Bumili ng aklat at binili ang aklat
Alamin ang pagkakaiba ng bumili at binili: kung sino ang bumibili, ano ang binibili, at paano ginagamit ang ang, ng, si at ni sa mga pangungusap.
Iisang kilos, magkaibang pokus
Sa Bumili si Ana ng aklat at Binili ni Ana ang aklat, si Ana ang gumawa ng kilos at aklat ang kaniyang binili. Magkaiba ang anyo ng pandiwa at ang mga panandang kasama nito. Matututuhan mong pagtambalin ang tamang pandiwa at mga pananda.
Ang pokus ay ugnayan ng pandiwa at ng ang-parirala. Ang ang-parirala ay bahaging may ang, o si kung pangalan ng isang tao. Hindi ito basta lakas o diin ng pagsasalita.
Bumili: ang tao ang tagaganap
Sa bumili, ang ang-parirala ang tumutukoy sa tagaganap—ang taong gumawa ng kilos. Gumamit ng ng bago ang bagay na binili.
Bumili + si Ana + ng aklat.
Dumaan si Ana sa tindahan kahapon. Bumili si Ana ng aklat.
- Si Ana ang tagaganap.
- Ng aklat ang tumutukoy sa bagay na binili.
Kung hindi pangalan ang gamit, maaaring ang ang pananda: Bumili ang guro ng aklat.
Binili: ang bagay ang layon
Sa binili, ang ang-parirala ang tumutukoy sa layon—dito, ang bagay na binili. Ang tagaganap ay may ni kung pangalan ng isang tao, o ng kung karaniwang pangngalan.
Binili + ni Ana + ang aklat.
May aklat na kailangan ni Ana para sa klase. Nakita niya ito sa tindahan kahapon. Binili ni Ana ang aklat.
Si Ana pa rin ang tagaganap. Ang aklat ang layon at ito na ngayon ang tinutukoy ng ang-parirala.
Sa Bumili si Ana ng aklat, karaniwang hindi tinutukoy kung aling aklat ang binili: isang aklat lamang. Sa Binili ni Ana ang aklat, tiyak ang aklat na tinutukoy—halimbawa, ang aklat na nabanggit na. Kaya binili ang ginamit sa kuwento sa itaas: ang aklat na kailangan ni Ana ang tinutukoy ng ang aklat. Hindi naman laging di-tiyak ang bagay na may ng; nakatutulong din ang konteksto upang malaman kung alin ito.
| Pokus | Halimbawa | Tagaganap | Layon |
|---|---|---|---|
| Sa tagaganap | Bumili si Ana ng aklat. | si Ana | ng aklat |
| Sa layon | Binili ni Ana ang aklat. | ni Ana | ang aklat |
| Sa tagaganap | Bumili ang guro ng aklat. | ang guro | ng aklat |
| Sa layon | Binili ng guro ang aklat. | ng guro | ang aklat |
Hindi laging tagaganap ang ang-parirala. Sa Binili ng guro ang aklat, ang aklat ay bagay na binili, hindi ang gumawa ng kilos.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Anyong pandiwa at mga pananda
Parehong mula sa ugat na bili ang dalawang anyo:
- bili → bumili: may -um- pagkatapos ng unang b;
- bili → binili: may -in- pagkatapos ng unang b.
Parehong nagpapakita ng kilos na natapos ang bumili at binili sa mga pangungusap tungkol kay Ana kahapon. Hindi panahon ang pangunahing pagkakaiba nila rito, kundi pokus.
Sa iba pang aspekto, magkapareha ang bumibili at binibili para sa kilos na nagaganap o inuulit: Bumibili si Ana ng aklat tuwing Sabado. / Binibili ni Ana ang mga aklat na kailangan niya.
Para sa kilos na hindi pa nasisimulan, gamitin ang bibili o bibilhin: Bibili si Ana ng aklat bukas. / Bibilhin ni Ana ang aklat bukas. Tandaan ang natatanging anyong bibilhin, hindi bibilihin.
Kapag binago mo ang pokus sa mga halimbawang ito, baguhin din ang mga pananda.
✓ Bumili si Ana ng aklat.
✓ Binili ni Ana ang aklat.
✗ Binili si Ana ng aklat. — Sa binili, ang ang-parirala ang tumutukoy sa binili. Dahil si Ana ang ang-parirala rito, lalabas na si Ana ang binili, hindi ang taong bumili ng aklat.
Mabilis na pag-alala
Sa pagbuo ng pangungusap tungkol sa pagbiling natapos:
- Tukuyin ang taong bumili at ang bagay na binili.
- Kung tagaganap ang ang-parirala, gamitin ang bumili: Bumili ang guro ng aklat.
- Kung layon ang ang-parirala, gamitin ang binili: Binili ng guro ang aklat.
Nagbabago ang pokus at mga pananda, ngunit sa pares na ito, guro pa rin ang bumili at aklat pa rin ang binili.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026