Mag- at magka- sa ugnayan at gantihang kilos
Kilalanin ang mag- at magka- sa ugnayan, pagkakatulad at gantihang kilos, at piliin ang tamang anyo ayon sa mga kalahok at kahulugan ng pangungusap.
Ugnayan, pagkakatulad at gantihang kilos
Sa mag- at magka-, maaari mong ilarawan ang ugnayan ng mga tao, ang pagkakatulad nila, o ang kilos nila sa isa’t isa. Mahalagang tingnan ang buong salita at pangungusap: hindi lahat ng salitang may ganitong simula ay nagpapahayag ng gantihang kilos.
Sa pahinang ito, matututuhan mong:
- ihiwalay ang ugnayan sa kilos na ginagawa sa isa’t isa;
- tukuyin ang mga kalahok sa isang ugnayan o kilos;
- piliin ang angkop na anyo nang hindi basta nagdaragdag ng panlapi sa anumang ugat.
Mga salitang nagsasaad ng ugnayan
May mga salitang may mag- o magka- na nagsasaad kung paano magkaugnay ang mga tao. Hindi sila awtomatikong mga pandiwa.
| Anyo | Ugnayang ipinapahayag | Halimbawa |
|---|---|---|
| mag-ina | ina at kaniyang anak | Magkasamang dumating ang mag-ina. |
| mag-asawa | dalawang taong kasal sa isa’t isa | Mag-asawa sina Liza at Ramon. |
| magkapatid | magkakapatid na tinutukoy bilang isang pares | Magkapatid sina Ana at Ben. |
| magkaibigan | dalawang taong may ugnayang pagkakaibigan | Magkaibigan kami ni Rosa. |
| magkaklase | mga taong kabilang sa iisang klase | Magkaklase sina Mila at Nena. |
Sa Magkaibigan kami ni Rosa, kasama sa kami ang nagsasalita, at pinapangalanan ng ni Rosa ang isa pang kalahok. Hindi ito pangungusap tungkol sa pagmamay-ari.
Ang mag-ina ay hindi nangangahulugang dalawang ina. Magkaiba ang papel ng dalawang tao: isa ang ina at isa ang anak. Gayundin, ang mag-ama ay ama at anak.
Sa ilang karaniwang salita, may magkaibang anyo para sa pares at sa mas malaking pangkat:
- Magkapatid sina Ana at Ben. → Magkakapatid sina Ana, Ben at Carlo.
- Magkaibigan sina Mila at Rosa. → Magkakaibigan sina Mila, Rosa at Nena.
Huwag gawing pangkalahatang tuntunin ang pag-uulit na ito para sa lahat ng salitang may mag- o magka-. Halimbawa, maaari pa ring sabihing Magkaklase silang tatlo.
Pagkakatulad sa isang katangian
Maaari ring magpahayag ng pagkakatulad ang mga anyong may magka-. Hindi kailangang tao ang mga pinaghahambing.
| Anyo | Kahulugan | Halimbawa |
|---|---|---|
| magkaedad | pareho ang edad | Magkaedad sina Leo at Mia. |
| magkasingtaas | pareho ang taas | Magkasingtaas ang dalawang puno. |
| magkakulay | pareho ang kulay | Magkakulay ang mga bag namin. |
Mga buong anyong karaniwang ginagamit ang mga ito. Hindi nangangahulugang maaari mong idugtong ang magka- sa anumang salitang nagsasaad ng katangian.
Magkaibigan sina Leo at Mia, pero hindi sila magkaedad.
Ang magkaibigan ay nagsasaad ng ugnayan. Ang magkaedad ay nagsasaad ng pagkakatulad sa edad. Maaaring totoo ang una kahit hindi totoo ang ikalawa.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Mga kilos na ginagawa sa isa’t isa
Sa gantihang kilos, ang mga kalahok ay kumikilos tungo sa isa’t isa. Hindi sapat na marami lamang ang gumagawa ng kilos.
| Anyo | Karaniwang kahulugan | Halimbawa |
|---|---|---|
| mag-usap | makipagpalitan ng sinasabi | Kailangang mag-usap sina Ana at Ben. |
| magtulungan | tumulong sa isa’t isa | Dapat magtulungan ang magkakapitbahay. |
| magsulatan | sumulat sa isa’t isa | Patuloy silang nagsusulatan kahit magkalayo. |
| magkita | makita ang isa’t isa o magtagpo | Magkita tayo sa labas ng aklatan. |
Sa magtulungan at magsulatan, bahagi rin ng pagbuo ng salita ang -an. Hindi lamang mag- ang dapat mong tingnan. Nakabatay sa buong anyo ang kahulugan.
