Accusativus cum infinitivo: oratio relata
Accusativus cum infinitivo post verba dicendi: disce subiectum accusativo ponere, infinitivum praesentis adhibere et concordiam recte servare.
Aliēna verba referre potes sine ipsīs verbīs repetendīs. Post verba ut dīcit, narrat, nūntiat, saepe adhibētur accūsātīvus cum īnfīnītīvō: subiectum est in accūsātīvō, verbum in īnfīnītīvō. Hīc praecipuē īnfīnītīvum praesentis adhibēbis.
Ab ipsīs verbīs ad ōrātiōnem relātam
Iūlia dīcit: «Marcus labōrat.» Haec sunt ipsa Iūliae verba. Sī rem ab Iūliā dictam referre vīs, ita dīcere potes:
Iūlia dīcit: «Marcus labōrat.»
Iūlia dīcit Marcum labōrāre.
In sententiā relātā Marcum subiectum īnfīnītīvī labōrāre est: Marcus labōrem facit. Iūlia autem subiectum verbī dīcit manet.
Hanc cōnstrūctiōnem saepe invenīs post verba quibus aliquis rem dīcit, narrat aut nūntiat.
Subiectum et verbum mūtantur
Subiectum nōminātīvō expressum in accūsātīvum mūtā. Prō verbō quod persōnam et numerum indicat, pōne īnfīnītīvum.
| Ipsa verba | Ōrātiō relāta |
|---|---|
| Puella cantat. | Dīcit puellam cantāre. |
| Puellae cantant. | Dīcit puellās cantāre. |
| Puer dormit. | Dīcit puerum dormīre. |
| Puerī dormiunt. | Dīcit puerōs dormīre. |
Īnfīnītīvus cantāre idem manet, sī ūna puella cantat vel multae puellae cantant. Numerum subiectī ex puellam aut puellās cognōscis.
Prīmum quaere: quis cantat? Deinde eius nōmen in accūsātīvō pōne: puella → puellam, puellae → puellās.
Concordia cum subiectō
Cum īnfīnītīvō esse, adiectīvum quod subiectum dēscrībit cum eō genere, numerō et cāsū concordat. Quia subiectum in accūsātīvō est, adiectīvum quoque in accūsātīvō pōnitur.
Pater dīcit: «Fīlius est laetus.»
Pater dīcit fīlium laetum esse.
Māter dīcit: «Fīliae sunt parātae.»
Māter dīcit fīliās parātās esse.
Nōn sōlum fīlius → fīlium, sed etiam laetus → laetum mūtātur. Similiter fīliae parātae → fīliās parātās.
Verba nōn semper eundem ordinem servant: fīlium laetum esse et fīlium esse laetum utraque rēctē dīcuntur.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Negātiō, tempus et persōna
Negātiōnem in ipsā rē relātā servā. In hīs exemplīs nōn ad īnfīnītīvum pertinet.
Iūlia dīcit: «Marcus nōn labōrat.»
Iūlia dīcit Marcum nōn labōrāre.
Īnfīnītīvus praesentis rem plērumque eōdem tempore fierī significat quō aliquis loquitur. Nōn semper tempus praesēns scrībentis indicat.
- Iūlia dīcit Marcum labōrāre: Marcus labōrat dum Iūlia loquitur.
- Iūlia dīxit Marcum labōrāre: Marcus labōrābat dum Iūlia loquēbātur.
Rēs anteā factae aut posteā futūrae aliīs fōrmīs īnfīnītīvī exprimuntur; eās hīc nōn tractāmus.
Sī is quī loquitur dē sē ipse aliquid dīcit, ego nōn manet.
Marcus dīcit: «Ego labōrō.»
Marcus dīcit sē labōrāre.
Hīc sē ad Marcum refertur: Marcus ipse labōrat.
Sē nōn est prōnōmen prō quōlibet homine. In exemplō Marcus dīcit sē labōrāre, loquēns et labōrāns idem est. Sī Iūlia labōrat, dīc: Marcus dīcit Iūliam labōrāre.
Quid recognōscendum sit
Cum rem dictam refers, haec recognōsce:
- Quod verbum ōrātiōnem relātam intrōdūcit? Exempli grātiā: dīcit.
- Quis rem facit? Subiectum in accūsātīvō pōne.
- Quid facit? Verbum in īnfīnītīvō pōne.
- Estne adiectīvum cum esse? Concordiam servā.
- Estne negātiō? Cūrā ut ad rem relātam pertineat.
Puella est parāta → Dīcit puellam parātam esse. Subiectum et adiectīvum accūsātīvum accipiunt; est in esse mūtātur.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
17 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 17 words and review them later.
Vocabula: Accusativus cum infinitivo: oratio relata
17 wordsLast updated November 5, 2026