B1 · Intermediate

Kuendelea na kuanza kufanya jambo

Jifunze kutumia kuanza na kuendelea pamoja na kitenzi-jina, kueleza mwanzo na mwendelezo wa tendo, na kutofautisha kuendelea kusoma na kuendelea na kazi.

By the flumi team About 4 min read 9 vocabulary words

Mwanzo na mwendelezo wa tendo

Unapotaka kueleza mwanzo wa jambo, tumia kuanza. Unapotaka kueleza kwamba tendo halijaisha au kwamba mtu analifanya tena baada ya mapumziko, tumia kuendelea. Vitenzi hivi vinaweza kufuatwa na kitenzi-jina, kama kusoma, au na muundo unaotaja shughuli, kama kuendelea na kazi.

  • Saa mbili, Amina alianza kusoma. Huo ulikuwa mwanzo wa kusoma kwake.
  • Simu iliita, lakini Amina aliendelea kusoma. Hakuacha kusoma.
  • Baada ya mapumziko, Amina aliendelea kusoma. Alirudia shughuli aliyokuwa ameianza.

Kuunganisha vitenzi viwili

Katika muundo huu, kitenzi cha kwanza huonyesha nafsi na wakati. Kitenzi cha pili huwa kitenzi-jina: umbo kama kusoma, kufanya au kuandika, lisiloonyesha nafsi wala wakati.

Muundo Mfano Maana
kuanza + kitenzi-jina Ninaanza kupika. Ninaingia katika shughuli ya kupika.
kuendelea + kitenzi-jina Ninaendelea kupika. Tayari nimeanza; sasa ninafanya shughuli hiyo zaidi.
kuanza katika wakati uliopita Tulianza kufanya kazi saa tatu. Mwanzo ulikuwa saa tatu.
kuendelea katika wakati ujao Tutaendelea kufanya kazi kesho. Tutafanya tena kazi ambayo tayari tumeianza.

Angalia kwamba umbo la kitenzi cha pili halibadiliki kwa sababu ya nafsi au wakati wa kitenzi cha kwanza:

  • Mimi nimeanza kujifunza Kiswahili.
  • Wewe umeanza kujifunza Kiswahili.
  • Wao wataanza kujifunza Kiswahili mwezi ujao.

Katika muundo huu, onyesha nafsi na wakati kwenye kuanza au kuendelea. Kisha taja tendo kwa kitenzi-jina: alianza kuandika, si alianza aliandika.

Kutaja tendo au shughuli

Unaweza kutaja tendo kwa kitenzi-jina au kutaja shughuli kwa nomino. Miundo yake hutofautiana kidogo.

Unachotaja Kwa kuanza Kwa kuendelea
Tendo Alianza kufanya kazi. Aliendelea kufanya kazi.
Shughuli Alianza kazi. Aliendelea na kazi.
Tendo la kusoma Alianza kusoma. Aliendelea kusoma.
Masomo Alianza masomo yake. Aliendelea na masomo yake.

Unapotaja shughuli kwa nomino baada ya kuendelea, tumia na: endelea na kazi, tutaendelea na mazungumzo. Ukifuata mifano yenye kitenzi-jina, unaweza kusema moja kwa moja endelea kufanya kazi.

Kuanza na pia ni sahihi, lakini mara nyingi huonyesha kitu cha kwanza katika mpangilio. Tutaanza na maswali maana yake maswali yatakuwa sehemu ya kwanza. Tutaanza kuuliza maswali huonyesha mwanzo wa tendo la kuuliza.

Quick check

Try one question now.

1
Nimeanza nguo za safari.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Tofauti muhimu za maana

Kuendelea si lazima kumaanishe kwamba tendo halikusimama hata kidogo. Muktadha unaonyesha kama tendo liliendelea bila kukatika au lilifanywa tena baada ya kusimama.

Bila kuacha: Mvua ilianza kunyesha, lakini watoto waliendelea kucheza.

Baada ya kusimama: Watoto walipumzika kwa dakika kumi, kisha waliendelea kucheza.

Pia, anasoma na anaendelea kusoma hazisisitizi jambo lilelile. Katika muktadha wa sasa, anasoma hutaja tendo linalofanyika. Anaendelea kusoma huonyesha pia kwamba tendo hilo lilianza kabla na bado linafanyika, au limeanza tena baada ya mapumziko.

Ukanushi hubadilisha maana kulingana na kitenzi unachokanusha:

  • Hajaanza kusoma: mpaka sasa, mwanzo wa kusoma haujatokea.
  • Haendelei kusoma: mwendelezo wa kusoma haupo; sentensi yenyewe haisemi sababu.

Hajaanza kusoma haimaanishi kwamba mtu ameacha kusoma. Ili kusema kwamba tendo lilikuwa linafanyika lakini limesimama, unaweza kusema ameacha kusoma.

Chagua muundo unaofaa

  1. Unataka kuonyesha mwanzo? Tumia kuanza + kitenzi-jina: Tunaanza kupika.
  2. Unataka kuonyesha mwendelezo au kurudia tendo baada ya mapumziko? Tumia kuendelea + kitenzi-jina: Tunaendelea kupika.
  3. Unataja shughuli kwa nomino? Linganisha tunaanza kazi na tunaendelea na kazi.
  4. Unataka kuonyesha kitu cha kwanza katika mpangilio? Tumia kuanza na: Tunaanza na chai, kisha tunakula chakula.

Kumbuka tofauti kuu: kuanza huonyesha mwanzo; kuendelea huonyesha mwendelezo wa jambo ambalo tayari limeanza.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

9 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 9 words and review them later.

Kuendelea na kuanza kufanya jambo

9 words

Last updated November 10, 2026