Ablativus temporis
Ablātīvus temporis indicat quandō aliquid fit vel intrā quod tempus perficitur; disce fōrmās cum diē, nocte, hōrā et annō atque discrīmen ab accūsātīvō.
Ablātīvus temporis indicat quandō aliquid fit vel intrā quod tempus aliquid perficitur. Disce hās duās ratiōnēs distinguere et fōrmās temporis in sententiīs adhibēre.
Quandō aliquid fit?
In sententiā Prīmā hōrā vēnī, verba prīmā hōrā respondent ad quaestiōnem quandō? Hic ablātīvus tempus indicat, nōn locum.
Cum nōminibus quae tempus significant, ablātīvus temporis plērumque sine praepositiōne pōnitur.
— Quandō vēnistī?
— Prīmā hōrā vēnī.
— Quandō discēdēs?
— Posterō diē discēdam.
Aestāte diēs longī sunt.
Hieme noctēs longae sunt.
Interdum praepositiō in adhibētur: Bis in annō Rōmam eō.
Fōrmae frequentēs
Haec nōmina tempora significant. In mediā columnā tabulae sunt fōrmae ablātīvī singulāris.
| Nōminātīvus | Ablātīvus | Exemplum temporis |
|---|---|---|
| hōra | hōrā | prīmā hōrā |
| diēs | diē | posterō diē |
| nox | nocte | illā nocte |
| annus | annō | illō annō |
| aestās | aestāte | aestāte |
| hiems | hieme | hieme |
Adiectīvum cum nōmine concordat genere, numerō et cāsū: illā nocte, sed illō annō.
Nōn omnēs ablātīvī in -ā aut -ō exeunt. Etiam nocte, aestāte et hieme sunt ablātīvī.
Intrā quod tempus?
Ablātīvus etiam spatium temporis indicat intrā quod aliquid perficitur. Hīc nōn ūnum temporis punctum, sed spatium ad rem perficiendam datum spectāmus.
Tribus diēbus tōtum librum lēgī.
Librum intrā trēs diēs ad fīnem lēgī.
Ūnā hōrā epistulam scrībam.
Epistula intrā ūnam hōram parāta erit.
In tribus diēbus, et numerāle et nōmen sunt ablātīvō plūrālī. In ūnā hōrā, ambae fōrmae sunt ablātīvō singulārī.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Tempus certum et spatium temporis
Compara haec exempla. Numerus et rēs ipsa adiuvant ad sententiam intellegendam.
| Sententia | Sēnsus |
|---|---|
| Tertiō diē vēnit. | Nōn prīmō nec secundō diē, sed tertiō vēnit. |
| Tribus diēbus tōtum librum lēgit. | Intrā trēs diēs librum ad fīnem lēgit. |
| Trēs diēs hīc mānsit. | Tam diū hīc mānsit. |
Tribus diēbus et trēs diēs nōn idem significant in hīs exemplīs. Ad quaestiōnem quam diū?, spatium temporis plērumque accūsātīvō exprimitur: trēs diēs hīc mānsit.
Nōn sōlum fōrmam spectā: tōtam sententiam lege. Ablātīvus temporis ex contextū intellegitur.
Quid retinēre dēbēs?
- Quandō? → Posterō diē discēdam.
- Intrā quod tempus? → Ūnā hōrā epistulam scrībam.
- Cum nōminibus temporis, praepositiō plērumque nōn adhibētur.
- Adiectīvum nōminī convenit: illā nocte, illō annō.
- Quam diū? ab hīs quaestiōnibus distingue: trēs diēs hīc mānsit.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Vocabula: Ablativus temporis
6 wordsLast updated November 5, 2026