Ablativus instrumenti et modi
Ablātīvus īnstrūmentī rem indicat quā aliquid facis; ablātīvus modī docet quō modō agās. Disce quandō cum addās et quōmodo adiectīvum cum nōmine concordet.
Quā rē scrībis? Quō modō labōrās? Ablātīvus īnstrūmentī rem indicat quā aliquid facis; ablātīvus modī indicat quō modō agās. Disce hōs ūsūs distinguere et praepositiōnem cum rēctē adhibēre.
Quā rē aliquid facis?
In sententiā Puer stilō scrībit, stilō est ablātīvus īnstrūmentī. Puer stilum habet et eō scrībit. Hic ablātīvus plērumque sine praepositiōne pōnitur.
- Puer stilō scrībit. Quā rē scrībit? Stilō.
- Puella clāve portam aperit. Quā rē portam aperit? Clāve.
- Agricola arātrō terram arat. Quā rē terram arat? Arātrō.
Īnstrūmentum nōn semper parva rēs est quam manū tenēs. In sententiā Nāvis ventō movētur, ventus nāvem movet; ventō quoque est ablātīvus īnstrūmentī.
Formae ablativi
Nōmen in ablātīvō pōne. Sī adiectīvum addis, id cum nōmine genere, numerō et cāsū concordat.
| Nōminātīvus singulāris | Ablātīvus singulāris | Exemplum |
|---|---|---|
| stilus | stilō | Puer stilō scrībit. |
| clāvis | clāve | Puella clāve portam aperit. |
| arātrum | arātrō | Agricola arātrō terram arat. |
| cūra | cūrā | Puella magnā cūrā scrībit. |
Magnā cūrā: cūrā est fēminīnum, singulāre, ablātīvus; magnā eāsdem formās habet.
Quō modō aliquid facis?
Ablātīvus modī nōn īnstrūmentum, sed modum agendī indicat. Cum cūrā scrībis: litterās bene scrībere studēs, nōn neglegenter scrībis.
Sine adiectīvō, nōmen modī plērumque praepositiōnem cum habet. Cum adiectīvō, cum pōnere aut omittere potes.
| Nōmen modī | Fōrma | Exemplum |
|---|---|---|
| Sine adiectīvō | cum cūrā | Discipulus cum cūrā scrībit. |
| Cum adiectīvō, sine praepositiōne | magnā cūrā | Discipulus magnā cūrā scrībit. |
| Cum adiectīvō et praepositiōne | magnā cum cūrā | Discipulus magnā cum cūrā scrībit. |
Etiam cum magnā cūrā rēctē dīcitur. In magnā cum cūrā, praepositiō est inter adiectīvum et nōmen.
Quaedam locūtiōnēs modī sine cum ūsurpantur. Dīcimus hōc modō: Hōc modō litterās scrībō. Itaque nōn omnis ablātīvus modī praepositiōnem requīrit.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Instrumentum et modus in ūnā sententiā
Puella stilō magnā cum cūrā scrībit.
- Stilō: quā rē scrībit? Hic est ablātīvus īnstrūmentī.
- Magnā cum cūrā: quō modō scrībit? Hic est ablātīvus modī.
Cum nōn semper modum indicat. In sententiā Puella cum amīcā scrībit, amīca cum puellā adest: cum amīcā comitātum, nōn modum indicat.
Quid meminisse dēbēs?
- Quaere quā rē? Ad īnstrūmentum indicandum ablātīvum plērumque sine praepositiōne pōne: stilō.
- Quaere quō modō? Ad modum indicandum nōmen sine adiectīvō plērumque cum cum pōne: cum cūrā.
- Sī adiectīvum adest, utraque fōrma rēcta est: magnā cūrā, magnā cum cūrā.
- Concordiam servā et locūtiōnem hōc modō mementō.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026