B2 · Upper Intermediate

Mga tanong sa gumagawa at sa layon

Pagpili ng sino, ano at nino sa mga tanong tungkol sa gumagawa at layon, kasama ang wastong pokus ng pandiwa at mga panandang ang, ng, si at ni.

By the flumi team About 7 min read

Kapag nagtatanong ka tungkol sa isang kilos, maaaring ang hinahanap mo ay ang gumagawa o ang layon—ang tao o bagay na tuwirang sangkot sa kilos. Kailangang magkatugma ang salitang pananong, pokus ng pandiwa at mga pananda upang malinaw kung aling papel ang tinatanong mo.

Aling bahagi ang hindi mo alam?

Isipin mong may liham na isinulat si Mara. Magkaiba ang tanong ayon sa impormasyong kulang:

Hindi mo alam ang sumulat:

— Sino ang sumulat ng liham?

— Si Mara ang sumulat ng liham.

Alam mong si Mara ang sumulat, ngunit hindi mo alam ang isinulat niya:

— Ano ang isinulat ni Mara?

— Liham ang isinulat niya.

Sa unang tanong, gumagawa ang hinahanap. Sa ikalawa, layon ang hinahanap. Hindi sapat na palitan lamang ang sino ng ano: nagbabago rin ang anyo ng pandiwa at ang pananda ng gumagawa.

Itugma ang tanong sa pokus

Ang pokus ng pandiwa ay ugnayan ng anyo ng pandiwa at ng papel ng pariralang may ang o si. Hindi ito basta diin sa pagbigkas.

Sa mga tanong na Sino ang…? at Ano ang…?, ipinakikilala ng bahaging kasunod ng ang ang papel na hinahanap. Ang kalahok na maaaring maging ang/si-parirala sa kaugnay na pahayag ang maaaring itanong sa ganitong pagkakabuo. Kung ibang kalahok ang nais itanong, kailangang iayon ang pokus ng pandiwa. Tingnan ang pagkakaiba ng bumili at binili:

Hinahanap Tanong Papel na tinatanong
Gumagawa Sino ang bumili ng tinapay? Ang bumili
Layon na bagay Ano ang binili ni Liza? Ang binili
Layon na tao Sino ang inimbitahan ni Liza? Ang inimbitahan

Sa unang hanay, pokus sa tagaganap ang bumili. Sa ikalawa at ikatlo, pokus sa layon ang binili at inimbitahan.

Kung ang nais itanong ay kung anong bagay ang binili ni Liza:

✗ Ano ang bumili si Liza?

✓ Ano ang binili ni Liza?

Sa Sino/Ano ang…?, ang tinatanong ay ang kalahok na magiging ang/si-parirala sa kaugnay na pahayag. Upang layon ang itanong dito, palitan ang bumili ng binili at ang si Liza ng ni Liza. Si Liza pa rin ang gumagawa, ngunit hindi siya ang kalahok na nakapokus sa pandiwang binili.

Kung ang nais itanong ay kung sino ang bumili ng tinapay:

✗ Sino ang binili ng tinapay?

✓ Sino ang bumili ng tinapay?

Sa maling halimbawa, ang binili ay nagtatalaga sa taong tinatanong bilang layon ng pagbili; hindi nito tinatanong ang bumili. Sa wastong tanong, bumili ang ginagamit upang gumagawa ang hanapin.

Hindi awtomatikong gumagawa ang tinutukoy ng sino. Tao ang tinatanong nito, ngunit maaaring gumagawa o layon ang taong iyon. Gayundin, hindi laging gumagawa ang pariralang may ang o si.

Sino ang nag-imbita, at sino ang inimbitahan?

Maaaring parehong tao ang gumagawa at ang layon. Sa ganitong sitwasyon, lalong mahalaga ang anyo ng pandiwa.

Pangyayari: Nag-imbita si Liza ng isang kaibigan. Si Ben ang kaibigang iyon.

— Sino ang nag-imbita kay Ben?

— Si Liza ang nag-imbita kay Ben.

— Sino ang inimbitahan ni Liza?

— Si Ben ang inimbitahan ni Liza.

Sa nag-imbita, ang hinahanap ay ang gumawa ng pag-anyaya. Sa inimbitahan, ang hinahanap ay ang taong inanyayahan.

Pansinin din ang mga pananda:

  • Si Liza ang gumagawa sa sagot na may nag-imbita.
  • Ni Liza ang gumagawa sa tanong na may inimbitahan.
  • Kay Ben ang taong inanyayahan sa pangungusap na may nag-imbita.
  • Si Ben ang taong inanyayahan sa sagot na may inimbitahan.

