Ne cum perfecto coniunctivi: prohibitio
Prohibitiō per nē cum perfectō coniūnctīvī: formae secundae persōnae, negātiō imperiī, vīs temporis et discrīmen inter vetitum et factum praeteritum.
Locūtiōne nē fēcerīs aliquem monēs ut ab āctiōne abstineat. Hīc perfectum coniūnctīvī nōn factum praeteritum nārrat: prohibitiōnem exprimit. Disce hanc vim agnōscere et fōrmās secundae persōnae adhibēre.
Quid significat nē fēcerīs?
Cum aliquem facere aliquid vetās, nē cum perfectō coniūnctīvī pōnere potes. Haec cōnstrūctiō in prōsā classicā ūsurpātur, praesertim in secundā persōnā.
Amīcus tuus rem sēcrētam scit. Nōn vīs eum aliīs eam nārrāre:
Nē hoc cuiquam dīxerīs.
Plūrēs amīcōs monēs:
Nē hoc cuiquam dīxerītis.
Utrāque sententiā vetās rem ēnūntiārī. Nōn dīcis quid amīcus vel amīcī anteā fēcerint.
Quās fōrmās adhibēs?
Ad ūnum hominem secunda persōna singulāris pertinet; ad plūrēs, secunda persōna plūrālis. In perfectō coniūnctīvī āctīvī terminātiōnēs sunt -erīs et -erītis, quae ad thema perfectī adduntur.
| Verbum | Thema perfectī | Ad ūnum | Ad plūrēs |
|---|---|---|---|
| amō, amāre, amāvī | amāv- | nē amāverīs | nē amāverītis |
| faciō, facere, fēcī | fēc- | nē fēcerīs | nē fēcerītis |
| dīcō, dīcere, dīxī | dīx- | nē dīxerīs | nē dīxerītis |
| scrībō, scrībere, scrīpsī | scrīps- | nē scrīpserīs | nē scrīpserītis |
Thema perfectī ex fōrmā perfectī indicātīvī cognōscis, nōn semper ex praesentī: fēcī → fēcerīs, nōn ex faciō.
Nē epistulam scrīpserīs. — Ūnum hominem vetās.
Nē epistulam scrīpserītis. — Plūrēs hominēs vetās.
Verba dēpōnentia perfectum coniūnctīvī participiō perfectī et coniūnctīvō praesentī verbī sum faciunt. Ex oblīvīscor, oblīvīscī, oblītus sum fit nē oblītus sīs. Participium cum eō quem alloqueris congruit: ad virum Nē meī oblītus sīs, ad fēminam Nē meī oblīta sīs dīcis.
Perfectum nōn semper praeteritum indicat
Nōmen temporis sōlum nōn satis est ad sententiam intellegendam. In hāc prohibitiōne perfectum coniūnctīvī āctiōnem spectat quam fierī nōn vīs.
| Sententia | Vīs |
|---|---|
| Hoc nōn fēcistī. | Negās factum praeteritum. |
| Nē hoc fēcerīs. | Vetās aliquem hoc facere. |
Nē hoc fēcerīs nōn significat hoc nōn fēcistī. Prohibitiō est, nōn nārrātiō. Quamquam fōrma perfecta est, perfectum hīc nōn tempus praeteritum significat, sed rem vetitam quae nōndum facta est.
Etiam contextus adiuvat:
Crās ad frātrem scrībēs. Nē tamen hoc eī scrīpserīs.
Verbum crās ostendit sermōnem dē rē futūrā esse; nē scrīpserīs eam rem vetat.
Perfectum coniūnctīvī ā futūrō perfectō indicātīvī distingue. In secundā persōnā fōrmae simillimae sunt; sine signīs quantitātis eōdem modō scrībuntur. In fōrmīs hīc datīs quantitās differt: fēcerīs, fēcerītis sunt coniūnctīvī; fēceris, fēceritis sunt futūrī perfectī indicātīvī. Contextum quoque spectā:
| Sententia | Vīs |
|---|---|
| Sī hoc fēceris, poenās dabis. | Futūrum perfectum in condiciōne: sī rem fēceris, poena sequetur. |
| Nē hoc fēcerīs. | Perfectum coniūnctīvī in prohibitiōne: rem facere vetāris. |
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Nē fēcerīs et nōlī facere
Iam nōvistī cōnstrūctiōnem nōlī vel nōlīte cum īnfīnītīvō. Eadem rēs saepe utrāque cōnstrūctiōne vetārī potest.
| Cum perfectō coniūnctīvī | Cum nōlī vel nōlīte |
|---|---|
| Nē hoc fēcerīs. | Nōlī hoc facere. |
| Nē hoc dīxerītis. | Nōlīte hoc dīcere. |
Nē fēcerīs est prohibitiō dīrēcta. Quantum sevēritātis vel benevolentiae habeat, ex rēbus et ex reliquō sermōne intellegis; nōn omnis prohibitiō hāc fōrmā expressa īram ostendit.
In prōsā classicā nōlī vel nōlīte cum īnfīnītīvō frequentior est modus aliquid in secundā persōnā vetandī. Hanc cōnstrūctiōnem ad simplex monitum ēligere potes; nē cum perfectō coniūnctīvī quoque aptum est, praesertim ubi rem certam faciendam vetās. Nōn tamen necesse est eās vī semper differre.
Amīcus sollicitus tē exspectat. Eum quiēscere iubēs: Nōlī sollicitus esse.
Idem amīcus epistulam sēcrētam aliīs ostendere parat. Rem illam vetās: Nē hanc epistulam cuiquam ostenderīs. Hīc etiam Nōlī hanc epistulam cuiquam ostendere dīcere potes.
Nē etiam cum praesentī coniūnctīvī prohibitiōnem exprimere potest. In secundā persōnā hic ūsus in prōsā classicā rārus est; invenītur praesertim in sententiīs generālibus, et apud poētās vel cōmicōs: Nē crēdās omnibus monitum generāle esse potest. In tertiā persōnā praesēns ū sitātius est: Nē quis hoc faciat. Nōn igitur omnis fōrma praesēns post nē mendōsa est. Hīc tamen perfectum coniūnctīvī in prohibitiōne discis.
Quid meminisse dēbēs?
Cum hanc cōnstrūctiōnem adhibēs:
- Nē pōne ad prohibitiōnem exprimendam.
- Thema perfectī ēlige: dīx-, nōn dīc-.
- Persōnam et numerum servā: dīxerīs ad ūnum, dīxerītis ad plūrēs.
- Vim sententiae spectā: āctiōnem vetās, nōn factum praeteritum negās.
Nē hoc dīxerīs ≈ nōlī hoc dīcere; sed hoc nōn dīxistī factum praeteritum negat.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026