Nag-usap sina Ana at Ben tungkol sa kanilang plano.
May palitan ng sinasabi sa pagitan nila.
Nagluto sina Ana at Ben para sa hapunan.
Pareho silang kalahok sa pagluluto, ngunit hindi ito nangangahulugang nagluluto sila para sa isa’t isa.
Hindi lahat ng pandiwang may mag- ay gantihan. Ang magluto, magbasa at maglakad ay hindi awtomatikong nagsasaad ng kilos sa isa’t isa. Hindi rin gantihan ang bawat pandiwang may magka-: ang magkasakit ay tumutukoy sa pagkakaroon ng sakit.
Mga kalahok at aspekto ng kilos
Maaaring ipahayag ang mga kalahok sa isang pangkat o pangalanan ang kasama pagkatapos ng panghalip.
- Nag-usap sina Ana at Ben. — Parehong pinangalanan ang mga kalahok.
- Nag-usap kami ni Ben. — Ang nagsasalita at si Ben ang tinutukoy.
- Nagkita tayo kahapon. — Kasama ang kausap sa mga nagkita.
Sa mga halimbawang ito, ang mga kalahok sa gantihang kilos ang tinutukoy ng sina Ana at Ben, kami o tayo. Hindi kailangang ulitin ang sa isa’t isa kung malinaw na ang kahulugan.
Bilang mga pandiwa, nagbabago ang mga anyong ito ayon sa aspekto.
| Batayang anyo | Perpektibo: naganap na | Imperpektibo: nagpapatuloy o nauulit | Kontemplatibo: hindi pa nagaganap |
|---|---|---|---|
| mag-usap | nag-usap | nag-uusap | mag-uusap |
| magtulungan | nagtulungan | nagtutulungan | magtutulungan |
| magkita | nagkita | nagkikita | magkikita |
Nagkita kami ni Ben kahapon sa palengke.
Nagkikita kami tuwing Sabado.
Magkikita kami bukas para pag-usapan ang proyekto.
Ang aspekto ay tungkol sa kalagayan ng kilos, hindi lamang sa petsa nito. Sa Nagkikita kami tuwing Sabado, ang imperpektibo ay nagsasaad ng nauulit na pagkikita, hindi kinakailangang pagkikita sa mismong oras ng pagsasalita.
Ihambing ang Magkaibigan kami at Nagkaibigan kami. Ang una ay nagsasaad ng ugnayan namin. Ang ikalawa ay nagsasaad na nabuo ang pagkakaibigang iyon. Hindi basta anyong pangnakaraan ng isang paglalarawan ang lahat ng salitang nagsisimula sa nagka-.
Gabay sa pagpili ng anyo
Bago gamitin ang isang salita, itanong mo:
- Ugnayan ba ito? Piliin ang karaniwang salitang tumutukoy sa relasyon: mag-ina, magkapatid, magkaibigan.
- Pagkakatulad ba ito? Tukuyin ang katangiang magkapareho: magkaedad, magkakulay.
- Kilos ba ito sa isa’t isa? Gumamit ng angkop na buong pandiwa: mag-usap, magtulungan, magkita.
- Sino ang mga kalahok? Linawin kung sila, kami o tayo ang tinutukoy.
- Kung pandiwa, ano ang aspekto? Ihiwalay ang naganap na, nagpapatuloy o nauulit, at hindi pa nagaganap.
Tandaan: buong salita, mga kalahok at konteksto ang batayan ng kahulugan. Hindi sapat ang pagkakita sa mag- o magka- upang masabing gantihan ang kilos.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
16 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 16 words and review them later.
Mga ugnayan at gantihang kilos
16 wordsLast updated October 31, 2026