Numeri ordinales et dies
Numerī ordinālēs ā prīmō ad decimum, concordia cum nōminibus et ablātīvus diēī; Kalendae, Nōnae, Īdūs atque diērum numerātiō apud Rōmānōs explicantur.
Numerī ordinālēs ordinem indicant: prīmus, secundus, tertius. Hīs numerīs etiam diēs distinguimus. Hīc formās ā prīmō ad decimum, concordiam et diērum nōmina apud Rōmānōs discis.
Quis est primus?
Numerus trēs respondet ad quaestiōnem quot? Numerus tertius respondet ad quaestiōnem quotus?
Quot puerī adsunt? — Trēs puerī adsunt.
Quotus est Mārcus? — Mārcus prīmus est; Lūcius secundus est; Titus tertius est.
Formae a primo ad decimum
Numerī ordinālēs sunt adiectīva. Formās masculīnās, fēminīnās et neutrās habent.
| Numerus | Masculīnum | Fēminīnum | Neutrum |
|---|---|---|---|
| I | prīmus | prīma | prīmum |
| II | secundus | secunda | secundum |
| III | tertius | tertia | tertium |
| IV | quārtus | quārta | quārtum |
| V | quīntus | quīnta | quīntum |
| VI | sextus | sexta | sextum |
| VII | septimus | septima | septimum |
| VIII | octāvus | octāva | octāvum |
| IX | nōnus | nōna | nōnum |
| X | decimus | decima | decimum |
Hae sunt fōrmae nōminātīvī singulāris. Cēterae fōrmae sunt ut in adiectīvō bonus, bona, bonum.
Concordia cum nomine
Numerus ordinālis cum nōmine genere, numerō et cāsū concordat.
- Prīmus liber: liber est masculīnum.
- Prīma epistula: epistula est fēminīnum.
- Prīmum verbum: verbum est neutrum.
Secundam epistulam legō.
In tertiō librō multae fābulae sunt.
Prīmī diēs itineris iūcundī sunt.
In secundam epistulam utraque vōx est accūsātīvī singulāris; in tertiō librō, ablātīvī singulāris; in prīmī diēs, nōminātīvī plūrālis.
Diēs plērumque masculīnum est, sed singulārī numerō etiam fēminīnum esse potest, praesertim cum certum diem significat. Itaque diēs tertius et diēs tertia utrumque rēctē dīcitur. In exemplīs huius pāginae masculīnō ūtimur.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Quo die?
Ad quaestiōnem quō diē? ablātīvō respondēmus. Praepositiō nōn est necessāria.
| Quaestiō | Respōnsum |
|---|---|
| Quō diē venīs? | Prīmō diē veniō. |
| Quō diē discēdis? | Tertiō diē discēdō. |
| Quō diē redīs? | Decimō diē redeō. |
Iter septem diēs dūrat. Prīmō diē Rōmā discēdimus. Tertiō diē ad vīllam venīmus. Septimō diē domum redīmus.
Tertiō diē et trēs diēs nōn idem significant.
Tertiō diē labōrō respondet ad quō diē?
Trēs diēs labōrō respondet ad quam diū?
Kalendae, Nonae, Idus
Rōmānī trēs diēs cuiusque mēnsis propriīs nōminibus appellant: Kalendae, Nōnae, Īdūs. Haec nōmina plūrālia sunt.
| Nōmen | Diēs mēnsis |
|---|---|
| Kalendae | Prīmus diēs |
| Nōnae | Quīntus diēs; in Mārtiō, Maiō, Iūliō et Octōbrī septimus |
| Īdūs | Tertius decimus diēs; in Mārtiō, Maiō, Iūliō et Octōbrī quīntus decimus |
Tertius decimus est XIII; quīntus decimus est XV. Utraque pars cum nōmine concordat: tertia decima epistula.
Ad quō diē? etiam hīc ablātīvō respondēmus: Kalendīs Maiīs, Nōnīs Maiīs, Īdibus Maiīs.
Cēterōs diēs Rōmānī ante proximās Kalendās, Nōnās aut Īdūs numerant. Utrumque diem numerant: et diem dē quō loquuntur et diem ad quem numerant.
Prīdiē Kalendās Maiās: diē proximō ante Kalendās Maiās.
Ante diem tertium Kalendās Maiās: numerā Kalendās Maiās, deinde diem superiōrem, deinde alium diem superiōrem. Hic est diēs tertius.
In hāc numerātiōne Kalendās ipsās nōlī omittere. Ante diem tertium Kalendās nōn est idem ac tribus diēbus ante Kalendās.
Quid meminisse debes?
- Quotus? — Prīmus, secundus, tertius.
- Numerus ordinālis cum nōmine concordat: secunda epistula, secundam epistulam.
- Quō diē? — Tertiō diē: ablātīvus.
- Kalendae semper sunt prīmus diēs mēnsis.
- In numerātiōne Rōmānā uterque diēs numerātur.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
27 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 27 words and review them later.
Vocabula: Numeri ordinales et dies
27 wordsLast updated November 5, 2026