Voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden
Leer voltooide deelwoorden van scheidbare en onscheidbare werkwoorden vormen en bepaal precies waar ge- staat in vormen als opgebeld en betaald.
Eén werkwoord met meerdere delen
Een samengesteld werkwoord bestaat uit twee of meer delen, bijvoorbeeld opbellen, aankomen en betalen. Sommige van deze werkwoorden zijn scheidbaar; andere blijven altijd bij elkaar. Dat verschil bepaalt de plaats van ge- in het voltooid deelwoord.
Ik bel mijn broer op. → Ik heb mijn broer opgebeld.
Wij betalen de rekening. → Wij hebben de rekening betaald.
Bij opbellen komt ge- tussen de delen. Bij betalen komt er geen extra ge-.
Scheidbare werkwoorden herkennen
Een scheidbaar werkwoord valt in een gewone hoofdzin uiteen. Het eerste deel krijgt vaak de klemtoon en staat achteraan.
| Hele werkwoord | Tegenwoordige tijd | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|
| opbellen | Ik bel Sara op. | Ik heb Sara opgebeld. |
| schoonmaken | We maken de keuken schoon. | We hebben de keuken schoongemaakt. |
| aankomen | De trein komt aan. | De trein is aangekomen. |
| afwassen | Hij wast de glazen af. | Hij heeft de glazen afgewassen. |
| meenemen | Zij neemt de tas mee. | Zij heeft de tas meegenomen. |
Kun je in de hoofdzin een ander zinsdeel tussen beide delen zetten? Dan is het werkwoord meestal scheidbaar: bel mijn broer op, komt om negen uur aan.
Ge- tussen de delen
Bij een scheidbaar werkwoord staat ge- tussen het eerste deel en het basiswerkwoord:
eerste deel + ge + basiswerkwoord
- op + ge + beld → opgebeld
- schoon + ge + maakt → schoongemaakt
- uit + ge + nodigd → uitgenodigd
- terug + ge + komen → teruggekomen
Het basiswerkwoord kan regelmatig of onregelmatig zijn. Daarom eindigt het deelwoord soms op -d/-t en soms op -en.
Maak eerst een korte zin in de tegenwoordige tijd. Ik nodig Amir uit laat de twee delen zien. Zet daarna ge- ertussen: uitgenodigd.
Werkwoorden met een onbeklemtoond voorvoegsel
Veel onscheidbare werkwoorden beginnen met een onbeklemtoond voorvoegsel. Ze blijven in de hoofdzin één woord en krijgen in het voltooid deelwoord geen extra ge-.
Veelvoorkomende voorvoegsels zijn be-, er-, ge-, her-, ont- en ver-.
| Voorvoegsel | Hele werkwoord | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|
| be- | betalen | betaald |
| er- | erkennen | erkend |
| ge- | gebeuren | gebeurd |
| her- | herhalen | herhaald |
| ont- | ontdekken | ontdekt |
| ver- | vertellen | verteld |
Je zegt dus heeft betaald, niet heeft gebetaald. De letters ge aan het begin van gebeurd horen al bij het werkwoord gebeuren; er komt geen tweede ge- bij.
Klemtoon en opbouw bepalen of een langer werkwoord scheidbaar is. Niet ieder eerste deel volgt één eenvoudige regel. Controleer bij twijfel de tegenwoordige tijd of zoek het voltooid deelwoord in een woordenboek op.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Onregelmatige vormen behouden hun patroon
Bij een onregelmatig basiswerkwoord verandert de klinker of de uitgang. De regel voor de plaats van ge- blijft wel gelden.
| Type | Hele werkwoord | Opbouw | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|---|
| scheidbaar | opstaan | op + gestaan | opgestaan |
| scheidbaar | meebrengen | mee + gebracht | meegebracht |
| scheidbaar | terugkomen | terug + gekomen | teruggekomen |
| onscheidbaar | begrijpen | geen extra ge- | begrepen |
| onscheidbaar | ontvangen | geen extra ge- | ontvangen |
| onscheidbaar | verkopen | geen extra ge- | verkocht |
Zet ge- niet automatisch voor ieder lang werkwoord. Geopbeld, gebetaald en geverteld zijn fout. Schrijf opgebeld, betaald en verteld.
Een praktisch stappenplan
- Controleer of het werkwoord in een hoofdzin uit elkaar gaat.
- Is het scheidbaar? Zet ge- tussen het eerste deel en het basiswerkwoord.
- Begint het met een gewoon onbeklemtoond be-, er-, ge-, her-, ont- of ver-? Voeg dan geen ge- toe.
- Bepaal daarna de rest van het deelwoord: een regelmatige uitgang op -d/-t of een geleerde onregelmatige vorm.
Kort samengevat
- Scheidbare werkwoorden vallen in een hoofdzin uiteen: ik bel op.
- Hun voltooide deelwoord krijgt ge- tussen de delen: opgebeld.
- Veel onscheidbare werkwoorden met be-, er-, ge-, her-, ont- en ver- krijgen geen extra ge-.
- Een onregelmatig basiswerkwoord houdt zijn eigen vorm: opgestaan, meegebracht, begrepen.
- Controleer bij twijfel eerst de tegenwoordige tijd en daarna een betrouwbaar woordenboek.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
26 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 26 words and review them later.
Deelwoorden van samengestelde werkwoorden
26 wordsLast updated October 11, 2026