Stopień wyższy i najwyższy przymiotnika.

Gdy porównujesz osoby lub rzeczy, używasz form takich jak tańszy i najtańszy. Poznasz końcówki -szy, -ejszy, przedrostek naj-, porównania z niż i od oraz formy z bardziej i najbardziej.

1.Trzy stopnie przymiotnika

Przymiotnik może nazywać cechę albo pokazywać różnicę między osobami lub rzeczami.

Stopień	Przykład	Co mówi zdanie?
Równy	Ten plecak jest tani.	Podajemy cechę plecaka.
Wyższy	Ten plecak jest tańszy niż tamten.	Porównujemy ceny dwóch plecaków.
Najwyższy	Ten plecak jest najtańszy w sklepie.	Żaden plecak w tym sklepie nie kosztuje mniej.

Stopień najwyższy odnosi się do określonej grupy, na przykład wszystkich plecaków w sklepie lub wszystkich osób w klasie.

2.Jak tworzyć stopień wyższy i najwyższy

Wiele przymiotników ma w stopniu wyższym zakończenie -szy lub -ejszy. Czasem zmienia się też część wyrazu. Stopień najwyższy tworzymy przez dodanie naj- do stopnia wyższego. Piszemy go łącznie.

Stopień równy	Stopień wyższy	Stopień najwyższy
stary	starszy	najstarszy
młody	młodszy	najmłodszy
tani	tańszy	najtańszy
drogi	droższy	najdroższy
szybki	szybszy	najszybszy
łatwy	łatwiejszy	najłatwiejszy
trudny	trudniejszy	najtrudniejszy
ciepły	cieplejszy	najcieplejszy
wysoki	wyższy	najwyższy
bliski	bliższy	najbliższy

Zakończenie -szy często pojawia się po jednej spółgłosce w temacie, np. stary → starszy. Po grupie spółgłosek często używamy -ejszy, np. trudny → trudniejszy, ciepły → cieplejszy. To wskazówka, nie reguła bez wyjątków: mówimy prosty → prostszy.

Nie zawsze wystarczy dodać zakończenie do całego przymiotnika. Zwróć uwagę na zmiany liter, czyli oboczności: tani → tańszy (n → ń), drogi → droższy (g → ż) oraz łatwy → łatwiejszy (w → wi, czyli zmiękczenie).

W niektórych przymiotnikach znika część tematu: -k-, -ok- lub -ek-, np. szybki → szybszy, wysoki → wyższy, daleki → dalszy. W parach wysoki → wyższy i bliski → bliższy dodatkowo zachodzi zmiana s → ż.

Niektóre częste przymiotniki mają formy nieregularne. Nie tworzymy ich przez zwykłe dodanie końcówki. Zapamiętaj te codzienne porównania:

Stopień równy	Stopień wyższy	Stopień najwyższy
dobry	lepszy	najlepszy
zły	gorszy	najgorszy
duży	większy	największy
mały	mniejszy	najmniejszy

3.Końcówka pasuje do rzeczownika

Tak jak w stopniu równym, forma przymiotnika zależy od rzeczownika. W mianowniku liczby pojedynczej używamy zakończeń -y, -a, -e.

Rodzaj	Stopień wyższy	Stopień najwyższy
Męski	tańszy bilet	najtańszy bilet
Żeński	tańsza torba	najtańsza torba
Nijaki	tańsze krzesło	najtańsze krzesło

W mianowniku liczby mnogiej rozróżniamy formy męskoosobowe (np. ci studenci) i niemęskoosobowe (np. te studentki, te torby, te krzesła). Przy formach męskoosobowych zmienia się też temat przymiotnika: sz → s.

Liczba pojedyncza	Liczba mnoga: ci	Liczba mnoga: te
starszy	starsi	starsze
młodszy	młodsi	młodsze
tańszy	tańsi	tańsze
łatwiejszy	łatwiejsi	łatwiejsze

Tak samo zmieniają się formy stopnia najwyższego: najstarszy → najstarsi / najstarsze, najtańszy → najtańsi / najtańsze.

4.Porównania z „niż” i „od”

Po stopniu wyższym często używamy niż lub od, żeby powiedzieć, z kim albo z czym coś porównujemy.

• niż: w prostym porównaniu rzeczowników używamy mianownika, np. niż brat;
• od: używamy dopełniacza, np. od brata.

Obie konstrukcje w każdej parze mają to samo znaczenie. Przed niż w takich prostych porównaniach nie stawiamy przecinka.

Przy stopniu najwyższym możemy wskazać grupę za pomocą w lub z:

• Ola jest najmłodsza w klasie.
• Ten bilet jest najtańszy z tych trzech.

5.„Bardziej” i „najbardziej”

Niektóre przymiotniki zwykle stopniujemy za pomocą osobnych słów: bardziej i najbardziej. Sam przymiotnik zostaje w stopniu równym, ale nadal musi pasować do rzeczownika.

Ten sposób jest częsty przy długich przymiotnikach, zwłaszcza formach pochodzących od czasowników: na -ący, np. interesujący, oraz na -ny, np. zmęczony → bardziej zmęczony. Sama długość wyrazu ani zakończenie -ny nie wystarczą do wyboru formy: mówimy też trudny → trudniejszy.

Wiele przymiotników na -owy również łączy się z bardziej, jeśli opisują cechę, która może być silniejsza lub słabsza: bardziej komfortowy fotel, bardziej kolorowy plakat. Nie stopniujemy ich, gdy wskazują tylko materiał lub rodzaj, np. papierowy bilet.

Stopień równy	Stopień wyższy	Stopień najwyższy
interesujący	bardziej interesujący	najbardziej interesujący
znany	bardziej znany	najbardziej znany

Czasem poprawne są oba sposoby: ciekawszy / bardziej ciekawy, najciekawszy / najbardziej ciekawy. Na przykład: Ten film jest ciekawszy niż tamten lub Ten film jest bardziej ciekawy niż tamten.

Gdy cecha jest słabsza, używamy mniej i najmniej: mniej interesujący film, najmniej interesujący film. Również tutaj przymiotnik zostaje w stopniu równym.

6.Jak wybrać formę

1. Podajesz cechę? Użyj stopnia równego: To tani bilet.
2. Porównujesz? Użyj stopnia wyższego: Ten bilet jest tańszy niż tamten.
3. Wybierasz z całej grupy? Użyj stopnia najwyższego: To najtańszy bilet ze wszystkich.
4. Sprawdź sposób stopniowania: łatwy – łatwiejszy – najłatwiejszy, ale znany – bardziej znany – najbardziej znany.
5. Dopasuj końcówkę: tańszy bilet, tańsza torba, tańsze krzesło.