Het zinskader met twee werkwoorden.

Sommige Nederlandse hoofdzinnen hebben twee werkwoorden. In een mededeling staat de persoonsvorm op de tweede zinsdeelplaats en het tweede werkwoord staat aan het einde. Samen vormen ze het zinskader.

Na deze les kun je:

• de twee werkwoorden in een eenvoudige hoofdzin vinden;
• de persoonsvorm aan de linkerkant van het kader zetten;
• het hele werkwoord aan het einde plaatsen;
• het zinskader bij een mededeling, inversie en een vraag gebruiken.

1.De twee kanten van het zinskader

Bij werkwoorden zoals willen, kunnen, moeten en gaan is het eerste werkwoord de persoonsvorm. Het tweede staat meestal als heel werkwoord aan het einde.

Onderwerp	Persoonsvorm	Midden	Heel werkwoord
Ik	wil	de koffie	drinken.
Zij	kan	het formulier	invullen.
Wij	moeten	de trein	halen.
De kok	gaat	het eten	maken.

De twee vetgedrukte werkwoorden staan als een kader om de informatie in het midden.

2.De persoonsvorm verandert

De persoonsvorm past bij het onderwerp. Het hele werkwoord aan het einde verandert niet.

Onderwerp	Persoonsvorm	Einde
ik	kan	komen
hij	kan	komen
wij	kunnen	komen
ik	moet	werken
de studenten	moeten	werken

3.Informatie in het midden

Andere informatie staat meestal tussen de twee werkwoorden. Staat het onderwerp vooraan, dan staat het vóór het kader. Bij inversie of een vraag kan het onderwerp wel in het midden staan.

• tijd: Ik wil morgen de fiets repareren.
• plaats: Wij kunnen in de bibliotheek studeren.
• een ding: Zij moet het bericht lezen.
• ontkenning: Amir kan vandaag niet komen.

Als er geen extra informatie is, kunnen de werkwoorden naast elkaar staan: Ik wil slapen.

4.Het kader bij inversie

Een tijd of plaats kan vooraan staan. De persoonsvorm blijft op de tweede zinsdeelplaats en het hele werkwoord blijft achteraan.

Eerste zinsdeel	Persoonsvorm	Onderwerp en midden	Einde
Morgen	wil	ik de fiets	repareren.
In de winkel	moet	Sara het formulier	invullen.
Om acht uur	gaat	Noor de winkel	openen.

5.Het kader in een vraag

In een ja-neevraag staat de persoonsvorm op de eerste plaats. Het tweede werkwoord blijft aan het einde.

6.Kort overzicht

1. Vind de persoonsvorm.
2. Zet hem in een mededeling op de tweede zinsdeelplaats.
3. Plaats de andere informatie in het midden; bij inversie of een vraag staat ook het onderwerp daar.
4. Zet het hele werkwoord aan het einde.

Het vaste patroon is: persoonsvorm + midden + heel werkwoord.