A1 · Beginner

Upatanisho wa M-WA katika sentensi

Jifunze upatanisho wa M-WA: tumia a- na wa- katika vitenzi, huyu na hawa kwa watu, na unganisha nomino na maneno yake katika sentensi rahisi.

By the flumi team About 3 min read

Unapozungumza kuhusu mtu mmoja au watu wengi, baadhi ya maneno katika sentensi hubadilika. Hapa utatumia a- na wa- katika vitenzi, pamoja na huyu na hawa, kuunda sentensi za M-WA.

Mtu mmoja na watu wengi

Ngeli ni kundi la nomino. Nomino nyingi za M-WA hutaja watu. Angalia umoja na wingi:

Mmoja Wengi
mtu watu
mtoto watoto
mwanafunzi wanafunzi
mwalimu walimu

Maneno yanayoambatana na nomino hufuata umoja au wingi wake. Huu ni upatanisho.

Si kila nomino inayoanza na m- ni ya M-WA. Kwa mfano, mti — miti ni ya ngeli nyingine. Hapa unajifunza kutumia nomino za watu zilizo kwenye jedwali.

Kitenzi: a- au wa-

Kwa nomino hizi, tumia a- katika kitenzi unapozungumza kuhusu mmoja. Tumia wa- unapozungumza kuhusu wengi.

Katika mifano hii, -na- huonyesha tendo linalofanyika sasa.

Mmoja: a- Wengi: wa-
Mtoto anasoma. Watoto wanasoma.
Mwanafunzi anaandika. Wanafunzi wanaandika.
Mwalimu anafika. Walimu wanafika.

Unaweza kuangalia sehemu za kitenzi hivi:

  • a-na-soma → anasoma: mmoja;
  • wa-na-soma → wanasoma: wengi.

Vistari vinaonyesha sehemu tu. Unapoandika sentensi, andika kitenzi kama neno moja: anasoma, wanasoma.

Kuonyesha mtu: huyu na hawa

Ukimwonyesha mtu mmoja aliye karibu, tumia huyu. Ukiwaonyesha watu wengi walio karibu, tumia hawa. Katika sentensi hizi, weka neno hilo baada ya nomino.

Mmoja Wengi
mtoto huyu watoto hawa
mwanafunzi huyu wanafunzi hawa
mwalimu huyu walimu hawa

Uko darasani. Unawaonyesha wenzako watu walio karibu nawe.

Mwanafunzi huyu anaandika.

Wanafunzi hawa wanaandika.

Mwalimu huyu anasoma.

Walimu hawa wanasoma.

Quick check

Try one question now.

1
Mtoto maji baada ya chakula.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Badilisha sentensi nzima

Unapobadilisha umoja kuwa wingi, usibadilishe nomino peke yake. Angalia pia huyu/hawa na mwanzo wa kitenzi.

Mmoja: Mtoto huyu anacheza.

Wengi: Watoto hawa wanacheza.

Mtoto inakuwa watoto, huyu inakuwa hawa, na anacheza inakuwa wanacheza.

✗ Watoto huyu anacheza.

✓ Watoto hawa wanacheza.

Watoto ni wengi. Kwa hiyo, tumia hawa na wa-, si huyu na a-.

Kumbuka na uhakiki

Unapoandika sentensi ya M-WA:

  1. Chagua nomino: ni mmoja au wengi?
  2. Ukitumia huyu au hawa, chagua umbo linalofaa.
  3. Anza kitenzi kwa a- kwa mmoja au wa- kwa wengi.

Mtu huyu anasoma. → Watu hawa wanasoma.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated November 10, 2026