Zullen voor voorspellingen, beloften en aannames.

1.Wat drukt zullen uit?

Met zullen presenteer je iets niet alleen als een feit. Je kijkt vooruit, doet een belofte of geeft aan wat je waarschijnlijk acht. De situatie en het onderwerp laten zien welke betekenis bedoeld is.

Na een vorm van zullen staat het hoofdwerkwoord als infinitief, de basisvorm zoals komen of werken, meestal aan het einde van de zin.

2.De vormen van zullen

Zullen is onregelmatig. In verzorgd Nederlands zijn dit de gebruikelijke vormen:

Onderwerp	Vorm	Voorbeeld
ik	zal	Ik zal op tijd komen.
jij / je	zult	Jij zult het verschil merken.
u	zult	U zult een bevestiging ontvangen.
hij / zij / het	zal	Het zal snel donker worden.
wij / we	zullen	Wij zullen contact opnemen.
jullie	zullen	Jullie zullen het druk hebben.
zij / ze	zullen	Ze zullen later reageren.

In Nederland hoor je in informele taal ook vaak jij zal. Jij zult is een goede neutrale keuze, zeker in geschreven taal. Bij inversie staat het onderwerp achter de persoonsvorm, zoals in Morgen zal het regenen en Zul jij komen? Bij directe inversie met jij/je verliest de persoonsvorm de -t: Zul je even wachten? Dit geldt niet in een bijzin: Ik hoop dat jij het zult halen. Bij u is zult u in verzorgd Nederlands de gebruikelijke keuze: Zult u even wachten?

3.Een voorspelling over de toekomst

Bij een voorspelling verwacht de spreker dat iets zal gebeuren. Vaak steunt die verwachting op kennis, een teken of een berekening.

• Volgens de weersverwachting zal het morgen regenen.
• Door de werkzaamheden zal de reis langer duren.
• De prijzen zullen volgend jaar waarschijnlijk stijgen.
• Als je nu vertrekt, zul je de trein nog halen.

Woorden als waarschijnlijk, vermoedelijk en zeker kunnen aangeven hoe sterk de verwachting is.

4.Een belofte of toezegging

Met ik zal of wij zullen kan de spreker beloven iets te doen. De spreker neemt dan verantwoordelijkheid voor een toekomstige handeling.

Situatie	Voorbeeld	Betekenis
hulp aanbieden	Ik zal de dozen dragen.	ik neem deze taak op me
iemand geruststellen	We zullen voorzichtig zijn.	een belofte die vertrouwen moet geven
een afspraak bevestigen	Ik zal het verslag vrijdag sturen.	een toezegging; Ik stuur het verslag vrijdag is een neutrale afspraak

De ontkenning staat vóór de infinitief of bij het ontkende zinsdeel: Ik zal het niet vergeten en We zullen niemand buitensluiten.

5.Een aanname over nu

Zal wel drukt vaak een redelijke aanname uit over een situatie in het heden. Je weet het niet zeker, maar je ziet de verklaring als waarschijnlijk.

Hier verwijst zal niet echt naar later. De spreker trekt nu een voorzichtige conclusie. Wel is belangrijk voor die genuanceerde betekenis. Zonder wel kan dezelfde zin stelliger of toekomstiger klinken.

Ook een ontkenning en een afgeronde situatie zijn mogelijk: Dat zal wel niet. / Hij zal wel niet thuis zijn. / Ze zal het wel vergeten zijn.

6.Aanbod, voorstel en gewone toekomst

In een vraag kan zullen ook een aanbod of voorstel inleiden:

• Zal ik het raam sluiten? — een aanbod
• Zullen we na de lunch verdergaan? — een voorstel
• Zal ik u de gegevens mailen? — een beleefd aanbod

Niet elke toekomstige gebeurtenis heeft zullen nodig. Het Nederlands gebruikt vaak de tegenwoordige tijd met een tijdsbepaling:

• De trein vertrekt morgen om acht uur. — een dienstregeling
• We eten vanavond bij mijn ouders. — een plan
• Ik bel je straks. — een directe afspraak of intentie

Ook gaan + infinitief is een veelgebruikte toekomstvorm:

• Het gaat regenen. — er is een zichtbaar teken of de regen begint snel.
• Ik ga hem straks bellen. — een concreet voornemen.

Gebruik gaan bij een zichtbaar teken of concreet voornemen, zullen bij verwachting, belofte of aanname, en de tegenwoordige tijd bij een vast plan of een rooster.

Gebruik zullen dus niet automatisch omdat een andere taal een aparte toekomende tijd gebruikt. Kies het wanneer de betekenis van verwachting, belofte of aanname relevant is.

7.Kort samengevat

• Gebruik zullen voor een voorspelling, een belofte of een waarschijnlijke aanname.
• Vervoeg het als zal, zult en zullen; alleen bij directe inversie met jij/je krijg je zul jij/zul je.
• Zet het hoofdwerkwoord als infinitief meestal aan het einde: Het zal lang duren.
• Gebruik zal wel vaak voor een aanname over het heden.
• Kies bij een vast plan of een rooster vaak gewoon de tegenwoordige tijd en bij een concreet voornemen vaak gaan + infinitief.
• Herken zal ik? als een aanbod en zullen we? als een voorstel.