Czasowniki z się w codziennych czynnościach.

Codziennie myjesz się, ubierasz się i uczysz się. Poznasz czasowniki z się, ich formy w czasie teraźniejszym oraz miejsce się w zdaniu.

1.Co znaczy czasownik z się?

Porównaj dwa zdania:

• Mama myje dziecko.
• Mama myje się.

W drugim zdaniu mama myje swoje ciało. Podobnie: ubieram dziecko, ale ubieram się — zakładam ubrania na siebie.

Nie każdy czasownik z się ma takie znaczenie. Na przykład śmiać się opisuje reakcję na coś zabawnego. Ucz się całego wyrażenia: śmiać się, nie tylko śmiać.

2.Codzienne czynności

Czasownik	Przykład
budzić się	Budzę się o siódmej.
wstawać (bez się)	Wstaję z łóżka.
myć się	Rano myję się.
kąpać się	Kąpię się w wannie.
golić się	Rano golę się.
ubierać się	Potem ubieram się.
czesać się	Czeszę się przed lustrem.
spieszyć się	Spieszę się do pracy.
uczyć się	Wieczorem uczę się polskiego.
kłaść się spać	O dziesiątej kładę się spać.

Porównaj: Myję się, ale Myję zęby i Myję ręce. Gdy po czasowniku myć podajesz nazwę konkretnej części ciała, nie dodawaj się:

• ✓ Rano myję zęby.
• ✓ Przed jedzeniem myję ręce.
• ✗ Myję się zęby.

3.Osoba się zmienia, się zostaje

Czasownik ma różne formy: myję, myjesz, myje. Wyraz się jest taki sam dla każdej osoby. Piszemy go osobno.

Osoba	Myć się	Ubierać się
ja	myję się	ubieram się
ty	myjesz się	ubierasz się
on / ona / ono	myje się	ubiera się
my	myjemy się	ubieramy się
wy	myjecie się	ubieracie się
oni / one	myją się	ubierają się

Nie musisz mówić ja, ty ani my, kiedy wiadomo, o kim mówisz:

4.Gdzie stoi się?

Się może stać przed czasownikiem lub po nim. Nie zaczynamy nim zdania.

Po czasowniku	Przed czasownikiem
Rano myję się.	Rano się myję.
Anna ubiera się.	Anna się ubiera.

Zdania w każdym wierszu znaczą to samo. Poprawne jest też krótkie zdanie: Myję się.

W przeczeniu dodaj nie przed czasownikiem:

• Dziś nie uczę się polskiego.
• Dziś się nie uczę.

5.Zapamiętaj

• Ucz się całego czasownika: myć się, ubierać się, uczyć się.
• Zmieniaj formę czasownika, ale nie się: myję się, myjemy się.
• Pisz się osobno: ubieram się.
• Nie zaczynaj zdania od się: powiedz Czeszę się albo Rano się czeszę.