B1 · IntermediateLesson 3 of 3

Cum narrativum

Cum narrātīvum cum coniūnctīvō in rēbus praeteritīs: imperfectum rem eōdem tempore gestam, plūsquamperfectum rem anteā factam in nārrātiōne indicat.

Res praeteritas narrare

Cum rēs praeteritās nārrās, cum narrātīvum ostendit quid fieret vel quid iam factum esset, ubi rēs prīncipālis accidit. In hāc cōnstrūctiōne coniūnctīvō imperfectō aut plūsquamperfectō ūteris.

Cum Mārcus per forum ambulāret, amīcum vīdit.

Mārcus ambulābat. Inter ambulandum amīcum vīdit.

Cum Mārcus epistulam scrīpsisset, eam amīcō mīsit.

Prīmum epistulam scrīpsit; deinde eam mīsit.

In prīmō exemplō ambulātiō et occursus ad idem tempus pertinent. In alterō exemplō epistula iam scrīpta erat, cum Mārcus eam mīsit.

Duo tempora coniunctivi

Tempus coniūnctīvī ēlige ex ratiōne inter duās rēs, nōn tantum ex tempore quō ipse loqueris.

Tempus post cum Quid indicat? Exemplum
Imperfectum Rēs tum fīēbat, ubi rēs prīncipālis accidit. Cum puella legeret, frāter intrāvit.
Plūsquamperfectum Rēs ante rem prīncipālem iam facta erat. Cum puella librum lēgisset, eum frātrī dedit.

In exemplō legeret, puella adhūc legēbat, ubi frāter intrāvit. In exemplō lēgisset, librum iam lēgerat, antequam eum frātrī dedit.

Duās rēs sēparā: quid in prīncipālī prōpositiōne accidit? Quid tum fīēbat, aut quid anteā factum erat?

Formas agnoscere et facere

In vōce āctīvā imperfectum coniūnctīvī ex īnfīnītīvō praesentis et terminātiōnibus persōnālibus formās: ambulāre → ambulārem, legere → legerem, esse → essem.

Plūsquamperfectum coniūnctīvī ex īnfīnītīvō perfectī āctīvī et terminātiōnibus persōnālibus formās: ambulāvisse → ambulāvissem, lēgisse → lēgissem, fuisse → fuissem.

Tabula tertiam persōnam singulārem et plūrālem ostendit.

Īnfīnītīvus praesentis Imperfectum: singulāris / plūrālis Plūsquamperfectum: singulāris / plūrālis
ambulāre ambulāret / ambulārent ambulāvisset / ambulāvissent
legere legeret / legerent lēgisset / lēgissent
esse esset / essent fuisset / fuissent

Verbum cum subiectō suō concordat. Duae prōpositiōnēs idem subiectum habēre possunt, sed nōn necesse est.

Cum Mārcus legeret, Iūlia intrāvit.

Cum puerī lēgissent, magister eōs laudāvit.

Quick check

Try one question now.

1
Mercator pecuniam numerare nondum desierat. Cum mercator pecuniam , custos intravit.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Cum et modus verbi

Nōn omne cum coniūnctīvum poscit. Cum temporāle cum indicātīvō tempus factī dēsignāre potest. Cum narrātīvum cum coniūnctīvō rem prīncipālem cum iīs quae tum fīēbant vel anteā facta erant coniungit.

Cum Mārcus vēnit, Iūlia in forō erat.

Hīc adventus Mārcī tempus dēsignat: eō tempore Iūlia in forō erat.

Cum Mārcus per forum ambulāret, Iūliam vīdit.

Hīc ambulātiō ostendit quid Mārcus ageret, ubi Iūliam vīdit.

Ex sōlā vōce cum modum nōn ēligās. Cum vēnit nōn per sē mendōsum est. Sed, sī cum narrātīvum adhibēs, coniūnctīvō ūtere: cum venīret aut cum vēnisset, prout rēs poscit.

Cum etiam causam vel concessiōnem exprimere potest; hī tamen ūsūs hīc nōn tractantur.

Brevis memoria

Ut cum narrātīvum rēctē adhibeās:

  1. Rem prīncipālem in nārrātiōne reperī.
  2. Sī altera rēs eōdem tempore fīēbat, imperfectum coniūnctīvī ēlige.
  3. Sī altera rēs anteā iam facta erat, plūsquamperfectum coniūnctīvī ēlige.
  4. Persōnam et numerum verbī cum subiectō compōne.

Cum cēnārent, hospes intrāvit: cēna tum fīēbat.

Cum cēnāvissent, domum rediērunt: cēna iam fīnīta erat.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026