B2 · Upper IntermediateLesson 3 of 3

Kondisyong hindi natupad: kung at sana

Unawain ang kung at sana sa kondisyong hindi natupad: pagbuo ng kondisyon at bunga, papel ng konteksto, at pagpapahayag ng panghihinayang sa nakaraan.

Kapag tapos na ang isang pangyayari, maaari mong isipin ang ibang naging bunga nito. Gamit ang kung at sana, maipapahayag mo ang kondisyong hindi natupad at ang bungang hindi nangyari, madalas na may panghihinayang.

Tunay na nangyari at inisip na bunga

Ihambing ang tunay na pangyayari sa ibang posibilidad na iniisip mo ngayon.

Tunay na nangyari: Nahuli ako ng gising kahapon. Hindi ko naabutan ang tren.

Inisip na posibilidad: Kung gumising ako nang mas maaga, naabutan ko sana ang tren.

Ang sugnay na kung gumising ako nang mas maaga ang kondisyon. Ang naabutan ko sana ang tren ang inisip na bunga. Sa kontekstong ito, hindi natupad ang kondisyon at hindi nangyari ang bunga.

Hindi lamang panghihinayang ang naipapahayag nito. Maaari rin itong gamitin sa pagsusuri ng isang pasiya: ano ang maaaring naging resulta kung iba ang ginawa?

Pagbuo ng kondisyon at bunga

Karaniwang padron ang Kung + kondisyon, bunga + sana. Hindi nangangahulugang sa pinakahuli ng sugnay laging inilalagay ang sana.

Bahagi Halimbawa Gampanin
Kondisyon Kung nagdala ka ng payong Nagbibigay ng ibang kilos na hindi ginawa
Inisip na bunga hindi ka sana nabasa Nagsasabi ng bungang hindi nangyari
Buong pangungusap Kung nagdala ka ng payong, hindi ka sana nabasa. Iniuugnay ang hindi natupad na kondisyon at ang bunga

Maaari ring mauna ang bunga:

Hindi ka sana nabasa kung nagdala ka ng payong.

Ang sitwasyon: Wala kang dalang payong at nabasa ka sa ulan.

Kapag nauuna ang sugnay na may kung, karaniwang may kuwit bago ang bunga. Kapag nauuna ang bunga, karaniwang hindi na kailangan ang kuwit.

Aspekto at konteksto

Hindi sapat ang isang anyo ng pandiwa upang masabing hindi natupad ang kondisyon. Mahalaga ang buong pangungusap at ang alam na nangyari.

Pangungusap Kahulugan sa ibinigay na sitwasyon
Kung nagbayad ka na, itago mo ang resibo. Hindi pa alam ng nagsasalita kung nakapagbayad ka.
Kung nagbayad ka kahapon, naiwasan mo sana ang dagdag na singil. Sa sitwasyong hindi ka nagbayad kahapon at may dagdag na singil na, iniisip ang ibang naging bunga.

Sa ikalawang halimbawa, ang nagbayad at naiwasan ay mga anyong perpektibo. Gayunman, hindi ipinapahayag ng pangungusap na talagang nangyari ang mga ito: bahagi sila ng isang hindi natupad na posibilidad.

Maaari ring kalagayan, hindi kilos, ang kondisyon.

Wala akong sapat na pera noong Sabado, kaya hindi ako sumama.

Kung may sapat akong pera noon, nakasama sana ako sa inyo.

Ang aspekto ay hindi simpleng katumbas ng panahon. Sa mga halimbawang ito, ang kahapon, noon, at ang salaysay ang tumutulong upang matukoy ang panahong tinutukoy. Walang iisang anyo ng pandiwa na sapilitang ginagamit sa lahat ng kondisyong hindi natupad.

Quick check

Try one question now.

1
Naiwan ko ang susi kaya hindi ako nakapasok. Kung nadala ko ang susi, ang pinto.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Paglalagay ng sana

Sa mga sumusunod, pansinin ang puwesto ng sana kaugnay ng maiikling panghalip at ng hindi:

  • Naabutan ko sana ang tren.
  • Hindi ka sana nabasa.
  • Nakasama sana ako sa inyo.

Mga likas na ayos ang mga ito; hindi basta idinadagdag ang sana sa dulo ng pangungusap.

Maaari ring magkaroon ng sana sa kondisyon, o sa kapuwa kondisyon at bunga:

Kung nag-aral ka sana nang mabuti, pumasa ka sana sa pagsusulit.

Ang sitwasyon: Hindi ka naghanda nang mabuti at hindi ka pumasa. Binibigyang-diin ng pangungusap ang panghihinayang sa hindi nagawang paghahanda.

Hindi kailangang ulitin ang sana sa dalawang sugnay. Likas din ang Kung nag-aral ka nang mabuti, pumasa ka sana sa pagsusulit.

Hindi lahat ng sana ay tungkol sa nakaraan

Nagpapahayag din ang sana ng hiling na maaari pang matupad. Tingnan ang panahon at sitwasyon bago magbigay ng kahulugan.

Halimbawa Kahulugan
Sana dumating siya bukas. Hiling tungkol sa pangyayaring maaari pa lamang mangyari
Kung dumating siya kahapon, nakita niya sana si Ana. Sa sitwasyong hindi siya dumating at hindi niya nakita si Ana, inisip na bunga ng hindi natupad na kondisyon

Huwag ipalagay na sana = hindi nangyari sa bawat pangungusap. Maaari itong magpahayag ng hiling tungkol sa hinaharap. Gayundin, ang kung lamang ay hindi patunay na hindi natupad ang kondisyon.

Sa pakikipag-usap, ang Kung nakinig ka sana… ay maaaring marinig bilang paninisi. Kung sarili mong pagkukulang ang tinatalakay, mas malinaw ang pag-ako rito: Kung nakinig ako sa iyo, naiwasan ko sana ang pagkakamali.

Gabay sa pagbuo

  1. Tukuyin kung ano talaga ang nangyari.
  2. Gamitin ang kung upang maglahad ng ibang kondisyon.
  3. Ilahad ang inisip na bunga at gamitin ang sana upang ipahayag ang hindi natupad na posibilidad.
  4. Tiyaking malinaw ang panahon at konteksto.

Hindi ako nagtanong, kaya naligaw ako. → Kung nagtanong ako, hindi sana ako naligaw.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 31, 2026