Maagizo ya wingi kwa -eni
Jifunze kutoa maagizo kwa watu wawili au zaidi kwa kutumia -eni, kubadili mwisho wa kitenzi, na kutumia maumbo kama someni, njoni, kuleni na subirini.
Agizo kwa watu wawili au zaidi
Unapotoa agizo kwa watu wawili au zaidi, mara nyingi unatumia kitenzi chenye mwisho -eni. Utajifunza kubadili agizo la mtu mmoja kuwa la watu wengi na kutumia maumbo kama someni, njooni, kuleni na subirini.
Mwalimu anamwambia mwanafunzi mmoja: Soma sentensi hii.
Mwalimu anawaambia wanafunzi wote: Someni sentensi hii.
Agizo linaweza kueleza jambo la kufanya au kumkaribisha mtu. Kwa watu wengi, unaweza kusema: Karibuni!
Badili -a kuwa -eni
Kwa vitenzi vingi, chukua agizo la mtu mmoja. Ondoa -a ya mwisho na uweke -eni. Unaweza pia kutoa agizo kwa watu wawili tu kwa umbo hili.
| Kwa mtu mmoja | Kwa watu wawili au zaidi |
|---|---|
| soma | someni |
| andika | andikeni |
| fungua | fungueni |
| kaa | kaeni |
| sikiliza | sikilizeni |
| chukua | chukueni |
Kwa mfano: soma → som- + -eni → someni. Vistari hapa vinaonyesha sehemu za kitenzi. Katika sentensi, andika kitenzi kama neno moja.
Watoto, kaeni hapa.
Wanafunzi, fungueni vitabu vyenu.
Nyote, chukueni kalamu zenu.
Maumbo mengine ya kukumbuka
Baadhi ya maagizo ya kawaida yanahitaji uangalifu. Kula na kunywa ni vitenzi vyenye mzizi wa silabi moja: -la na -nywa. Kwa hiyo, ku- inabaki katika maagizo yake. Kumbuka maumbo haya pamoja.
| Kwa mtu mmoja | Kwa watu wawili au zaidi |
|---|---|
| njoo | njooni |
| nenda | nendeni |
| kula | kuleni |
| kunywa | kunyweni |
Katika kuleni na kunyweni, sehemu ya ku- inabaki.
Njooni ndilo umbo kuu hapa: njoo + ni → njooni. Katika mazungumzo, unaweza pia kusikia umbo njoni.
Watoto, njooni hapa!
Wageni, kuleni chakula hiki.
Baada ya mchezo, kunyweni maji.
Usitumie kanuni ya kubadili -a kwa kila agizo. Agizo la njoo kwa watu wengi ni njooni, si njoeni.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Vitenzi visivyoishia kwa -a
Kwa vitenzi kama subiri, jaribu na samehe, usibadili herufi ya mwisho kuwa -eni. Ongeza -ni kwenye agizo la mtu mmoja.
| Kwa mtu mmoja | Kwa watu wawili au zaidi |
|---|---|
| subiri | subirini |
| jaribu | jaribuni |
| samehe | sameheni |
Abiria, subirini hapa.
Wanafunzi, jaribuni tena.
Sameheni pia linaishia kwa herufi eni, lakini hapa umeongeza -ni kwenye samehe: samehe + ni → sameheni.
Kumbuka unapotoa agizo
- Kwa mtu mmoja: Soma ukurasa huu. Kwa watu wengi: Someni ukurasa huu.
- Kwa vitenzi vingi vyenye -a mwishoni, badili -a kuwa -eni: andika → andikeni.
- Kumbuka maumbo njooni, kuleni na kunyweni.
- Kwa vitenzi kama subiri na jaribu, ongeza -ni: subirini, jaribuni.
Kabla ya kutoa agizo, jiulize: unasema na mtu mmoja au watu wawili au zaidi?
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
13 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 13 words and review them later.
Maagizo ya wingi kwa -eni
13 wordsLast updated November 10, 2026