Kiasi kwa -ingi naΒ -chache
Jifunze kutumia -ingi na -chache kueleza idadi na kiasi, kuchagua umbo linalolingana na nomino, na kutofautisha watu wengi, vitabu vichache na maji mengi.
Unapotaja watu, vitu au chakula, unaweza kueleza idadi au kiasi bila kutoa namba. Utatumia -ingi na -chache, na kuchagua umbo linalolingana na nomino. Kwa kiasi kidogo cha vitu visivyohesabika, kwa kawaida utatumia kidogo.
Maana ya -ingi na -chache
-ingi huonyesha idadi kubwa au kiasi kikubwa. -chache hufaa zaidi kwa idadi ndogo ya vitu vinavyohesabika: vitabu vichache. Kwa kiasi kidogo cha vitu visivyohesabika, kwa kawaida tunatumia kidogo: maji kidogo.
Sokoni kuna watu wengi. Dukani kuna watu wachache.
Asha ana vitabu vingi. Juma ana vitabu vichache.
Maneno haya hayatoi namba kamili. Watu wachache wanaweza kuwa watatu au watano, kwa mfano; maana hutegemea hali unayozungumzia.
Umbo hubadilika kulingana na nomino
Weka neno la kiasi baada ya nomino: watu wengi, vitabu vichache. Mwanzo wa neno hubadilika kulingana na ngeli, yaani kundi la nomino.
-ingi huanza kwa irabu i. Kiambishi kinapoungana nayo, umbo linaweza kubadilika: wa- + -ingi β wengi, ma- + -ingi β mengi. Kwa unga, mwanzo huwa mw- mbele ya -ingi: unga mwingi. -chache huanza kwa konsonanti ch, hivyo tunapata wa- + -chache β wachache na ma- + -chache β machache.
Haya ni maumbo ya kawaida kwa nomino za wingi:
| Nomino | Idadi kubwa: -ingi | Idadi ndogo: -chache |
|---|---|---|
| watu | watu wengi | watu wachache |
| miti | miti mingi | miti michache |
| vitabu | vitabu vingi | vitabu vichache |
| machungwa | machungwa mengi | machungwa machache |
| nyumba | nyumba nyingi | nyumba chache |
Nomino za watu kama wanafunzi na walimu hutumia wengi na wachache. Pia tunasema mbwa wengi na mbwa wachache, kwa sababu mbwa ni viumbe hai.
Kiasi cha maji, chakula na unga
Kwa vitu visivyohesabika kama maji, chakula na unga, tumia -ingi kwa kiasi kikubwa; umbo lake hutegemea nomino. Kwa kiasi kidogo, chaguo la kawaida ni kidogo, ambalo halibadiliki katika mifano hii. -chache hufaa zaidi kwa vitu vinavyohesabika, kama vikombe vichache vya maji.
| Nomino | Kiasi kikubwa | Kiasi kidogo |
|---|---|---|
| maji | maji mengi | maji kidogo |
| chakula | chakula kingi | chakula kidogo |
| unga | unga mwingi | unga kidogo |
Tuna wageni wengi, kwa hiyo tunapika chakula kingi.
Mtungi huu una maji mengi. Chupa ile ina maji kidogo.
Unga kidogo umebaki kwenye mfuko.
-chache haimaanishi lazima kwamba kitu hakitoshi.
- Tuna vikombe vichache, lakini vinatutosha.
- Tuna vikombe vichache; havitoshi kwa wageni wote.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Makosa ya kuepuka
Usitumie umbo moja kwa nomino zote. Angalia nomino kwanza.
β vitabu mingi β β vitabu vingi
β watu chache β β watu wachache
β nyumba nchache β β nyumba chache
Kwa nyumba, maumbo sahihi ni nyingi na chache.
Kumbuka pia tofauti hii: chakula kingi, lakini vyakula vingi. Kirai cha kwanza kinataja kiasi cha chakula; cha pili kinaweza kutaja aina nyingi za chakula.
Kumbuka hatua hizi
- Chagua maana: idadi au kiasi kikubwa ni -ingi; idadi ndogo ya vitu vinavyohesabika ni -chache. Kwa kiasi kidogo cha vitu visivyohesabika, kwa kawaida tumia kidogo.
- Angalia nomino na uchague umbo lake: wengi/wachache, vingi/vichache, mengi/machache. Kwa vitu visivyohesabika katika mifano yetu, tumia maji kidogo, chakula kidogo, unga kidogo.
- Weka neno la kiasi baada ya nomino: miti mingi, nyumba chache, unga mwingi.
Nomino ndiyo inayoongoza uchaguzi wa umbo: watu wengi, vitabu vingi, maji mengi.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated November 10, 2026