Ablativus comparationis et quam
Ablātīvus comparātiōnis et quam duas rēs comparant: discē utram formam ēligās, quō cāsū nōmina pōnās et quōmodo comparātiōnem ab instrūmentō discernās.
Cum dīcis Mārcus est altior Lūciō, duōs hominēs comparās. Idem significat Mārcus est altior quam Lūcius. Hīc discēs quandō ablātīvum, quandō quam adhibeās et quō cāsū nōmina pōnās.
Quid comparātur?
Comparātīvus, ut altior, fortior, maior, indicat rem aliquam alteram superāre. Altera rēs, ad quam comparātiō fit, duōbus modīs exprimitur:
- per ablātīvum sine praepositiōne: altior Lūciō;
- per quam: altior quam Lūcius.
Mārcus est altior Lūciō.
Mārcus est altior quam Lūcius.
Mārcus et Lūcius comparantur. Utraque sententia idem significat: Mārcus Lūcium statūrā superat.
Ablātīvus Lūciō hīc ablātīvus comparātiōnis appellātur.
Ablātīvus sine quam
In prōsā ablātīvus comparātiōnis praesertim adhibētur ubi comparātīvus nōminātīvō aut accūsātīvō pōnitur. Nōmen alterīus reī in ablātīvō est; quam nōn additur.
| Cāsus comparātīvī | Cum ablātīvō | Cum quam |
|---|---|---|
| Nōminātīvus | Mārcus est altior Lūciō. | Mārcus est altior quam Lūcius. |
| Accūsātīvus | Turrim altiōrem mūrō videō. | Turrim altiōrem quam mūrum videō. |
In alterā sententiā altitūdō turris cum altitūdine mūrī comparātur. Altiōrem cum turrim concordat; mūrō est ablātīvus comparātiōnis.
Ad hanc comparātiōnem nōn dīcās altior ex Lūciō aut altior ab Lūciō. Ablātīvus comparātiōnis praepositiōne caret.
Quam et cāsus nōminis
Quam nōn est praepositiō nec ūnum cāsum regit. Ubi duo nōmina eōdem mūnere funguntur, post quam idem cāsus pōnitur atque in priōre parte.
Mārcus est fortior quam Lūcius.
Mārcus et Lūcius sunt nōminātīvī.
Domum maiōrem quam vīllam habeō.
Domum et vīllam sunt accūsātīvī. Domus vīllam magnitūdine superat.
Si comparātīvus aliō cāsū pōnitur, in prōsā plērumque quam adhibēs:
Virō fortiōrī quam Marcō praemium dō.
Virō fortiōrī et Marcō sunt datīvī. Vir cui praemium dō Mārcum fortitūdine superat.
Post quam etiam sententia cum verbō pōnī potest: Mārcus est fortior quam putābam. Itaque nōn semper nōmen eōdem cāsū quaerendum est; tōtam sententiam spectā.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Nōn omnis ablātīvus comparātiōnem significat
Ablātīvus prope comparātīvum positus aliud quoque significāre potest. Sēnsum sententiae, nōn sōlum terminātiōnem, spectā.
Mārcus est fortior Lūciō.
Lūciō indicat quem Mārcus fortitūdine superet.
Mārcus gladiō longiōre pugnat.
Gladiō longiōre indicat quō instrūmentō Mārcus pugnet. Hīc longiōre cum gladiō concordat; altera rēs nōn exprimitur.
Altera rēs omittī potest, sī ex contextū intellegitur. Comparātīvus igitur neque quam neque ablātīvum comparātiōnis semper requīrit.
Quōmodo formam ēligās
- Vidē quae duae rēs comparentur.
- Sī comparātīvus nōminātīvō aut accūsātīvō est, saepe aut ablātīvum sine praepositiōne aut quam adhibēre potes.
- Sī comparātīvus aliō cāsū est, quam plērumque ēlige.
- Post quam, cāsum ex mūnere nōminis in sententiā cōnstitue.
Altior Lūciō et altior quam Lūcius eandem comparātiōnem exprimunt; cāsus autem nōminis differt.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026