Pronomina reflexiva in oratione obliqua
Pronomina sē, sibi et suus in oratione obliqua ad loquentem referuntur; disce formas eligere, possessores distinguere et sententias ambiguas intellegere.
Quis de se loquitur?
In oratione obliqua sē, sibi et suus saepe eum significant cuius verba referuntur. Disce quis de se loquatur, quis aliquid possideat et quando sententia duas interpretationes admittat.
Mārcus dīcit: «Ego labōrō.»
Mārcus dīcit sē labōrāre.
Sē Marcum significat: Marcus ipse laborat.
Si alterius verba refers, ego non manet: formam eligis quae eandem personam in nova sententia significat. Hic sē est subiectum infinitivi, casu accusativo.
Formae pronominis reflexivi
Pronomen reflexivum tertiae personae easdem formas habet in singulari et plurali. Masculinum, femininum et neutrum forma non distinguit.
| Casus | Forma | Exemplum |
|---|---|---|
| Genetivus | suī | Iūlia dīcit memoriam suī manēre. |
| Dativus | sibi | Iūlia dīcit Mārcum sibi crēdere. |
| Accusativus | sē | Iūlia dīcit sē venīre. |
| Ablativus | sē | Iūlia dīcit Mārcum dē sē loquī. |
In his exemplis formae reflexivae ad Iuliam referuntur. Genetivus suī in primo exemplo significat alios Iuliam meminisse; non significat memoriam quam Iulia ipsa habet.
Nominativus deest. Cum praepositione cum, forma usitata est sēcum.
Mārcus dīcit sē venīre.
Iūlia dīcit sē venīre.
Puerī dīcunt sē venīre.
Ex subiecto verbi dicit vel dicunt intellegis quem vel quos sē significet.
Reflexivum ad loquentem refertur
In sententia simplici reflexivum plerumque ad subiectum suae sententiae refertur: Mārcus sē laudat. In oratione obliqua etiam ad eum referri potest cuius verba referuntur, quamquam is non est subiectum infinitivi.
Iūlia dīcit: «Mārcus mē laudat.»
Iūlia dīcit Mārcum sē laudāre.
Hic Mārcum est subiectum infinitivi; sē Iuliam significat, cuius verba referuntur.
Prior oratio ostendit quem sē significet. Sine tali contextu sententia interdum ambigua est.
- Si loquens ipse agit, sē potest esse subiectum infinitivi.
- Si alius in loquentem agit, sē potest esse obiectum.
- Si verbum dativum postulat, adhibes sibi: alicui credere → sibi crēdere.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Suus et eius: cuius res est?
Suus, sua, suum possessionem reflexivam significant. In oratione obliqua saepe ad loquentem referuntur. Cum re possessa genere, numero et casu concordant, non cum possessore.
Iūlia dīcit: «Librum meum legō.»
Iūlia dīcit sē librum suum legere.
Liber est Iuliae. Suum cum librum concordat, quamquam Iulia femina est.
| Res possessa | Exemplum |
|---|---|
| Liber | Iūlia dīcit sē librum suum legere. |
| Epistula | Iūlia dīcit sē epistulam suam legere. |
| Libri | Iūlia dīcit sē librōs suōs legere. |
Si possessor est alia persona iam nota, eius adhiberi potest; si plures sunt, eōrum vel eārum. Hae formae cum re possessa non mutantur.
Mārcus librum habet. Iūlia dīcit sē librum eius legere.
Hic eius Marcum significat: Iulia librum Marci legit, non suum.
Suī et suus non idem sunt. Ad possessionem exprimendam in exemplis supra positis adhibes librum suum, non librum suī.
Quando sententia ambigua est?
Reflexivum intra orationem obliquam non semper ad primum loquentem refertur. Potest etiam ad subiectum infinitivi referri.
Mārcus dīcit Lūcium sē laudāre.
Duae interpretationes fieri possunt:
- Lucius Marcum laudat: sē ad loquentem refertur.
- Lucius se ipsum laudat: sē ad subiectum infinitivi refertur.
Non sola forma pronominis sensum declarat. Quaere quid ante dictum sit et de quo homine sermo sit.
Si contextus non sufficit, nomen repete ut sensus certus sit: Mārcus dīcit Lūcium Mārcum laudāre. Si Lucius se laudat, scribere potes: Mārcus dīcit Lūcium sē ipsum laudāre.
Quid ante scribendum quaeras
- Cuius verba referuntur? Reflexivum saepe hanc personam significat.
- Quis est subiectum infinitivi? Reflexivum etiam ad hanc personam referri potest.
- Quis casus requiritur? Distingue sē, sibi et ceteras formas.
- Cuius res est? Distingue suus et eius; possessivum suus cum re possessa concordat.
- Estne sensus certus? Si duae personae significari possunt, contextum adde vel nomen repete.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 5, 2026