oriente est ablātīvus absolūtus. Sōl oritur; agricolae eunt. Haec constructiō suum subiectum habet, sōle, quod in ablātīvō pōnitur.
Absolūtus hīc significat nōmen nōn ā verbō prīncipālī pendēre. Rēs tamen inter sē sēnsū coniunguntur.
Nōmen et participium concordant
Nōmen vel prōnōmen et participium in ablātīvō pōnuntur. Participium cum nōmine genere, numerō et cāsū concordat.
| Nōmen | Participium | Constructiō |
|---|---|---|
| sōle | oriente | sōle oriente |
| portā | clausā | portā clausā |
| portīs | clausīs | portīs clausīs |
| bellō | cōnfectō | bellō cōnfectō |
In portīs clausīs, ambae formae sunt fēminīnae, plūrālēs, ablātīvae. In bellō cōnfectō, ambae sunt neutrae, singulārēs, ablātīvae.
✓ Portā clausā, puerī forīs manent.
✗ Portā clausum, puerī forīs manent.
Forma clausum cum portā nōn concordat. Scrībe clausā.
Tempus ad actiōnem prīncipālem refertur
Participium praesentis rem plērumque eōdem tempore fierī ostendit. Participium perfectī rem ante actiōnem prīncipālem factam esse ostendit.
| Participium | Exemplum | Sēnsus |
|---|---|---|
| praesentis | Magistrō loquente, discipulī tacent. | Magister loquitur; discipulī tacent. |
| praesentis | Magistrō loquente, discipulī tacēbant. | Magister loquēbātur; discipulī tacēbant. |
| perfectī | Opere perfectō, agricola domum rediit. | Agricola opus perfēcit; deinde domum rediit. |
Loquente nōn semper tempus praesēns indicat: in alterō exemplō magister loquēbātur. Tempus ex verbō prīncipālī et contextū intellegis.
In opere perfectō, opus perfectum est. Participium perfectī passīvī nōn per sē dīcit quis opus perfēcerit; id contextus ostendere potest.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tempus vel causa ex contextū intellegitur
Ablātīvus absolūtus coniūnctiōnem nōn habet. Itaque contextum spectā: interdum tempus, interdum causam, interdum aliam rērum coniūnctiōnem exprimit.
Cēnā parātā, convīvae ad mēnsam accēdunt.
Postquam cēna parāta est, convīvae ad mēnsam accēdunt. Hīc tempus praecipuē indicātur.
Viā nive obstructā, iter facere nōn possumus.
Quia via nive obstructa est, iter facere nōn possumus. Hīc causa impedīmentī indicātur.
Nōn semper ūnus tantum sēnsus est. Rēs quae anteā facta est etiam causa esse potest. Nōlī igitur omnem ablātīvum absolūtum sōlō postquam explicāre.
Sine participiō quoque adhibētur
Interdum duo nōmina, vel nōmen et adiectīvum, in ablātīvō pōnuntur. Verbum sum participium praesentis ūsitātum nōn habet.
Caesare duce, mīlitēs iter faciunt.
Caesar mīlitēs dūcit; mīlitēs iter faciunt.
Patre invītō, fīlius proficīscitur.
Pater nōn vult fīlium proficīscī; fīlius tamen proficīscitur.
In Caesare duce, duce est nōmen. In patre invītō, invītō est adiectīvum quod cum patre concordat.
Quid ante scrībendum spectēs
Nōn omne participium in ablātīvō est ablātīvus absolūtus.
Cum amīcō rīdente ambulō: praepositiō cum ablātīvum regit; haec nōn est constructiō absolūta.
Amīcō rīdente, ego taceō: amīcus rīdet; ego taceō. Hīc est ablātīvus absolūtus.
Ad constructiōnem agnōscendam vel scrībendam:
- Quaere nōmen quod subiectum reī breviter expressae est.
- Spectā num nōmen et participium in ablātīvō concordent.
- Confer tempus participiī cum actiōne prīncipālī.
- Ex contextū iūdicā utrum tempus, causa an alia coniūnctiō exprimātur.
- Mementō constructiōnem etiam sine participiō fierī posse: Caesare duce.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026