Di at hindi sa pampanitikang pagtanggi at pagsalungat
Suriin ang di at hindi sa pampanitikang pagtanggi: saklaw ng pagsalungat, diin, ritmo, baybay at pagpili ng anyong angkop sa tinig at kahulugan ng akda.
Sa panitikan, ang di at hindi ay hindi lamang nagtatanggi sa isang pahayag: nakikilahok din sila sa pagbuo ng tinig, ritmo, at pagsalungat. Susuriin mo kung ano mismo ang itinatanggi, paano itinatampok ang kapalit na pananaw, at kailan may saysay ang pagpili sa maikli o buong anyo.
Iisang batayang pagtanggi, magkaibang bisa
Ang di ay pinaikling anyo ng hindi. Sa maraming pangungusap, maaari silang magpalitan nang hindi nagbabago ang pangunahing nilalaman ng pagtanggi. Gayunman, maaaring magbago ang ritmo at dating ng tinig.
Hindi ko malilimutan ang gabing iyon.
Di ko malilimutan ang gabing iyon.
Kapuwa itinatanggi ng nagsasalita ang paglimot. Mas maikli ang ikalawang pahayag, ngunit hindi dahil dito ay mas mahina o mas matindi na ang damdamin nito.
Hindi likas na pampanitikan ang di: ginagamit din ito sa karaniwang usapan. Hindi rin salungat sa masining na pagsulat ang hindi. Ang epekto ay nagmumula sa kabuuang pangungusap, sitwasyon, at tinig ng tauhan o tagapagsalaysay.
Ang di ay hindi awtomatikong tanda ng marangal, makaluma, o matalinghagang pananalita. Maaaring maging payak ang maikling anyo at maging marubdob ang buong anyo—o kabaligtaran.
Saklaw: ano mismo ang itinatanggi?
Ang saklaw ng pagtanggi ay ang bahagi ng kahulugang tinatanggihan. Hindi sapat na hanapin lamang ang salitang kasunod ng di o hindi; basahin ang buong pahayag at ang kalapit na pangungusap.
| Pahayag | Saklaw at kahulugan |
|---|---|
| Hindi lahat ay tumutol. | Itinatanggi ang pagtutol ng lahat; may hindi tumutol. |
| Lahat ay hindi tumutol. | Bawat isa ay inilalarawang hindi tumutol. |
| Hindi siya ang umalis; ang kapatid niya. | Itinatama kung sino ang umalis. |
| Hindi siya umalis; nanatili siya sa pintuan. | Itinatanggi ang pag-alis niya. |
Sa unang dalawang halimbawa, mahalaga ang ugnayan ng lahat at hindi. Hindi rin katumbas ng pagsang-ayon ang hindi pagtutol: maaaring nanahimik lamang ang mga tao.
Sa huling dalawang halimbawa, nililinaw ng kasunod na sugnay ang pinatutungkulan ng pagtanggi. Maaaring gamitin ang di sa mga ayos na ito; hindi ang pagpapaikli ang nagpapabago sa saklaw.
Pagsalungat na may ipinapalit
Sa pampanitikang pangungusap, madalas na hindi lamang binubura ang unang paliwanag. May inilalapit na ibang paliwanag o pagpapahalaga.
Ang ayos na hindi X kundi Y ay tahasang nagtatama: tinatanggihan ang X at ipinapalit ang Y. Panatilihing malinaw kung aling dalawang bahagi ang pinagkokontra.
Hindi awa kundi katarungan ang hinihingi niya.
Di dahil sa takot kundi dahil sa pagod kaya siya tumigil.
Sa una, magkatapat ang dalawang hinihingi. Sa ikalawa, magkatapat ang dalawang dahilan; hindi itinatanggi ang mismong pagtigil.
Iba naman ang hindi lamang X kundi pati Y. Hindi nito tinatanggihan ang X; itinatanggi nitong X lamang ang saklaw ng pahayag.
- Hindi siya umiyak; tumawa siya. Itinatanggi ang pag-iyak at inihaharap ang ibang kilos.
