B1 · IntermediateLesson 2 of 2

ขึ้น ลง เข้า และ ออก ในการเปลี่ยนแปลง

ใช้ขึ้น ลง เข้า และออกบอกการเปลี่ยนแปลง เปรียบเทียบระดับที่เพิ่มหรือลดกับการแคบเข้าและขยายออก พร้อมตำแหน่งคำ ตัวอย่าง และข้อควรระวังในการเลือกใช้

คำว่า ขึ้น ลง เข้า และออก ใช้บอกการเปลี่ยนแปลงได้ ไม่ได้บอกทิศทางการเคลื่อนที่เท่านั้น เราใช้คำเหล่านี้พูดถึงระดับที่เพิ่มหรือลด และการเปลี่ยนขนาดหรือระยะ เช่น อากาศร้อนขึ้น เสียงเบาลง ช่องว่างแคบเข้า และพื้นที่ขยายออก

จากทิศทางสู่การเปลี่ยนแปลง

เมื่อบอกทิศทาง ขึ้น ลง เข้า และออก ช่วยบอกว่าเคลื่อนไปทางไหน แต่เมื่อบอกการเปลี่ยนแปลง คำเหล่านี้ช่วยเปรียบเทียบสภาพใหม่กับสภาพเดิม

การใช้ ตัวอย่าง ความหมาย
ทิศทาง นกบินขึ้น นกเคลื่อนไปด้านบน
การเปลี่ยนแปลง อากาศร้อนขึ้น อากาศร้อนกว่าเดิม
ทิศทาง เขาเดินออกจากห้อง เขาเคลื่อนจากข้างในไปข้างนอก
การเปลี่ยนแปลง เมืองขยายออกไปเรื่อย ๆ เมืองมีพื้นที่กว้างกว่าเดิม

ไม่จำเป็นต้องพูดว่า กว่าเดิม ทุกครั้ง เพราะคำที่ตามท้ายและบริบทช่วยบอกความเปลี่ยนแปลงอยู่แล้ว

ขึ้นและลงบอกระดับที่เปลี่ยนไป

โครงสร้างที่พบบ่อยคือ คำบอกลักษณะ + ขึ้น/ลง โดย ขึ้น มักบอกว่าลักษณะนั้นมีระดับมากกว่าเดิม ส่วน ลง มักบอกว่าระดับลดจากเดิม แต่ต้องเลือกใช้ให้เข้ากับความหมายของคำด้วย

สภาพที่เปลี่ยน ตัวอย่าง ความหมาย
ระดับเพิ่ม อากาศร้อนขึ้น ร้อนกว่าเดิม
ระดับลด อากาศร้อนน้อยลง ไม่ร้อนเท่าเดิม
ขนาดเพิ่ม ต้นไม้ใหญ่ขึ้น มีขนาดใหญ่กว่าเดิม
ขนาดลด ตัวหนังสือเล็กลง มีขนาดเล็กกว่าเดิม
คุณภาพดีขึ้น งานนี้ดีขึ้น ดีกว่าเดิม
คุณภาพแย่ลง งานนี้แย่ลง ไม่ดีเท่าเดิม

ขึ้น ไม่ได้หมายถึงสิ่งที่ดีเสมอไป เช่น แพงขึ้นหรือเหนื่อยขึ้น ส่วน ลง ก็ไม่ได้หมายถึงสิ่งที่ไม่ดีเสมอไป เช่น ถูกลงหรือเหนื่อยน้อยลง ต้องดูความหมายของทั้งกลุ่มคำ

เมื่อก่อนฉันเดินจากบ้านไปสถานีสิบนาที ตอนนี้เดินเพียงแปดนาที ฉันเดินเร็วขึ้น

เมื่อปิดหน้าต่าง เสียงรถจากถนนก็เบาลง

หลังพักสักครู่ ฉันรู้สึกดีขึ้นและเหนื่อยน้อยลง

เข้าและออกกับขนาดและระยะ

เข้า และ ออก ใช้กับการเปลี่ยนแปลงที่เห็นเป็นภาพของพื้นที่ ขนาด หรือระยะได้ แต่ไม่ได้ใช้แทนขึ้นและลงกับคำบอกลักษณะทุกคำ

  • เข้า มักสัมพันธ์กับการเข้าหากันหรือการลดช่องว่าง เช่น ชิดเข้า แคบเข้า
  • ออก มักสัมพันธ์กับการแผ่ออกหรือขยายพื้นที่ เช่น กว้างออก ขยายออก

