B2 · Upper IntermediateLesson 2 of 2

Quamquam, quamvis, etsi: concessio

Quamquam, quamvīs et etsī concessionem exprimunt: discerne indicātīvum et coniūnctīvum, rem certam et rem positam, atque ūsum adverbiī tamen in exemplīs.

By the flumi team About 4 min read 4 vocabulary wordsGrammar learning path: Causa et concessio: cum, quamquam, quamvis, etsi

Concessiō est ubi rem admittis quae sententiae tuae obstāre vidētur, sed sententiam retinēs. Quamquam, quamvīs et etsī hanc ratiōnem exprimunt; tamen nōn semper eundem modum postulant. Discrīmen inter rem prō vērā positam et rem tantum concessam vel fīctam tibi modum ēligere adiuvat.

Quid concessione exprimitur?

Sī pluit, fortasse domī manēre volumus. Possumus tamen ambulāre:

Quamquam pluit, tamen ambulāmus.

Pluvia nōn impedit quīn ambulēmus. Is quī loquitur et pluviam et ambulātiōnem vēram esse affirmat.

Tamen in prōpositiōne prīncipālī contrārium exspectātiōnī ēventum clārius ostendit. Saepe additur, sed necessārium nōn est:

  • Quamquam pluit, tamen ambulāmus.
  • Quamquam pluit, ambulāmus.

Utraque sententia recta est.

Tres coniunctiones compara

In prōsā classicā hae sunt ratiōnēs ūsi­tātae:

Coniūnctiō Quid praecipuē exprimit? Modus Exemplum
quamquam Rem quam loquēns prō vērā pōnit Plerumque indicātīvus Quamquam fessus est, labōrat.
quamvīs Rem līberē concessam, saepe cum vī quantumvīs Plerumque coniūnctīvus Quamvīs fessus sit, labōrat.
etsī Concessiōnem quae ad condiciōnem accēdit Indicātīvus vel coniūnctīvus, prō sēnsū Etsī fessus est, labōrat.

Haec discrīmina ad ūsum commūnem prōsae classicae pertinent. Apud poētās et scrīptōrēs posteriorēs etiam quamquam cum coniūnctīvō et quamvīs cum indicātīvō inveniuntur. Tālēs fōrmās in auctōribus nōn statim prō mendīs habeās.

Quamquam: res pro vera ponitur

Cum quamquam ūteris, rem plērumque affirmās, deinde ostendis eam nōn efficere quod exspectārī potest. Ideō indicātīvus ūsi­tātus est. Tempus ex rē nārrātā ēligis.

Quamquam pauper est, amīcōs adiuvat.

Quamquam via longa erat, nōn quiēvimus.

Quamquam multōs librōs lēgit, nōn omnia scit.

In prīmā sententiā paupertās praesēns affirmātur; in secundā viae longitūdō ad iter praeteritum pertinet; in tertiā librī iam lēctī sunt. Nōn ipsa coniūnctiō tempus verbī dēfīnit.

Prōpositiō concessīva etiam post prīncipālem pōnī potest: Amīcōs adiuvat, quamquam pauper est.

Quick check

Try one question now.

1
Statum praeteritum pro vero pone: Quamquam ianua heri clausa , voces audivimus.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Quamvis: res libere conceditur

Quamvīs saepe vim habet quantumvīs: quantacumque rēs sit, sententia prīncipālis valet. In prōsā classicā cum verbō fīnītō plērumque coniūnctīvum habet.

Quamvīs dīves sit, omnia emere nōn potest.

Quamvīs difficile sit, hoc opus perficiam.

Prīmā sententiā dīcitur nūllās dīvitiās satis magnās esse ad omnia emenda. Secundā difficultās admittitur, sed prōpositum manet.

Coniūnctīvus post quamvīs nōn per sē rem falsam significat. Opus rē vērā difficile esse potest. Hīc modus ex ratiōne concēdendī pendet, nōn ex sōlā vēritāte aut falsitāte reī.

Compara:

  • Quamquam difficile est, hoc opus perficiam: difficultātem prō vērā pōnō.
  • Quamvīs difficile sit, hoc opus perficiam: difficultātem concēdō, quantacumque sit.

Etsi: concessio et condicio

Etsī ex et et sī cōnstat. Modus eius ad ratiōnem condiciōnis pertinet. Nōn necesse est post etsī semper coniūnctīvum pōnere.

Res pro vera posita

Indicātīvus adhibētur cum rēs prō vērā pōnitur. Hōc ūsū etsī ad quamquam accēdit.

Etsī pluit, tamen proficīscimur.

Pluit, sed iter nōn differimus.

Indicātīvus tamen nōn semper rem iam cognitam affirmat; etiam condiciōnem futūram apertam exprimere potest:

Etsī crās pluet, proficīscēmur. Nōndum scīmus num crās pluat; pluvia tamen iter nōn impediet.

Res contra id quod est ficta

Sī condiciō contrā rem praesentem fingitur, imperfectum coniūnctīvī adhibētur, ut in aliīs condiciōnibus huius generis.

Mārcus abest. Etsī adesset, nōs adiuvāre nōn posset.

Mārcus nōn adest. Sed etiam eius praesentia auxilium nōn afferret.

Ita etsī adest et etsī adesset nōn idem significant. Modum nōn mūtās sine mūtātiōne sēnsūs.

Quomodo formam eligas

  1. Rem prō vērā pōnis? Quamquam cum indicātīvō est fōrma ūsi­tāta; etsī cum indicātīvō quoque saepe convenit.
  2. Rem concēdis, quantacumque sit? Quamvīs cum coniūnctīvō adhibē.
  3. Concessiōnem ut condiciōnem exprimis? Etsī ēlige; modum ex ratiōne condiciōnis dēfīnī.
  4. Contrārium exspectātiōnī ēventum clārius ostendere vīs? Tamen in prōpositiōne prīncipālī adde.

Quamquam rem affirmat; quamvīs rem concēdit; etsī concessionem cum condiciōne coniungit. Haec discrīmina tē adiuvant, sed contextum semper spectā: coniūnctīvus nōn ubīque rem contrāriam vēritātī indicat.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

4 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 4 words and review them later.

Vocabula: Quamquam, quamvis, etsi: concessio

4 words

Last updated November 5, 2026