Czas przeszły: liczba mnoga i rodzaj
Poznaj formy czasu przeszłego w liczbie mnogiej. Dobieraj rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy oraz końcówki dla my, wy, oni i one w prostych zdaniach.
W czasie przeszłym w liczbie mnogiej forma czasownika zależy od osoby i rodzaju. Nauczysz się wybierać formy dla my, wy, oni, one i mówić o tym, co różne osoby robiły wczoraj.
Dwa rodzaje w liczbie mnogiej
W liczbie mnogiej rozróżniamy dwa rodzaje:
- Rodzaj męskoosobowy — używamy go, gdy mówimy o mężczyznach lub o grupie osób, w której jest przynajmniej jeden mężczyzna: oni czytali.
- Rodzaj niemęskoosobowy — używamy go z nazwami kobiet, dzieci, zwierząt i rzeczy: one czytały, psy spały, telefony działały.
| O kim lub o czym mówimy? | Zaimek | Przykład |
|---|---|---|
| Adam i Piotr | oni | Adam i Piotr pracowali. |
| Adam i Ewa | oni | Adam i Ewa pracowali. |
| Ewa i Anna | one | Ewa i Anna pracowały. |
| Dzieci | one | Dzieci bawiły się. |
| Koty | one | Koty spały. |
| Komputery | one | Komputery działały. |
Ważny jest też rzeczownik. Mówimy dzieci bawiły się, nawet gdy w grupie są chłopcy, ale chłopcy bawili się. Z rzeczownikiem ludzie używamy formy męskoosobowej: ludzie czekali.
Grzecznościowe państwo, używane między innymi do grupy kobiet i mężczyzn, łączy się z formą męskoosobową: Czy państwo już zamówili?
Formy dla my, wy, oni i one
Porównaj formy czasownika czytać. W rodzaju męskoosobowym pojawia się -li-, a w niemęskoosobowym -ły-.
| Osoba | Rodzaj męskoosobowy | Rodzaj niemęskoosobowy |
|---|---|---|
| my | czytaliśmy | czytałyśmy |
| wy | czytaliście | czytałyście |
| oni / one | czytali | czytały |
Do form czytali i czytały dodajemy:
- -śmy dla osoby my: czytali + śmy → czytaliśmy;
- -ście dla osoby wy: czytały + ście → czytałyście.
Dla oni i one nie dodajemy tych końcówek: czytali, czytały.
Tak samo odmieniamy na przykład pracować: pracowaliśmy, pracowałyśmy, pracowaliście, pracowałyście, pracowali, pracowały.
Często używamy też czasownika być:
| Osoba | Rodzaj męskoosobowy | Rodzaj niemęskoosobowy |
|---|---|---|
| my | byliśmy | byłyśmy |
| wy | byliście | byłyście |
| oni / one | byli | były |
W starannej wymowie formy z -liśmy/-łyśmy i -liście/-łyście mają akcent na trzeciej sylabie od końca: czy-TA-li-śmy, czy-TA-ły-ście, BY-li-śmy. W mowie potocznej dopuszczalny jest też akcent na przedostatniej sylabie.
Kto mówi i do kogo?
Przy my sprawdzamy, kto należy do grupy razem z osobą mówiącą. Przy wy sprawdzamy, do jakiej grupy mówimy.
Anna mówi o sobie i Ewie:
Wczoraj czytałyśmy w bibliotece.
Anna mówi o sobie i Adamie:
Wczoraj czytaliśmy w bibliotece.
Pytanie do Anny i Ewy:
Czy wczoraj pracowałyście?
Pytanie do Anny i Adama:
Czy wczoraj pracowaliście?
Nie musisz dodawać zaimków my i wy. Formy czytałyśmy i czytaliście już pokazują osobę i rodzaj grupy.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Nie zawsze wystarczy zmienić ł na l
Niektóre czasowniki mają dodatkową zmianę przed -li. Porównaj częste formy:
| Bezokolicznik | Oni | One |
|---|---|---|
| widzieć | widzieli | widziały |
| mieć | mieli | miały |
| jeść | jedli | jadły |
W tych czasownikach oprócz różnicy -li/-ły występuje wymiana e : a: e w formie męskoosobowej odpowiada a w formie niemęskoosobowej. Aby przejść od widziały do widzieli, zmień a na e, a -ły na -li. Tak samo tworzymy pary miały → mieli i jadły → jedli. Ten wzór spotkasz też w czasownikach siedzieć: siedziały → siedzieli, oraz leżeć: leżały → leżeli. Nie stosuj go do każdego czasownika: czytały → czytali, bez zmiany a na e.
Dla my i wy dodajemy te same końcówki: widzieliśmy — widziałyśmy, widzieliście — widziałyście.
Zapamiętaj też formy czasowników wziąć → wzięli/wzięły, móc → mogli/mogły i iść → szli/szły. Różnią się wyraźnie od bezokolicznika, ale między formami oni i one zmienia się tu tylko -li/-ły — nie ma dodatkowej wymiany e : a.
Częste błędy
Nie wybieraj formy -li tylko dlatego, że rzeczownik ma rodzaj męski w liczbie pojedynczej. Zwierzęta i rzeczy nie są osobami.
✓ Pies spał. → Psy spały.
✗ Psy spali.
Zwróć też uwagę na osobę:
- My, Anna i Ewa, czytałyśmy. — forma dla my, nie czytałyście.
- Wy, Adam i Piotr, czytaliście. — forma dla wy, nie czytaliśmy.
Jak wybrać właściwą formę?
- Ustal osobę: my, wy czy oni/one.
- Sprawdź rodzaj: męskoosobowy czy niemęskoosobowy. Pamiętaj o formach dzieci bawiły się, ludzie czekali.
- Wybierz formę czasownika i odpowiednią końcówkę.
My czytaliśmy lub czytałyśmy. Wy czytaliście lub czytałyście. Oni czytali, a one czytały.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026