B2 · Upper Intermediate

Dativus agentis

Datīvus agentis indicat cui aliquid faciendum sit: discerne eum ab ablātīvō agentis, observā concordiam gerundīvī et ambiguitātem duōrum datīvōrum.

By the flumi team About 4 min read

Cui aliquid faciendum est?

In sententiā Liber mihi legendus est, mihi indicat quis librum legere dēbeat. Hic est datīvus agentis. Praecipuē cum gerundīvō et verbō sum adhibētur: nōn rem iam factam, sed officium vel necessitātem agendī significat.

Hāc cōnstrūctiōne potes:

  • indicāre cui aliquid faciendum sit;
  • officium ab actiōne ipsā distinguere;
  • ambiguitātem vītāre, sī verbum alium datīvum poscit.

Datīvus cum gerundīvō

Gerundīvum cum sum coniugātiōnem periphrasticam passīvam efficit. Datīvus agentis sine praepositiōne pōnitur. Gerundīvum autem cum subiectō, nōn cum datīvō, genere, numerō et cāsū congruit.

Sententia Quis facere dēbet? Concordia gerundīvī
Liber mihi legendus est. Ego librum legere dēbeō. legendus cum liber
Epistula tibi scrībenda est. Tū epistulam scrībere dēbēs. scrībenda cum epistula
Haec nōbīs facienda sunt. Nōs haec facere dēbēmus. facienda cum haec
Porta mīlitibus custōdienda est. Mīlitēs portam custōdīre dēbent. custōdienda cum porta

Datīvus agentis nōn indicat rem iam fierī aut factam esse. Epistula mihi scrībenda est officium meum exprimit; nōn affirmat mē epistulam scrībere.

Datīvus omittī potest, sī nōn necesse est agentem nōmināre: Porta claudenda est.

Cōnstrūctiō impersōnālis

Sī verbum subiectum in cōnstrūctiōne passīvā habēre nōn potest, gerundīvum neutrō genere et numerō singulārī pōnitur. Haec cōnstrūctiō impersōnālis appellātur.

Mihi eundum est. — Ego īre dēbeō.

Nōbīs labōrandum est. — Nōs labōrāre dēbēmus.

Tibi exspectandum est. — Tū exspectāre dēbēs.

In sententiā Nōbīs labōrandum est, nōbīs plūrēs persōnās indicat; tamen labōrandum est singulāre manet. Datīvus enim nōn est subiectum.

Quick check

Try one question now.

1

Pons ab operariis reficitur. Haec sententia

Answer options

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Officium et actiō

Datīvum agentis cum ablātīvō agentis comparā. In passīvō sine gerundīvō, persōna agēns plērumque per ā/ab cum ablātīvō exprimitur.

Actiō Officium vel necessitās
Liber ā mē legitur. Liber mihi legendus est.
Porta ā mīlitibus custōdītur. Porta mīlitibus custōdienda est.

Prīma columna dīcit quid fiat; altera quid fierī dēbeat. Itaque mihi nōn est forma quam ubīque prō ā mē pōnere possīs.

Datīvus agentis etiam extrā periphrasticam passīvam invenītur, praesertim apud poētās, sed interdum etiam in prōsā cum participiīs perfectī passīvī. Nōn tamen est commūnis modus agentem cum quōlibet verbō passīvō exprimendī.

Cum verbum ipsum datīvum poscit

Nōn omnis datīvus iuxtā gerundīvum agentem significat. Verbum parcere, exempli grātiā, datīvum regit: cīvibus parcere. In cōnstrūctiōne periphrasticā hic datīvus manet.

Cīvibus parcendum est. — Aliquis cīvibus parcere dēbet; quis id facere dēbeat, nōn exprimitur.

Ā nōbīs cīvibus parcendum est. — Nōs cīvibus parcere dēbēmus.

In alterā sententiā cīvibus ā verbō parcere regitur; ā nōbīs agentem indicat. Ablātīvus cum ā/ab etiam cum gerundīvō adhibērī potest, praesertim ut duo datīvī ambiguitātem nōn pariant.

Nōlī ex sōlō cāsū iūdicāre. In Cīvibus parcendum est, cīvēs nōn sunt iī quī parcere dēbent, sed iī quibus parcendum est.

Quid memoriā teneās

  1. Quaere num gerundīvum cum sum officium vel necessitātem exprimat.
  2. Quaere quis facere dēbeat: is plērumque datīvō agentis indicātur.
  3. Gerundīvum cum subiectō congruat; in cōnstrūctiōne impersōnālī adhibe -ndum est.
  4. Sī alius datīvus ā verbō regitur, eius vim distingue; ad agentem clārē indicandum ā/ab cum ablātīvō adhibēre potes.

Liber mihi legendus est: liber est subiectum; mihi est datīvus agentis; ego legere dēbeō.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 5, 2026