Hindi nagbabago ang mga papel nina Liza at Ben sa pangyayari. Nagbabago ang pagkakabuo ng pangungusap ayon sa impormasyong hinahanap.

Ang kay Ben ay kabilang sa mga sa-parirala: kay ang pananda kapag pangalan ng isang tao ang kasunod. Kanino ang ginagamit upang itanong ang taong nasa ganitong parirala, gaya ng Kanino mo ibinigay ang liham? — Kay Ben. Dito, nakatuon tayo sa paghahambing ng gumagawa at layon sa mga tanong na may sino, ano at nino; hindi saklaw ng pahina ang iba't ibang gamit ng kanino.

Quick check

Try one question now.

1
May nagdala ng mga upuan sa bulwagan. Pangalan ng taong gumawa nito ang hinahanap: ang nagdala ng mga upuan?

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Nino: tanong na pang-ulit o paglilinaw

Sa usapan, maaaring gamitin ang nino pagkatapos ng pandiwa upang ipaulit o linawin kung sino ang gumawa, halimbawa kung hindi mo narinig ang pangalan. Sa ganitong tanong, nananatiling pokus sa layon ang pandiwa, at itinatanong ng nino ang taong nasa bahaging may ni o nina sa sagot.

Tanong na pang-ulit matapos hindi marinig ang pangalan:

— Isinulat nino ang liham?

— Isinulat ni Mara ang liham.

Tanong na paglilinaw kung sino ang bumili:

— Binili nino ang tinapay?

— Binili ni Liza ang tinapay.

Sa unang halimbawa, ang liham pa rin ang layong may ang. Ang nililinaw ay ang gumagawa, kaya nino ang ginagamit. Napapanatili ang pokus sa layon sa ganitong tanong na pang-ulit o paglilinaw.

Sa karaniwang tanong sa pamantayang Tagalog na may Sino/Ano ang…?, kailangang tumugma ang tinatanong sa ang/si-parirala ng pandiwa. Kung gumagawa ang hinahanap, gamitin ang pokus sa tagaganap: Sino ang sumulat ng liham? Hindi karaniwang inililipat sa unahan ang nino na kumakatawan sa ng-parirala ng gumagawa.

Tanong Pagkakabuo
Sino ang sumulat ng liham? Karaniwang tanong; pokus sa tagaganap; ang sumulat ang hinahanap
Isinulat nino ang liham? Tanong na pang-ulit o paglilinaw sa usapan; pokus sa layon; ang gumagawa ang nililinaw gamit ang nino

Parehong maaaring sagutin ng Si Mara bilang maikling sagot sa tanong kung sino ang gumawa. Sa buong pangungusap, kailangang sumunod ang pananda sa napiling pagkakabuo: Si Mara ang sumulat ng liham o Isinulat ni Mara ang liham.

Sa pang-araw-araw na usapan, mas madalas ang Sino ang sumulat…?. Ang Isinulat nino ang liham? ay may gamit na pang-ulit o paglilinaw; hindi ito pantay na kapalit ng karaniwang tanong na may sino sa lahat ng sitwasyon. Dito, gumagawa ang tinatanong ng nino, hindi may-ari.

Iwasang baguhin ang papel nang hindi sinasadya

Bago ka bumuo ng tanong, sundin ang tatlong hakbang:

  1. Tukuyin kung gumagawa o layon ang kulang na impormasyon.
  2. Piliin ang sino para sa tao o ano para sa bagay, at iayon ang pokus sa papel na tinatanong. Sa tanong na pang-ulit o paglilinaw sa usapan, maaaring gamitin ang nino pagkatapos ng pandiwa upang linawin ang gumagawang nasa pangkat ng ni/nina habang pinananatiling pokus sa layon ang pandiwa.
  3. Suriin ang buong pagkakabuo: pandiwa, pananda at papel ng bawat kalahok.

Kung nais mong malaman ang bagay na binili ni Liza, gamitin ang Ano ang binili ni Liza?

Ang Ano ang bumili ng tinapay? ay nagtatanong kung anong bagay o nilalang ang gumawa ng pagbili. Hindi nito tinatanong kung ano ang binili.

Tandaan ang tatlong paghahambing:

  • Sino ang bumili? → taong gumawa ng pagbili.
  • Ano ang binili? → bagay na binili.
  • Binili nino ang tinapay? → tanong na pang-ulit o paglilinaw kung sino ang gumawa ng pagbili, habang pokus sa layon pa rin ang pandiwa.

Ang salitang pananong ay hindi sapat na batayan. Basahin ang pandiwa at mga pananda upang matukoy ang papel na tinatanong.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 31, 2026