Kilos na gagawin pa gamit angΒ -um-
Alamin ang pagbuo ng kakain, iinom at aalis para sa kilos na gagawin pa, gamit ang pag-uulit sa salitang-ugat at mga simpleng pangungusap sa Tagalog.
Kilos na gagawin pa
Gutom ka, pero hindi ka pa kumakain. Maaari mong sabihin: Kakain ako mamaya. Ang kakain ay kilos na hindi pa nasisimulan. Ito ang anyo ng kumain para sa kilos na gagawin pa.
Kakain ako mamaya.
Bibili si Ana ng tinapay bukas.
Aalis tayo mamayang gabi.
Paano buuin ang anyo
Magsimula sa salitang-ugat. Ito ang payak na salita, tulad ng kain sa kumain. Sa anyong gagawin pa ng mga pandiwang ito, walang -um-.
- Kung nagsisimula sa katinig, ulitin ang unang katinig at kasunod na patinig: kain β ka + kain β kakain.
- Kung nagsisimula sa patinig, ulitin ang unang patinig: alis β a + alis β aalis.
| Salitang-ugat | Anyo na may -um- | Kilos na gagawin pa |
|---|---|---|
| kain | kumain | kakain |
| bili | bumili | bibili |
| sulat | sumulat | susulat |
| inom | uminom | iinom |
| alis | umalis | aalis |
Sa sulat, su lamang ang inuulit: su + sulat = susulat. Hindi inuulit ang buong salitang-ugat.
Gamitin sa pangungusap
Maaari mong ilagay ang kilos sa unahan, kasunod ang tao na gagawa nito.
Iinom ako ng tubig mamaya.
Susulat ka ba ng liham bukas?
Bibili si Ana ng tinapay mamaya.
Ang mamaya at bukas ay nagsasabi kung kailan gagawin ang kilos. Hindi laging kailangan ang mga ito kung malinaw na ang oras sa usapan.
β Ano ang gagawin mo bukas?
β Aalis ako.
Huwag idagdag ang -um-
Para sa kilos na gagawin pa, gamitin ang kakain, hindi kumakain.
Kakain ako mamaya. Hindi pa ako nagsisimulang kumain.
Kumakain ako ngayon. Nagsimula na ako at hindi pa tapos.
Hindi sapat na magdagdag lamang ng bukas o mamaya. Piliin din ang tamang anyo ng pandiwa.
Kung balak mong bumili bukas, sabihin: Bibili ako ng tinapay bukas.
Ang padron dito ay para sa mga pandiwang -um- sa talahanayan. Hindi lahat ng pandiwa ay ganito ang pagbuo.
Mabilis na gabay
Para sa mga pandiwang ito:
- Kunin ang salitang-ugat: bumili β bili.
- Ulitin ang unang katinig at patinig, o ang unang patinig: bibili, iinom.
- Huwag idagdag ang -um-.
- Gamitin sa pangungusap: Bibili ako ng tinapay mamaya.
Tandaan: kakain, bibili, susulat, iinom, aalis β mga kilos na hindi pa nasisimulan.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 31, 2026