B1 Β· IntermediateLesson 1 of 2

Pagbuo ng pangngalang kilos gamit angΒ pag-

Alamin ang pagbuo ng pangngalang kilos gamit ang pag-, pag-uulit sa ilang anyo, at paggamit ng ang, ng at sa upang malinaw na mailarawan ang isang gawain.

By the flumi team About 6 min read 11 vocabulary wordsGrammar learning path: Pagpapangalan sa kilos at katangian

Sa pagbasa, pagsulat at pagluluto, ang kilos ay ipinapahayag bilang pangngalan. Gamit ang pag-, maaari mong pangalanan ang isang gawain at sabihin kung bakit ito mahalaga, mahirap o kapaki-pakinabang.

Kilos na ginawang pangngalan

Ihambing ang dalawang pangungusap:

Nagbabasa si Liza gabi-gabi.

Mahalaga kay Liza ang pagbasa gabi-gabi.

Ang nagbabasa ay pandiwa: sinasabi nito ang ginagawa ni Liza. Ang pagbasa ay pangngalang kilos: pangalan ito ng gawain. Sa ikalawang pangungusap, ang gawaing iyon ang inilalarawang mahalaga.

Hindi ipinapakita ng pagbasa lamang kung naganap na, nagpapatuloy o gagawin pa ang kilos. Kailangan ang ibang bahagi ng pangungusap upang luminaw ito.

Mga karaniwang paraan ng pagbuo

Makakatulong ang kaugnay na pandiwa sa pagpili ng anyo. Para sa mga pandiwang may -um-, karaniwang idinadagdag ang pag- sa ugat nang walang pag-uulit. Para sa mga pandiwang may mag-, karaniwang ginagamit ang pag- + inulit na unang pantig + ugat. Kung nagsisimula sa patinig ang ugat, ang unang patinig lamang ang inuulit, gaya ng a sa aral. Mga tendensiya lamang ang mga padrong ito, hindi tuntuning saklaw ang lahat ng pandiwa. Isa pang karaniwang halimbawa ang maglaro β†’ paglalaro: pag- + la + laro.

Ugat Kaugnay na pandiwa Pagbuo Pangngalang kilos
basa bumasa pag- + basa pagbasa
sulat sumulat pag- + sulat pagsulat
takbo tumakbo pag- + takbo pagtakbo
langoy lumangoy pag- + langoy paglangoy
basa magbasa pag- + ba + basa pagbabasa
sulat magsulat pag- + su + sulat pagsusulat
luto magluto pag- + lu + luto pagluluto
linis maglinis pag- + li + linis paglilinis
aral mag-aral pag- + a + aral pag-aaral

Kapag nagsisimula sa patinig ang kasunod ng pag-, gumagamit ng gitling: pag-aaral. Kapag katinig ang kasunod, walang gitling: pagsulat, pagluluto.

Karaniwan at wasto rin ang pagbabasa at pagsusulat, kasabay ng pagbasa at pagsulat. Kaugnay ng magbasa/magsulat ang mga anyong may pag-uulit, at kaugnay ng bumasa/sumulat ang mga anyong walang pag-uulit. Kaya alamin ang pangngalang kilos kasama ng kaugnay nitong pandiwa; hindi mali ang isang anyo dahil lamang naiiba ang pag-uulit nito.

May ibang padron ang mga pandiwang may mang- at mga anyo nitong man- at mam-: karaniwang pang-, pan- o pam- ang ginagamit sa pangngalang kilos, hindi pag-. Halimbawa: manood β†’ panonood at mangisda β†’ pangingisda. Alamin ang buong anyo kasama ng pandiwa; huwag basta lagyan ng pag- ang lahat ng ugat.

Ang pag-uulit sa pagluluto ay bahagi ng pagbuo ng pangngalan. Hindi nito awtomatikong sinasabing maraming beses nang ginawa ang kilos.

Paggamit kasama ng ang, ng at sa

Tulad ng ibang pangngalan, maaaring sumunod ang pangngalang kilos sa ang, ng o sa, ayon sa papel nito sa pangungusap.