เราเลื่อนโต๊ะสองตัวเข้าหากัน ช่องว่างระหว่างโต๊ะจึงแคบเข้า

ช่วยขยับเก้าอี้ให้ชิดเข้าอีกหน่อย จะได้มีที่ว่างข้างโต๊ะ

เมื่อมีบ้านสร้างเพิ่ม พื้นที่ชุมชนก็ขยายออกไปตามถนน

บางสถานการณ์พูดได้มากกว่าหนึ่งแบบ แต่เน้นต่างกัน

ประโยค จุดที่เน้น
ช่องว่างแคบลง ความกว้างลดจากเดิม
ช่องว่างแคบเข้า ขอบสองด้านเข้ามาใกล้กัน
รอยเปื้อนกว้างขึ้น รอยเปื้อนมีขนาดมากกว่าเดิม
รอยเปื้อนแผ่กว้างออก รอยเปื้อนขยายจากบริเวณเดิมไปบริเวณรอบ ๆ

ถ้าพูดถึงระดับทั่วไป เช่น ความร้อน ราคา หรือความเร็ว ให้เริ่มจากกลุ่มคำที่ใช้กับ ขึ้น/ลง ส่วน เข้า/ออก ให้ดูว่ามีภาพของการเข้าหากันหรือขยายออกหรือไม่ และใช้ร่วมกับคำที่เป็นธรรมชาติ

Quick check

Try one question now.

1
เมื่อก่อนข้าวจานละสี่สิบบาท ตอนนี้จานละห้าสิบบาท ข้าวร้านนี้แพง

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

ตำแหน่งคำและการบอกขนาดของการเปลี่ยนแปลง

วาง ขึ้น ลง เข้า หรือออก หลังคำที่บอกสภาพหรือการเปลี่ยนแปลง แล้วเพิ่มคำบอกปริมาณได้

สิ่งที่กล่าวถึง + คำบอกลักษณะ + ขึ้น/ลง + ปริมาณที่เปลี่ยน

วันนี้อากาศร้อนขึ้นมาก

ราคาตั๋วถูกลงยี่สิบบาท

ช่องว่างระหว่างโต๊ะแคบเข้าอีกนิด

พื้นที่เมืองขยายออกอย่างรวดเร็ว

คำเหล่านี้ไม่ได้บอกเวลาโดยตัวเอง ถ้าต้องการระบุเวลาให้ชัด ให้ใช้คำบอกเวลา เช่น เมื่อวาน ตอนนี้ หรือ ปีหน้า

  • ตอนนี้ร้านเงียบลงแล้ว
  • ปีหน้าค่าเช่าอาจแพงขึ้น

เลือกคำให้ตรงกับสิ่งที่เปรียบเทียบ

สูง ต่ำ มาก น้อย แพง และ ถูก อาจพูดถึงสิ่งใกล้เคียงกัน แต่เลือกใช้กับคำนามและความหมายต่างกัน

ราคาน้ำมันสูงขึ้น → น้ำมันแพงขึ้น

จำนวนลูกค้าน้อยลง → ร้านมีลูกค้าน้อยลง

พูดเบาลงหน่อย → ขอให้ลดความดังของเสียง ไม่ใช่ลดความเร็ว

พูดช้าลงหน่อย → ขอให้ลดความเร็ว ไม่ใช่ลดความดัง

อย่าเติม เข้า/ออก แทน ขึ้น/ลง เพียงเพราะต้องการบอกว่าเพิ่มหรือลด

ถ้าหมายถึงอากาศมีความร้อนมากกว่าเดิม ใช้ อากาศร้อนขึ้น ไม่ใช้ อากาศร้อนออก

ถ้าหมายถึงสินค้ามีราคาลดลง ใช้ สินค้าถูกลง ไม่ใช้ สินค้าถูกเข้า

สรุปวิธีเลือกใช้

  1. ดูว่ากำลังบอกทิศทางหรือเปรียบเทียบสภาพใหม่กับสภาพเดิม
  2. ถ้าเปรียบเทียบระดับ ให้เลือกกลุ่มคำที่เป็นธรรมชาติ เช่น ร้อนขึ้น เบาลง ดีขึ้น แย่ลง
  3. ถ้าเน้นการเข้าหากันหรือลดช่องว่าง อาจใช้ เข้า เช่น ชิดเข้า แคบเข้า
  4. ถ้าเน้นการแผ่หรือขยายพื้นที่ อาจใช้ ออก เช่น แผ่กว้างออก ขยายออก
  5. เพิ่มปริมาณหรือคำบอกเวลาเมื่อต้องการให้ความหมายชัดขึ้น

จำเป็นกลุ่มคำพร้อมความหมาย จะช่วยเลือกใช้ได้แม่นยำกว่าจำว่าแต่ละคำแทนการเพิ่มหรือลดได้ทุกกรณี

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

23 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.

Save any of these 23 words and review them later.

คำศัพท์: ขึ้น ลง เข้า และ ออก ในการเปลี่ยนแปลง

23 words

Last updated November 5, 2026