C2 · ProficientLesson 4 of 4

Casus Graeci in nominibus Latinis

Formae Graecae nominum Latinorum: accusativi in -n et -a, genetivi in -os, varietas flexionis et discrimen inter usum prosaicum et poeticum.

Nomina e Graeco recepta non semper ad unam declinationem Latinam redacta sunt. Alia terminationes Graecas retinent, alia Latinas accipiunt, alia utramque flexionem admittunt. Accusativi in -n et -a, genetivi in -os, atque eiusdem nominis formae inter se discrepantes praesertim in lectione poetarum occurrunt; ne tamen omnem formam Graecam poeticam esse putes.

Terminatio Graeca, constructio Latina

Casus Graecus hic dicitur forma cuius terminatio e flexione Graeca servata est, non casus novus praeter casus Latinos. Munus eius in sententia ex constructione Latina intellegendum est.

In verbis Aenean videt, Aenean accusativus est et obiectum verbi videt, sicut Aeneam. Mutata terminatione, munus syntacticum idem manet.

Forma Graeca non continuo regimen Graecum secum fert. Aliud est terminationem peregrinam retinere, aliud constructionem Graecam imitari. Hic de flexione nominum agitur.

Prima et secunda declinatio

Quaedam nomina Graeca primae declinationis nominativum in -as, -es vel -e servant. In accusativo forma Graeca in -n occurrere potest, ubi flexio Latina -m exhibet. Non tamen omnes formae apud omnes auctores aeque usitatae sunt.

Nomen Forma Graeca accusativi Forma Latina accusativi
Aeneas Aenean Aeneam
Anchises Anchisen Anchisam
Andromache Andromachen Andromacham

Haec tabula formas comparandas, non omnium nominum regulam mechanicam praebet. In Anchisam et Andromacham non sola littera finalis mutatur: forma ad primam declinationem Latinam accommodatur.

Neque nominativus Graecus postulat ut omnes reliqui casus Graeci sint. Nomen Aeneas, exempli gratia, genetivum Aeneae et dativum Aeneae habet. Flexio eius elementa Graeca et Latina coniungit.

Nomen Casus Forma agnoscenda
Andromache genetivus singularis Andromaches
Anchises genetivus singularis Anchisae
Aeneas vocativus singularis Aenea
Anchises vocativus singularis Anchisa

In Andromaches genetivus Graecus in -es servatur. Hanc terminationem ne ad omnia nomina quorum nominativus in -es exit transferas: Anchises genetivum Latinum Anchisae habet. Vocativi Aenea et Anchisa eum designant quem alloquimur.

Non omne nomen in -as primae declinationis est. Compara Aeneas, Aeneae cum Pallas, Palladis. Genetivus et usus nominis, non sola nominativi terminatio, declinationem indicant.

Secunda declinatio: Delos et Ilion

Nomina Graeca secundae declinationis nominativum in -os vel, si neutra sunt, in -on retinere possunt. Delos, nomen insulae femininum, accusativum Delon habet; formae Latinae Delus, Delum quoque occurrunt. Ilion neutrum est: eadem forma nominativo et accusativo singulari inservit, sicut Ilium in flexione Latina. Genetivi Deli et Ilii ostendunt terminationes Graecas cum flexione Latina coniungi posse.

Tertia declinatio: -a et -os

In nominibus tertiae declinationis accusativus Graecus singularis in -a pro Latino in -em invenitur. Genetivus Graecus in -os quoque, praesertim apud poetas, servari potest.

Nomen Casus Forma Graeca Forma Latina
Hector accusativus singularis Hectora Hectorem
Pallas accusativus singularis Pallada Palladem
Pallas genetivus singularis Pallados Palladis

In his formis thema nominis agnoscendum est: Pallad- apparet in Pallada, Pallados et Palladis. Non recte formam Graecam efficies si quamlibet terminationem nominativo addideris.

Accusativus Hectora masculinus singularis est. Terminatio -a igitur per se neque genus femininum neque numerum pluralem probat.

