Celownik w codziennych zwrotach: mi, ci, panu, pani.

Formy mi, ci, panu, pani pomagają powiedzieć, komu dziękujemy, pomagamy lub coś podajemy. Używamy ich też, gdy mówimy o odczuciach i o tym, co nam się podoba.

1.Komu? Wybieramy osobę

Celownik to przypadek, który odpowiada na pytania komu? czemu? Tutaj skupimy się na osobach i pytaniu komu?

Osoba	Forma celownika	Przykład
ja	mi	Czy możesz mi pomóc?
ty	ci	Dziękuję ci za pomoc.
pan	panu	Zaraz panu pomogę.
pani	pani	Podam pani adres.

W zdaniu „Podam ci adres” forma ci mówi, kto otrzyma adres: ty.

2.Ci czy panu, pani?

Wybór zależy od tego, do kogo mówisz.

• ci — do osoby, z którą jesteś na „ty”, na przykład do koleżanki;
• panu — grzecznie do mężczyzny, z którym nie jesteś na „ty”;
• pani — grzecznie do kobiety, z którą nie jesteś na „ty”.

Panu i pani mogą też oznaczać osobę, o której mówimy: „Pomagam tej pani”.

3.Dziękuję, pomagam, podaję

Zapamiętaj te codzienne połączenia:

Czasownik	Pytanie	Przykład
dziękować	komu? za co?	Dziękuję ci za prezent.
pomagać	komu?	Pomagam panu.
dawać	komu? co?	Daję ci klucz.
podawać	komu? co?	Podaję pani numer telefonu.
życzyć	komu? czego?	Życzę ci miłego dnia.

W pytaniu „Czy może mi pani podać wodę?” słowo pani oznacza osobę, która ma podać wodę. Forma mi wskazuje, kto ją otrzyma. W odpowiedzi „Dziękuję pani” słowo pani jest już w celowniku: dziękuję komu?

4.Jest mi zimno i podoba mi się

Celownik wskazuje też osobę, która coś czuje lub której coś się podoba.

Zwrot	Przykład
jest komuś zimno	Jest mi zimno.
jest komuś przykro	Jest mi przykro.
chce się komuś pić	Czy chce ci się pić?
coś się komuś podoba	Czy podoba się pani ten kolor?

Zwróć uwagę na rzecz, która się podoba:

• jedna rzecz: Podoba mi się ten sweter;
• kilka rzeczy: Podobają mi się te buty.

5.Miejsce form mi i ci

Krótkie formy mi i ci zwykle stoją blisko czasownika. Nie zaczynamy nimi neutralnego zdania.

• Daj mi klucz.
• Dziękuję ci za pomoc.
• Ten kolor mi się podoba.

Gdy mocno podkreślamy osobę lub porównujemy dwie osoby, używamy dłuższych form: mnie zamiast mi, tobie zamiast ci.

6.Szybka powtórka

1. Zapytaj: komu? — dziękuję, pomagam, podaję.
2. Wybierz osobę: mi, ci, panu lub pani.
3. Pamiętaj o grzeczności: do kolegi ci, do klienta panu, do klientki pani.
4. Zapamiętaj całe zwroty: Jest mi zimno, Chce mi się pić, Podoba mi się ten film.