A2 · ElementaryLesson 3 of 3

Naman sa pagtugon at pakiusap

Gamitin ang naman sa pagsagot, pagbabalik ng tanong at pakiusap. Alamin ang puwesto nito at epekto ng tono sa magalang o inis na pagsasalita.

Ginagamit ang naman sa pagsagot, pagbabalik ng tanong at paghingi ng tulong. Maaari itong magpakita ng pagkakaiba o magpalambot ng pakiusap. Mahalaga rin ang tono: maaari kang magtunog na magiliw o naiinis.

Pagtugon at pagbabalik ng tanong

Kapag may nagtanong tungkol sa iyo, maaari mong gamitin ang naman upang ibalik ang tanong sa kaniya.

— Kumusta ka?

— Mabuti naman. Ikaw naman?

Ang Mabuti naman ay karaniwang sagot sa pangungumusta. Depende sa sitwasyon, maaari nitong ipahiwatig na maayos ang kalagayan mo at walang malaking problema. Ang Ikaw naman? ay maikling paraan ng pagtatanong ng Kumusta ka? pabalik.

Hindi kailangan ang naman sa bawat sagot. Tama rin ang Mabuti. Ikaw?

Pagkakaiba at pagpapalitan

Sa pagtugon, maaaring ilipat ng naman ang usapan sa ibang tao, ibang gusto o ibang pagkakataon.

Sitwasyon Tugon na may naman Ipinapakita
Sabi ni Ana: “Gusto ko ng kape.” Ako naman, gusto ko ng tsaa. Iba ang gusto ng sumasagot.
Tapos nang maglaro si Ben. Ako naman! Nais ng sumasagot na siya ang sumunod.
Si Liza ang nagluto kahapon. Ngayon, ako naman ang magluluto. Magpapalitan sila ng gawain.

Hindi laging nangangahulugang kabaligtaran ang naman. Sa Ako naman!, maaaring ang mahalaga ay kung sino ang susunod, hindi kung sino ang may ibang opinyon.

Naman sa pakiusap

Maaari mong idagdag ang naman kapag humihingi ka ng tulong o maliit na pabor. Sa mahinahong tono, maaari nitong palambutin ang pakiusap.

Mabigat ang dala mong bag. Sinasabi mo sa kaibigan mo:

— Tulungan mo naman ako.

Wala kang lapis. Sinasabi mo sa kaklase mo:

— Pahiram naman ng lapis.

Hindi mo narinig ang sinabi ng kausap mo:

— Pakiulit naman.

Maaari ring gamitin ang po kapag kailangan ng paggalang:

Pakiulit naman po.

Hindi kapalit ng po ang naman. Magkaiba ang tungkulin ng mga ito: ang po ay tanda ng paggalang; ang naman ay maaaring magpalambot ng pakiusap.

Quick check

Try one question now.

1

Nagtanong si Rosa kung maayos ang pakiramdam mo. Sumagot ka: Ayos naman. Sa sagot na ito, sinasabi mong

Answer options

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Karaniwang puwesto at tono

Tandaan muna ang mga karaniwang ayos na ito:

  • Sa maikling sagot: Mabuti naman.
  • Sa pagbabalik ng tanong: Ikaw naman?
  • Sa paghingi ng pagkakataon: Ako naman!
  • Sa pakiusap na may mo: Tulungan mo naman ako.
  • Sa maikling pakiusap: Pakiulit naman.

Hindi basta inilalagay ang naman sa dulo ng anumang pangungusap. Sa Tulungan mo naman ako, nasa pagitan ito ng mo at ako.

Hindi awtomatikong magalang ang pakiusap dahil may naman. Ang Pakiulit naman na mahinahon ay maaaring maging magiliw. Ang parehong mga salita na matalim ang tono ay maaaring magpahiwatig ng pagkainis.

Sa kaibigan, karaniwan ang Tulungan mo naman ako. Sa taong hindi mo kilala, mas magalang ang Puwede po bang magpatulong? Hindi kailangang gumamit ng naman sa lahat ng pakiusap.

Mabilis na gabay

Bago gamitin ang naman, isipin kung ano ang nais mong sabihin:

  1. Ibabalik mo ba ang tanong? Gamitin ang Ikaw naman?
  2. Ikaw ba ang susunod? Gamitin ang Ako naman!
  3. Hihingi ka ba ng tulong? Maaari mong sabihin ang Tulungan mo naman ako sa mahinahong tono.

Ang kahulugan ng naman ay nakadepende sa buong usapan. Pakinggan ang tono at tingnan kung sino ang kausap mo.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 31, 2026