Orpheus: flexio mixta

Orpheus accusativum Graecum Orphea admittit. Quamquam genetivus Latinus Orphei secundae declinationis formam exhibet, Orphea ad flexionem Graecam tertiae declinationis pertinet. Hoc nomen igitur neque ex solo nominativo neque ex uno casu obliquo ad unam rationem flexionis redigendum est.

Formae plurales

Casus Forma Graeca Quid observandum sit
nominativus pluralis Arcadĕs vocalis terminationis Graecae brevis est; Latina terminatio Arcadēs vocalem longam habet
accusativus pluralis heroas, Macedonas terminatio Graeca -as pro Latina -es occurrit
genetivus pluralis Georgicon, Metamorphoseon terminatio Graeca -on vocalem longam habet: Georgicōn, Metamorphoseōn

Heroas et Macedonas hic accusativi plurales sunt, non nominativi. In Arcadĕs brevitas vocalis a pondere syllabae distinguenda est: syllaba finalis, si consonans sequitur, positione longa fieri potest.

Genetivi plurales etiam in titulis librorum servantur: in Georgicon libri et Metamorphoseon libri, forma Graeca a libri pendet. Georgicon ex adiectivo Graeco substantivato secundae declinationis, Metamorphoseon ex nomine tertiae declinationis ducitur; non igitur omnes genetivi Graeci in -on ad eandem declinationem pertinent.

Quick check

Try one question now.

1
Flexionem Graecam retine: Nos advenientem salutamus.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Formae in sententia agnoscendae

Exempla sequentia ad explicandum composita sunt; non sunt testimonia ex auctoribus excerpta. Formae Graecae tertiae declinationis colorem poeticum his sententiis afferunt.

  • Dido Aenean videt. — Aenean obiectum est; Aeneam idem munus expleret.
  • Achilles Hectora occidit. — Hectora accusativus singularis est, non nominativus.
  • Poeta Pallada celebrat. — Pallada deam significat quam poeta celebrat.
  • Templum Pallados visitamus. — Pallados genetivus est, a nomine templum pendens; Palladis idem vinculum exprimeret.

Formae Latinae his substitutae eandem constructionem efficiunt. In versu tamen substitutio metrum perturbare potest; neque color sermonis necessario idem manet.

Testimonium poeticum et quantitates

Quantitates vocalium ad flexionem pertinentes sic nota: Aenēān, Hectoră, Palladŏs. In prima forma ē et ā longae sunt; in duabus posterioribus vocales terminationum breves. Quantitas vocalis sola tamen pondus syllabae non semper definit: consonantes quae sequuntur quoque examinandae sunt.

Vergilius, Aeneis 1.483:

ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros.

Hic Hectora obiectum verbi raptaverat est. In clausula Hectŏră | mūrōs, Hectora quintum pedem dactylicum efficit: syllaba Hec positione longa est, tŏ et ră breves sunt. Si Hectorem substituas, syllaba rem ante muros positione longa fit; dactylus igitur tollitur, et clausula tradita mutatur. Formae quae idem munus syntacticum explent non necessario idem spatium metricum occupant.

Auctor, genus dicendi et editio

Usus Graecarum terminationum variat pro nomine, auctore et genere dicendi. In prosa quoque nomina propria formas Graecas retinent; accusativi ut Hectora et genetivi ut Pallados ad sermonem poeticum potissimum pertinent.

Cum formam insolitiorem legis:

  1. Nomen eiusque genetivum in lexico require.
  2. Casum ex verbo, praepositione vel nomine regente cognosce.
  3. Formam cum usu eiusdem auctoris compara.
  4. Si lectiones variant, apparatum criticum consule.

Formam in editione traditam ne statim ad terminationem Latinam corrige. Varietas vera esse potest; utrum tamen lectio certo loco recipienda sit, ex testimoniis et consilio editoris iudicandum est.

Quae memoria teneas

  • Aenean et Aeneam eundem casum exprimunt, diversa flexionis ratione.
  • Hectora accusativus singularis est; Pallados genetivus singularis.
  • Nomen unum formas Graecas et Latinas coniungere potest.
  • Terminatio, thema, constructio et usus auctoris simul examinanda sunt.

Formam Graecam agnoscere non idem est atque eam ubique adhibere: ad legendum varietatem disce; ad scribendum formam nomini et generi dicendi probatam elige.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026