Czasownik być w czasie teraźniejszym
Poznaj formy czasownika być w czasie teraźniejszym. Naucz się mówić, kim jesteś i gdzie jesteś, opisywać osoby oraz tworzyć pytania i przeczenia.
Czasownika być używamy, gdy mówimy, kim jesteśmy, gdzie jesteśmy i jacy jesteśmy. Poznasz jego formy w czasie teraźniejszym oraz proste pytania i przeczenia.
Kiedy używamy czasownika być?
Czas teraźniejszy mówi o tym, co jest teraz, lub o czymś stałym.
- Kim jesteś? — Jestem studentką.
- Gdzie jesteś? — Jestem w domu.
- Jaki jest ten pokój? — Ten pokój jest mały.
Być to forma podstawowa (bezokolicznik). W zdaniu używamy formy dla osoby: jestem, jesteś, jest…
Formy: jestem, jesteś, jest
| Osoba | Forma czasownika być | Przykład |
|---|---|---|
| ja | jestem | Ja jestem w domu. |
| ty | jesteś | Ty jesteś w pracy. |
| on, ona, ono | jest | Ona jest tutaj. |
| my | jesteśmy | My jesteśmy w szkole. |
| wy | jesteście | Wy jesteście w parku. |
| oni, one | są | Oni są w sklepie. |
Tych form trzeba się nauczyć. Zwróć uwagę na jesteśmy, jesteście i są.
Oni to na przykład Adam i Piotr albo Adam i Ewa. One to na przykład Ewa i Anna, ale też książki lub okna.
Gdy zwracamy się grzecznie do jednej osoby, używamy pan jest lub pani jest: „Czy pani jest gotowa?”. Nie mówimy wtedy „pani jesteś”. Do kilku osób, na przykład kobiety i mężczyzny, zwracamy się państwo: „Czy państwo są gotowi?”.
Kim, jaki i gdzie?
Po czasowniku być możemy podać różne informacje.
| Informacja | Przykład |
|---|---|
| Kim ktoś jest | Adam jest studentem. Ewa jest studentką. |
| Jaki jest Adam? / Jaka jest Ewa? | Adam jest miły. Ewa jest miła. |
| Jakie coś jest | Dziecko jest małe. |
| Gdzie ktoś jest | Adam jest w domu. |
Gdy podajemy zawód lub rolę osoby, rzeczownik, na przykład student, zmienia formę: Jestem studentem. Ta forma to narzędnik. Na początek zapamiętaj połączenia jestem studentem i jestem studentką.
Gdy się przedstawiamy, imię po jestem zwykle ma formę podstawową, czyli mianownik: Jestem Anna, Jestem Marek. Forma Jestem Anną też jest poprawna, ale na początek do przedstawiania się wybierz Jestem Anna.
Przymiotnik dopasowujemy do osoby lub rzeczy: miły, miła, małe.
Marek mówi: „Jestem studentem. Jestem zmęczony”.
Anna mówi: „Jestem studentką. Jestem zmęczona”.
Forma jestem jest taka sama. Zmieniają się słowa po niej.
W liczbie mnogiej:
- My jesteśmy studentami.
- Wy jesteście studentami.
- Adam i Piotr są studentami. Oni są mili.
- Ewa i Anna są studentkami. One są miłe.
To jest…
Gdy przedstawiamy kogoś lub pokazujemy coś, używamy To jest…. W tym wzorze rzeczownik zostaje w mianowniku, czyli w formie podstawowej.
- To jest Adam.
- To jest mój dom.
- To jest student. → Adam jest studentem.
Porównaj: To jest student — mówimy, kto to jest. Adam jest studentem — podajemy rolę Adama. Zapamiętaj dwa wzorce: To jest student, ale Adam jest studentem.
W mowie często pomijamy jest we wzorze To jest…: To Adam. To mój dom. Te zdania są poprawne. W zdaniu Ja jestem w domu zostawiamy jednak jestem.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Czy trzeba mówić ja i ty?
Często pomijamy słowa ja, ty, my i wy. Forma czasownika pokazuje, o kim mówimy.
- Ja jestem w domu. → Jestem w domu.
- Ty jesteś tutaj. → Jesteś tutaj.
- My jesteśmy w pracy. → Jesteśmy w pracy.
Dodajemy te słowa, gdy chcemy pokazać różnicę: Ja jestem w domu, a ty jesteś w pracy.
W zwykłym pełnym zdaniu takim jak Ja jestem w domu potrzebujesz formy czasownika być. Wzór To Adam z sekcji 3 jest inny.
✓ Ja jestem w domu.
✓ Jestem w domu.
✗ Ja w domu.
Pytania i przeczenia
Pytanie możesz zacząć od czy. Kolejność pozostałych słów nie musi się zmieniać.
Jesteś w domu. → Czy jesteś w domu?
Anna jest w pracy. → Czy Anna jest w pracy?
— Czy jesteście gotowi?
— Tak, jesteśmy.
W rozmowie możesz też zapytać: Jesteś w domu? Głos pokazuje, że to pytanie. W piśmie stawiamy znak zapytania.
Aby zaprzeczyć, dodaj nie przed czasownikiem. Piszemy je osobno.
- Nie jestem zmęczona.
- Adam nie jest studentem.
- Ewa i Anna nie są zmęczone.
Gdy mówimy, że kogoś nie ma w jakimś miejscu, zwykle używamy nie ma. Imię zmienia wtedy formę na dopełniacz: Adam → Adama, Ewa → Ewy, Anna → Anny.
- Adam jest w szkole. → Adama nie ma w szkole.
- Ewa i Anna są tutaj. → Ewy i Anny tu nie ma.
Zdania Adam nie jest w szkole i Ewa i Anna nie są tutaj też są poprawne, ale o nieobecności zwykle mówimy za pomocą nie ma. Przy cechach i rolach używamy nie jest, nie są: Adam nie jest studentem.
Gdy pytasz o miejsce, użyj gdzie: „Gdzie jesteś?”. Gdy pytasz o osobę, użyj kim: „Kim jesteś?”. Nie dodawaj wtedy słowa czy.
Zapamiętaj
- Wybierz formę: jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są.
- Dodaj informację: Jestem w domu.
- Zapytaj: Czy jesteś w domu?
- Zaprzecz: Nie jestem zmęczona.
Możesz pominąć ja, ale w zwykłym pełnym zdaniu zostaw jestem.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026