Consecutio temporum et perfectum coniunctivi
Cōnsecūtiō temporum et perfectum coniūnctīvī: fōrmae āctīvae et passīvae, rēs factae, discrīmen ā plūsquamperfectō et ūsus in prōpositiōne consecūtīvā.
Tempus ad aliud tempus relatum
In prōpositiōne subordinātā tempus coniūnctīvī saepe ā verbō prīncipālī pendet. Perfectum coniūnctīvī rem ante aliam rem factam significāre potest. Ut tempus rēctē ēligās, nōn sōlum quandō rēs fīat, sed etiam ad quod verbum referātur spectā.
Hīc cōnsecūtiōnem temporum repetēs, perfectum coniūnctīvī fōrmābis et eius ūsum cum plūsquamperfectō comparābis. Etiam vidēbis cūr in prōpositiōnibus cōnsecūtīvīs perfectum interdum post tempus praeteritum pōnātur.
Duae ratiōnēs cōnsecūtiōnis
Tempora prīncipālia sunt praesēns, futūrum et futūrum perfectum. Tempora historica sunt imperfectum, perfectum historicum et plūsquamperfectum. Haec tabula ratiōnem ūsitātam ostendit:
| Tempus verbī prīncipālis | Rēs eōdem tempore fit | Rēs anteā facta est | Rēs posteā futūra est |
|---|---|---|---|
| Prīncipāle | Quaerō quid faciās. | Quaerō quid fēcerīs. | Quaerō quid factūrus sīs. |
| Historicum | Quaerēbam quid facerēs. | Quaerēbam quid fēcissēs. | Quaerēbam quid factūrus essēs. |
In quaerō quid fēcerīs, factum quaestiōnem antecēdit. In quaerēbam quid fēcissēs, factum quaestiōnem iam praeteritam antecēdit.
In interrogātiōnibus oblīquīs rēs posterior per participium futūrī āctīvī cum sīs vel essēs exprīmī potest. Participium cum subiectō congruit: sī fēminam interrogō, quaerō quid factūra sīs dīcō.
Haec tabula cōnsecūtiōnem docet, nōn causam cūr coniūnctīvus adhibeātur. In exemplīs coniūnctīvus pōnitur quia interrogātiō oblīqua est. Nōn omnis prōpositiō subordināta coniūnctīvum postulat.
Quōmodo perfectum coniūnctīvī fōrmēs
In vōce āctīvā, ā perfectō indicātīvī terminātiōnem -ī removē; deinde terminātiōnēs īnfrā positās adde: amāvī → amāv- → amāverim. Idem fit in monuī → monuerim, rēxī → rēxerim, audīvī → audīverim.
In vōce passīvā participium perfectī cum praesentī coniūnctīvī verbī sum coniunge.
| Persōna | Terminātiō āctīva | Āctīvum | Passīvum, genere masculīnō |
|---|---|---|---|
| Ego | -erim | amāverim | amātus sim |
| Tū | -erīs | amāverīs | amātus sīs |
| Ille | -erit | amāverit | amātus sit |
| Nōs | -erīmus | amāverīmus | amātī sīmus |
| Vōs | -erītis | amāverītis | amātī sītis |
| Illī | -erint | amāverint | amātī sint |
Amāverit et amāverint etiam fōrmae futūrī exactī indicātīvī esse possunt. Amāverīs, amāverīmus, amāverītis cum fōrmīs futūrī exactī amāveris, amāverimus, amāveritis facile confunduntur, praesertim ubi longitūdinēs vōcālium nōn notantur. Itaque cōnstrūctiōnem et sēnsum spectā: in nesciō quem amāverit, interrogātiō oblīqua perfectum coniūnctīvī requīrit.
Participium cum subiectō genere et numerō congruit: puella laudāta sit, puellae laudātae sint. Verba dēpōnentia eāsdem fōrmās habent, sed significātiōnem passīvam nōn ideō accipiunt: profectus sit, profectae sint.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Perfectum an plūsquamperfectum?
Tempore verbī prīncipālis mūtātō, saepe etiam tempus subordinātum mūtātur. Rēs tamen eundem inter sē ōrdinem servant.
Nesciō cūr Mārcus discesserit.
Mārcus anteā discessit; ego nunc causam nesciō.
Nesciēbam cūr Mārcus discessisset.
Mārcus iam discesserat; ego tum causam nesciēbam.
Quaerō cūr Iūlia laudāta sit.
Iūlia anteā laudāta est; ego nunc causam quaerō.
Quaerēbam cūr Iūlia laudāta esset.
Iūlia iam laudāta erat; ego tum causam quaerēbam.
Nesciēbam cūr discesserit nōn est exemplum cōnsecūtiōnis historicae ūsitātae. Sī discessum ad illud tempus praeteritum refers, discessisset ēlige. Apud auctōrēs tamen alia temporum coniūnctiō suam causam habēre potest; nōn statim prō mendō habenda est.
Ubi sōla tabula nōn sufficit
Perfectum indicātīvī nōn semper eandem vim habet. Sī factum praeteritum narrat, cōnsecūtiōnem historicam plērumque postulat. Sī statum praesentem significat, cōnsecūtiōnem prīncipālem admittere potest. Itaque significātiōnem, nōn sōlam fōrmam, spectā.
Cōgnōvī quid fēcissēs.
Rem tum cōgnōvī; tū anteā aliquid fēcerās.
Nōvī quid fēcerīs.
Nōvī fōrmā perfectum est, sed hīc praesentem scientiam significat: sciō quid fēcerīs.
In prōpositiōne cōnsecūtīvā, perfectum coniūnctīvī etiam post tempus historicum adhibērī potest. Tum effectus ut rēs facta spectātur, neque perfectum necesse est rem verbō prīncipālī priōrem significet.
Tam fortiter pugnāvērunt ut hostēs vīcerint.
Victōria ex pugnā secūta est. Vīcerint effectum factum exprimit, nōn victōriam ante pugnam partam.
Etiam imperfectum vincerent in tālī prōpositiōne adhibērī potest, secundum cōnsecūtiōnem historicam. Imperfectum per sē nōn significat hostēs nōn victōs esse.
Quid ante scrībendum spectēs
- Causam coniūnctīvī reperī: estne interrogātiō oblīqua, prōpositiō cōnsecūtīva an alia cōnstrūctiō?
- Tempus et vim verbī prīncipālis spectā: ad praesēns an ad praeteritum pertinet?
- Ōrdinem rērum dēfīnī: rēs subordināta eōdem tempore fit, anteā facta est an posteā futūra est?
- In cōnsecūtiōne ūsitātā, rem priōrem exprime perfectō post tempus prīncipāle, plūsquamperfectō post historicum.
- In prōpositiōne cōnsecūtīvā, mementō perfectum etiam effectum factum exprimere posse.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026