Vraagwoorden in eenvoudige vragen.

Met een vraagwoord vraag je om specifieke informatie, bijvoorbeeld over een persoon, een ding, een plaats of een tijd. Het antwoord is meer dan alleen ja of nee.

Na deze les kun je:

• een passend vraagwoord kiezen;
• een eenvoudige vraag met de juiste woordvolgorde maken;
• welk of welke voor een zelfstandig naamwoord gebruiken.

1.De belangrijkste vraagwoorden

Elk vraagwoord vraagt om een ander soort antwoord.

Vraagwoord	Je vraagt naar...	Voorbeeld
wie	een persoon	Wie is de docent?
wat	een ding of een handeling	Wat lees je?
waar	een plaats	Waar woont Amir?
wanneer	een tijd of een moment	Wanneer begint de les?
waarom	een reden	Waarom leer je Nederlands?
hoe	een manier of een toestand	Hoe gaat het?
hoeveel	een aantal of een hoeveelheid	Hoeveel appels koop je?

Met waar kun je ook naar vertrek en bestemming vragen. Vandaan en naartoe staan achteraan: Waar kom je vandaan? / Waar ga je naartoe?

2.De woordvolgorde

In de meeste vragen staat eerst het vraagwoord. Daarna komen de persoonsvorm en het onderwerp.

Vraagwoord + persoonsvorm + onderwerp + rest?

Opbouw	Vraag
waar + woon + jij	Waar woon jij?
wanneer + werkt + Sara	Wanneer werkt Sara?
waarom + leert + hij + Nederlands	Waarom leert hij Nederlands?
hoe + gaat + u + naar het station	Hoe gaat u naar het station?

Komt je of jij direct na de persoonsvorm? Dan verdwijnt de uitgang -t: Waar woon je?, niet Waar woont je?

3.Wie en wat als onderwerp

Soms is wie of wat zelf het onderwerp van de zin. Dan komt er niet nog een onderwerp na de persoonsvorm.

Vraag	Vraagwoord is...	Antwoord
Wie belt?	de persoon die belt	Mijn moeder belt.
Wie woont hier?	de persoon die hier woont	Noor woont hier.
Wat ligt op de tafel?	het ding op de tafel	Het boek ligt daar.

Vergelijk:

• Wie helpt mij? — Sara helpt mij. Wie is het onderwerp, dus er volgt geen extra onderwerp.
• Wie help jij? — Ik help Amir. Jij is het onderwerp en staat na de persoonsvorm.

4.Welk en welke

Gebruik welk en welke als iemand uit mogelijkheden moet kiezen. Kijk naar het lidwoord van het zelfstandig naamwoord.

Woord met lidwoord	Vraagwoord	Voorbeeld
het boek	welk	Welk boek lees je?
het station	welk	Welk station is dichtbij?
de bus	welke	Welke bus neem je?
de kleur	welke	Welke kleur vind je mooi?
de schoenen	welke	Welke schoenen koop je?
soort of kenmerk	wat voor (een)	Wat voor boek lees je?

Gebruik welk/welke als je uit bekende mogelijkheden kiest. Met wat voor (een) vraag je naar de soort.

Bij een meervoud gebruik je altijd welke, omdat een meervoud het lidwoord de heeft.

5.Combinaties met hoe en hoeveel

Hoe staat ook in enkele veelgebruikte combinaties.

• Hoe laat begint de les? — Om negen uur.
• Hoe oud is je broer? — Hij is zestien jaar.

Hoeveel is een apart vraagwoord voor een aantal of hoeveelheid.

• Hoeveel kost het brood? — Het brood kost drie euro.
• Hoeveel boeken heb je? — Ik heb vier boeken.

Let op: hoeveel schrijf je als één woord.

6.Een vraag beantwoorden

Geef precies de informatie waar het vraagwoord om vraagt.

1. Bij wie noem je een persoon.
2. Bij waar noem je een plaats.
3. Bij wanneer noem je een tijd of een moment.
4. Bij waarom geef je een reden: Ik heb een afspraak.
5. Bij hoeveel noem je een aantal of een hoeveelheid.
6. Bij waar kun je ook zeggen waar je vandaan komt of naartoe gaat: Ik kom uit Utrecht / Ik ga naar school.

7.Kort samengevat

• Kies een vraagwoord dat past bij de informatie die je zoekt.
• Gebruik meestal vraagwoord + persoonsvorm + onderwerp.
• Staat wie of wat zelf als onderwerp? Voeg dan geen tweede onderwerp toe.
• Gebruik welk bij een enkelvoudig het-woord en welke bij een de-woord of een meervoud.