-acak ile gelecekteki bir durumu niteleme
Türkçede -acak ve -ecek sıfat-fiilleriyle gelecekteki kişi, yer ve nesneleri nitelemeyi; ek uyumunu, olumsuzluğu ve iyelik eklerini örneklerle öğren.
Gelecekteki bir olayla ilgili kişi, nesne veya yeri -acak / -ecek sıfat-fiiliyle niteleyebilirsin: gelecek misafir, okuyacağım kitap, kalacağımız otel. Bu yapılar, hangi kişiden veya şeyden söz ettiğini açıklar.
Gelecekteki olayı bir ada bağlama
Sıfat-fiil, fiilden oluşur ve bir adı niteler. -acak / -ecek, bu kullanımda beklenen veya planlanan bir olayı anlatır. Sıfat-fiil, nitelediği addan önce gelir.
Yarın bir misafir gelecek. O misafir için oda hazırlıyoruz.
→ Yarın gelecek misafir için oda hazırlıyoruz.
Hafta sonu bir film izleyeceğiz. O filmi seçtik.
→ Hafta sonu izleyeceğimiz filmi seçtik.
İlk örnekte “Hangi misafir?”, ikinci örnekte “Hangi film?” sorusunun cevabını veriyoruz. Yarın, hafta sonu gibi zaman ifadeleri de niteleme grubunun içinde bulunabilir.
-acak ve -ecek biçimleri
Ekin biçimini fiilin son ünlüsüne göre seçersin. Fiil ünlüyle bitiyorsa araya y girer.
| Fiilin son ünlüsü | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı, o, u | -acak | kalacak misafir, çalışacak kişi, koşacak çocuk, sunacak öğrenci |
| e, i, ö, ü | -ecek | gelecek misafir, bitecek iş, dönecek yolcu, gülecek çocuk |
| Fiil ünlüyle bitiyorsa | -yacak / -yecek | başlayacak kurs, bekleyecek yolcu |
Olumsuz biçim için fiile önce -ma / -me, sonra -yacak / -yecek eklenir:
- katılmak → katıl-ma-yacak → katılmayacak öğrenci
- gelmek → gel-me-yecek → gelmeyecek misafir
Demek ve yemek fiillerinde biçime dikkat et: diyecek, yiyecek.
“Yarın yiyeceğimiz yemekleri bugün hazırlayalım.”
İşi yapan kişiyi veya şeyi niteleme
Nitelediğin ad, sıfat-fiildeki işi yapan kişi veya şeyse bu temel yapıyı kullanırsın:
fiil + -acak / -ecek + ad
- Toplantıda konuşacak kişi henüz gelmedi. Kişi konuşacak.
- Yarın başlayacak kurs üç ay sürecek. Kurs başlayacak.
- Geziye katılmayacak öğrenciler öğretmene haber versin. Bu öğrenciler geziye katılmayacak.
Ad çoğul olsa da sıfat-fiile çokluk eki eklemezsin: gelecek misafirler, başlayacak kurslar.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Okuyacağım kitap: işi kimin yapacağını belirtme
Nitelediğin ad işi yapan değilse, işi kimin yapacağını sıfat-fiildeki iyelik ekiyle gösterebilirsin. Örneğin okuyacağım kitap yapısında kitabı okuyacak kişi benim; kitap ise okuyacağım şeydir.
-acak / -ecek ekinden sonra ünlüyle başlayan bir iyelik eki gelirse k → ğ olur.
| İşi yapan | Kalın ünlülü örnek | İnce ünlülü örnek |
|---|---|---|
| ben | okuyacağım kitap | seçeceğim hediye |
| sen | okuyacağın kitap | seçeceğin hediye |
| o | okuyacağı kitap | seçeceği hediye |
| biz | okuyacağımız kitap | seçeceğimiz hediye |
| siz | okuyacağınız kitap | seçeceğiniz hediye |
| onlar | okuyacakları kitap | seçecekleri hediye |
İşi yapanı açıkça belirtmek için benim, senin, onun, bizim, sizin, onların biçimlerini kullanabilirsin. Bir kişi adıyla da aynı ilişki kurulur: Ayşe’nin okuyacağı kitap.
Benim okuyacağım kitap masada. → Kitabı ben okuyacağım.
Senin hazırlamayacağın yemekleri ben hazırlayacağım. → Sen bu yemekleri hazırlamayacaksın.
Bizim kalacağımız otel denize yakın. → Biz bu otelde kalacağız.
İşi yapan kişi zaten belliyse zamiri söylemen gerekmez: Kalacağımız otel denize yakın.
İlişkiyi görmek için önce kısa bir cümle kur: “Ben bu evde yaşayacağım.” Sonra adı nitele: yaşayacağım ev. Niteleme grubunda evde değil, ev kullanılır.
Gelecek zamanla karıştırma
-acak / -ecek, bir cümlenin yükleminde gelecek zamanı bildirebilir. Sıfat-fiil olarak kullanıldığında ise ardından gelen adı niteler.
| Kullanım | Örnek | Görevi |
|---|---|---|
| Gelecek zaman | Ece yarın gelecek. | Ece’nin ne yapacağını bildirir. |
| Sıfat-fiil | Yarın gelecek öğrenci Ece. | Hangi öğrenciden söz edildiğini belirtir. |
| Gelecek zaman | Bu kitabı okuyacağım. | Yapacağım işi bildirir. |
| Sıfat-fiil | Okuyacağım kitap masada. | Kitabı niteler. |
Okuyacağım biçimi iki kullanımda da aynıdır. Görevini cümledeki yerine ve anlamına bakarak belirle.
Ayrıca konuşacak kişi ile konuşacağım kişi aynı anlama gelmez:
- Konuşacak kişi: O kişi konuşacak.
- Konuşacağım kişi: Ben o kişiyle konuşacağım.
Nitelediğin ad, ana cümledeki görevine göre durum eki alabilir: “Okuyacağım kitabı çantama koydum.” Buradaki -ı, koydum fiilinin nesnesini belirtir.
Kısa kontrol listesi
- Gelecekteki hangi olayı anlatıyorsun? Fiile -acak / -ecek ekle.
- Nitelediğin ad işi yapan mı? Gelecek misafir gibi temel biçimi kullan.
- İşi başka biri mi yapıyor? Kişiye uygun iyelik ekini seç: okuyacağım kitap, kalacağımız otel.
- Olay gerçekleşmeyecek mi? Olumsuzluk ekini önce getir: gelmeyecek misafir, okumayacağım kitap.
- Sıfat-fiil grubunu nitelediğin adın önüne yerleştir.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026