Dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem
Poznaj połączenia dużo, mało, kilka i trochę z dopełniaczem. Naucz się wybierać liczbę pojedynczą lub mnogą oraz mówić o ilości rzeczy i jedzenia.
Wyrazy dużo, mało, kilka i trochę pomagają mówić o ilości bez podawania dokładnej liczby. Łączymy je z dopełniaczem: dużo pracy, mało czasu, kilka książek, trochę mleka. Wybór liczby pojedynczej lub mnogiej zależy od tego, o czym mówimy.
Jaką ilość opisujemy?
| Wyraz | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| dużo | duża ilość lub liczba | Mam dużo książek. |
| mało | niewielka ilość lub liczba, często mniej, niż chcemy | Mam mało czasu. |
| kilka | nieduża, niedokładna liczba, zwykle od trzech do dziewięciu | Kupuję kilka jabłek. |
| trochę | niewielka ilość lub liczba | Piję trochę wody. |
Wiele jest bardziej formalnym odpowiednikiem dużo: wiele książek. Przy rzeczownikach męskoosobowych używamy formy wielu, na przykład wielu ludzi. W codziennej rozmowie naturalne są połączenia dużo książek i dużo ludzi.
Z rzeczownikami policzalnymi trochę jest raczej potoczne: trochę pomysłów. Możemy też powiedzieć kilka pomysłów.
Mało i trochę mogą opisywać podobną ilość, ale pokazują ją inaczej.
Mam mało czasu. Nie mogę teraz rozmawiać.
Mam trochę czasu. Możemy porozmawiać.
W pierwszym zdaniu czasu jest niewiele — może nie wystarczyć. W drugim ważne jest to, że mam czas, choć nie mam go dużo.
Co można policzyć?
Jeśli liczymy osobne osoby lub rzeczy, używamy dopełniacza liczby mnogiej.
- jeden bilet → kilka biletów;
- jedna książka → dużo książek;
- jeden sklep → mało sklepów;
- jeden pomysł → trochę pomysłów.
Jeśli mówimy o ilości czegoś, czego zwykle nie liczymy na sztuki, używamy dopełniacza liczby pojedynczej. Tak mówimy na przykład o wodzie, mleku, cukrze i czasie.
- woda → dużo wody;
- mleko → trochę mleka;
- cukier → mało cukru;
- czas → dużo czasu.
Kilka służy do liczenia osób lub rzeczy. Mówimy kilka jabłek, ale trochę wody. Gdy chcemy policzyć wodę w szklankach, mówimy kilka szklanek wody.
Kilka czy kilku?
Z rzeczownikami męskoosobowymi, takimi jak student i kolega, używamy formy kilku. Z rzeczownikami niemęskoosobowymi, takimi jak studentka, pies i książka, używamy formy kilka. W obu połączeniach rzeczownik ma formę dopełniacza liczby mnogiej.
| Kilku | Kilka |
|---|---|
| kilku studentów | kilka studentek |
| kilku kolegów | kilka psów |
| kilku nauczycieli | kilka książek |
Na kursie jest kilku studentów i kilka studentek.
Mam kilku kolegów w Krakowie.
Z rzeczownikiem dzieci używamy też liczebnika zbiorowego kilkoro: kilkoro dzieci. Poprawne jest również połączenie kilka dzieci.
Jak wygląda dopełniacz?
Dopełniacz odpowiada na pytania kogo? czego? Po wyrazach określających ilość potrzebujemy odpowiedniej formy rzeczownika, a nie jego formy podstawowej.
| Forma podstawowa | Liczba w dopełniaczu | Połączenie |
|---|---|---|
| woda | pojedyncza | trochę wody |
| mleko | pojedyncza | dużo mleka |
| cukier | pojedyncza | mało cukru |
| czas | pojedyncza | trochę czasu |
| bilet | mnoga | kilka biletów |
| książka | mnoga | dużo książek |
| jabłko | mnoga | kilka jabłek |
| człowiek | mnoga | dużo ludzi |
Nie ma jednej końcówki dopełniacza dla wszystkich rzeczowników. Ucz się całych połączeń, na przykład trochę cukru i kilka książek.
Jeśli dodajesz przymiotnik, on też ma formę dopełniacza: trochę zimnej wody, kilka nowych książek.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Połączenia w codziennych zdaniach
W sklepie: Poproszę kilka jabłek i trochę sera.
W kuchni: Mamy dużo ryżu, ale mało mleka.
W mieście: Widzę dużo ludzi. W tej okolicy jest mało sklepów.
W domu: Mam kilka nowych książek i trochę czasu na czytanie.
Dużo, mało i trochę mogą też występować bez rzeczownika: Dużo pracuję. Mało śpię. Trochę czytam. W tych zdaniach nie ma rzeczownika, który trzeba postawić w dopełniaczu.
Po kilka nie zostawiaj rzeczownika w formie podstawowej liczby mnogiej.
✗ Mam kilka książki.
✓ Mam kilka książek.
Tak samo przy ilości mleka:
✗ Potrzebuję trochę mleko.
✓ Potrzebuję trochę mleka.
Jaką formę ma czasownik?
Gdy połączenie dużo, mało, kilka lub trochę z rzeczownikiem jest podmiotem zdania, czasownik ma formę 3. osoby liczby pojedynczej, a w czasie przeszłym — rodzaju nijakiego. Tak samo jest z kilku, kilkoro, wiele i wielu.
| Teraz | W przeszłości |
|---|---|
| Kilka osób czeka. | Kilka osób czekało. |
| Dużo ludzi jest na koncercie. | Dużo ludzi było na koncercie. |
| Mało osób pracuje w sobotę. | Mało osób pracowało w sobotę. |
| Trochę wody zostaje w butelce. | Trochę wody zostało w butelce. |
Kilka osób przyszło na spotkanie.
Kilku studentów przyszło na zajęcia.
Kilkoro dzieci bawiło się w parku.
W zdaniu Mam kilka książek podmiotem jest ja, więc używamy formy mam. Samo słowo kilka nie decyduje wtedy o formie czasownika.
✗ Dużo ludzi byli na koncercie.
✓ Dużo ludzi było na koncercie.
Jak wybrać poprawną formę?
- Wybierz znaczenie: dużo, mało, kilka czy trochę?
- Sprawdź, czy liczysz osobne osoby lub rzeczy. Jeśli tak, użyj dopełniacza liczby mnogiej: kilka biletów, dużo ludzi. Przy rzeczownikach męskoosobowych wybierz kilku: kilku studentów. Z rzeczownikiem dzieci możesz użyć kilkoro dzieci.
- Jeśli mówisz o ilości wody, mleka, czasu itp., użyj dopełniacza liczby pojedynczej: trochę wody, mało czasu.
- Dopasuj również przymiotnik: dużo wolnego czasu, kilka ciekawych książek.
- Jeśli całe połączenie jest podmiotem, dopasuj czasownik: Kilka osób czeka, Kilka osób przyszło.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
6 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 6 words and review them later.
Określenia ilości
6 wordsLast updated October 12, 2026