Pananda Halimbawa Gamit sa halimbawa
ang Mahalaga ang pag-aaral. Ang gawain ang inilalarawan.
ng Alam niya ang kahalagahan ng pag-aaral. Tinutukoy kung anong gawain ang may kahalagahan.
sa Marami akong natutuhan sa pag-aaral. Ipinapakita kung sa anong gawain natutuhan ang marami.

Maaari ring gamitin ang sa + pangngalang kilos upang magbigay ng paalala tungkol sa isang gawain.

Sa pagluluto, gumamit ng malinis na kagamitan.

Sa pagsulat, piliin ang mga salitang madaling maunawaan.

Hindi pare-pareho ang kahulugan ng sa sa lahat ng pangungusap. Unawain ito kasama ng buong pahayag.

Gamit na pamanahon: pagdating ko, pag-uwi niya

Ginagamit din ang pag- + ugat na sinusundan ng panghalip na gaya ng ko, mo o niya upang sabihin kung kailan nangyayari ang isa pang kilos. Sa gamit na ito, walang pag-uulit ng unang pantig ng ugat. Ang mga panghalip na ito ay nasa anyong ng, ngunit hindi na nilalagyan ng hiwalay na ng: pagdating ko, hindi pagdating ng ko.

Pagdating ko, kumain kami. β€” Nang dumating ako, kumain kami.

Pag-uwi niya, natulog siya. β€” Nang umuwi siya, natulog siya.

Sa mga halimbawang ito, ang pagdating ko at pag-uwi niya ay nagsasaad ng panahon ng kasunod na kilos. Iba ito sa pagpapangalan ng gawain na may ang, ng o sa: sa Hinintay nila ang pagdating ko, ang pagdating ang hinihintay. Sa Pagdating ko, kumain kami, sinasabi kung kailan kami kumain. Nananatili ang tuntunin sa gitling: pag-uwi dahil patinig ang simula ng uwi.

Quick check

Try one question now.

1
Ang kaugnay na pandiwa ay bumasa. Nakatulong ang ng mapa upang makita namin ang daan.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Pagdaragdag ng gumagawa at bagay na kaugnay ng kilos

Maaari mong tukuyin kung sino ang gumagawa. Gamitin ang ni o nina bago ang pangalan, at ang ng bago ang karaniwang pangngalan.

  • ang paglangoy ni Ana
  • ang pagtakbo nina Ben at Rosa
  • ang pag-aaral ng mga bata

Maaari ring gamitin ang panghalip: ang pag-aaral ko, ang pagtakbo niya, ang pagluluto namin.

Ngunit hindi laging gumagawa ang ipinapakilala ng ng. Maaari rin nitong tukuyin ang bagay na binabasa, niluluto o nililinis.

Nakinig ang guro habang binabasa ng bata ang kuwento. Ang pagbasa ng bata ay mahusay. β€” Sa kontekstong ito, malinaw na ang bata ang bumabasa.

Mahalaga ang pagbasa ng aklat. β€” Ang aklat ang binabasa.

Mahalaga ang pagbasa ni Ana ng aklat. β€” Si Ana ang bumabasa; ang aklat ang binabasa.

Maaaring malabo ang pagbisita ng kaibigan kung walang konteksto: ang kaibigan ba ang bumibisita, o siya ang binibisita? Kung kailangan, gawing malinaw: ang pagbisita ng kaibigan sa akin o ang pagbisita ko sa kaibigan.

Mabilis na gabay

Kapag gagamit ka ng pangngalang kilos:

  1. Piliin ang karaniwang anyo: pagsulat, pagluluto, pag-aaral.
  2. Tingnan kung kailangan ang pag-uulit at gitling.
  3. Piliin ang pananda ayon sa buong pangungusap: ang, ng o sa.
  4. Linawin kung sino ang gumagawa at ano ang kaugnay ng kilos.

Tandaan: sa Nagluluto si Ana, ipinapahayag ng pandiwa ang kilos. Sa Masaya si Ana sa pagluluto, pinapangalanan ng pagluluto ang gawaing nagbibigay sa kaniya ng saya.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Vocabulary in this lesson

11 words, ready to study.

Play a word to hear it, then mark it as known β€” or save it to study later.

Save any of these 11 words and review them later.

Mga pangngalan para sa gawain

11 words

Last updated October 31, 2026