- Hindi lamang siya umiyak; sumigaw din siya. Kabilang pa rin ang pag-iyak; may idinaragdag na kilos.
Huwag basahin ang bawat hindi bilang ganap na pagtanggi sa kasunod na kilos. Sa hindi lamang, ang limitasyong ipinahihiwatig ng lamang ang tinatanggihan.
Quick check
Try one question now.
Sampu ang inimbitahan. Ayon sa tala, hindi lahat ay dumating: anim ang naroon at apat ang wala. Ang itinatanggi ay
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Pagtanggi bilang di-tuwirang pagpapatibay
Maaaring magpatibay ng isang pagtataya ang pagtanggi sa kabaligtaran nito. Gayunman, hindi laging magkapantay ang tindi ng di-tuwirang pahayag at ng tuwirang katumbas na naiisip ng mambabasa.
Hindi maliit ang isinakripisyo niya.
Maaaring ipahiwatig nito na malaki ang sakripisyo. Sa halip na tahasang magpuri, itinatanggi muna ng tagapagsalaysay ang pagmamaliit dito.
Di karaniwan ang katahimikang iyon.
Itinatanggi nitong pangkaraniwan ang katahimikan. Kung mapayapa, kahanga-hanga, o nakatatakot iyon, sa ibang detalye pa ng akda malalaman.
Gayundin, ang hindi masama ay maaaring maingat na papuri o katamtamang pagsang-ayon. Hindi ito sa lahat ng pagkakataon ay kasinglakas ng napakahusay. Sa pagbasa, ihiwalay ang tuwirang sinasabi sa ipinahihiwatig lamang.
Ritmo, pag-uulit, at baybay
Karaniwang isang pantig ang di, samantalang dalawa ang hindi. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa sukat ng taludtod at sa indayog ng pangungusap. Hindi kailangang talakayin ang buong sistema ng sukat upang marinig ang pagbabago.
Di ako susuko. Di ako uurong.
Hindi ako susuko. Hindi ako uurong.
Kapuwa may pag-uulit na nagpapatibay sa paninindigan. Mas maikli ang unang hanay; mas maraming pantig ang ikalawa. Ang bilis at tindi ng pagbigkas ay hindi itinatakda ng anyo lamang.
Sa baybay, pag-ibahin ang malayang salitang pananggi at ang pagkakabuo ng salita:
- di ko alam, di siya sumagot: hiwalay ang pananggi sa panghalip at pandiwa;
- di-matatawarang tapang: may gitling ang tambalang panuring na ito;
- ’di: makikita rin sa mga akdang gumagamit ng kudlit upang ipakita ang pagkakaltas mula sa hindi.
Hindi kailangang lagyan ng kudlit ang bawat di. Hindi rin tuntuning lagyan ng gitling ang bawat salitang sumusunod dito. Sa pagsipi, panatilihin ang baybay ng orihinal; sa sariling akda, sundin ang napiling patakarang editoryal nang pare-pareho.
Gabay sa masusing pagbasa at pagsulat
Bago magpasya kung di o hindi ang mas mabisa, sundin ang maikling pagsusuring ito:
- Tukuyin ang saklaw. Kilos ba, pagkakakilanlan, dahilan, o limitasyon ang itinatanggi?
- Hanapin ang ipinapalit. May tahasang kundi ba, o sa kasunod na pangungusap lumilitaw ang pagsalungat?
- Suriin ang ipinahihiwatig. Tuwirang pagtanggi ba ito o maingat na pagpapatibay?
- Pakinggan ang ritmo. May naitutulong ba ang pagpapaikli o pag-uulit sa tinig ng akda?
- Tiyakin ang baybay. Malayang pananggi ba ang gamit, o bahagi ng tambalang salita?
Ang mahalagang pagkakaiba ay hindi di = masining at hindi = karaniwan. Ang mahusay na pagpili ay tumutugma sa saklaw ng pagtanggi, ugnayan ng mga ideya, at himig ng buong akda.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026