Emir kipinde temel yönergeler
Emir kipinde sen ve siz için olumlu ve olumsuz yönergeler kur; eklerin ünlü uyumunu, araya gelen y sesini ve lütfen ile kullanımı örneklerle öğren.
Yönerge vermek
Birine ne yapacağını söylemek için emir kipini kullanırsın: Gel. Dinle. Yaz. Bu biçimleri sınıfta, evde ve günlük işlerde sık sık duyarsın. Bu sayfada sen ve siz biçimleriyle olumlu ve olumsuz yönerge vermeyi öğreneceksin.
Öğretmen bir öğrenciye söylüyor: Kitabını aç.
Öğretmen bütün sınıfa söylüyor: Kitaplarınızı açın.
Sen: Fiilin kısa biçimi
Sözlükte fiiller -mak veya -mek ile biter. -mak, -mek ekini çıkar. Kalan biçimle bir kişiye yönerge verebilirsin. Ek ekleme.
| Sözlük biçimi | Sen için emir | Yönerge |
|---|---|---|
| bakmak | bak | Buraya bak. |
| gelmek | gel | Buraya gel. |
| okumak | oku | Bu cümleyi oku. |
| dinlemek | dinle | Beni dinle. |
Genellikle sen demene gerek yoktur: Sen buraya gel. yerine Buraya gel. diyebilirsin.
Siz: Birden fazla kişi veya saygılı hitap
Birden fazla kişiye yönerge verirken siz biçimini kullan. Bir kişiye saygılı hitap için de bu biçimi kullanabilirsin.
Fiilin son sesi ünsüzse -ın, -in, -un, -ün ekle. Eki fiilin son ünlüsüne göre seç.
| Son ünlü | Ek | Sen | Siz |
|---|---|---|---|
| a, ı | -ın | bak | bakın |
| e, i | -in | gel | gelin |
| o, u | -un | otur | oturun |
| ö, ü | -ün | gül | gülün |
Bazı fiillerde bu ekten önce t → d değişimi olur:
- git → gidin: İçeri gidin.
- et → edin: Dikkat edin. Yardım edin.
- seyret → seyredin: Filmi seyredin.
Bu değişim her fiilde olmaz: at → atın.
Fiilin son sesi ünlüyse ekten önce y gelir:
- başla → başlayın
- bekle → bekleyin
- oku → okuyun
İki sık kullanılan biçime dikkat et: yemek → ye / yiyin, demek → de / deyin.
Bir arkadaşına: Buraya otur.
İki arkadaşına: Buraya oturun.
Bir müşteriye: Lütfen buraya oturun.
Daha resmî biçimler: Tabelalarda, duyurularda ve sınav yönergelerinde -ınız, -iniz, -unuz, -ünüz eklerini de görebilirsin. Bunlar da son ünlüye göre seçilir; fiil ünlüyle bitiyorsa araya y gelir.
- Lütfen bekleyiniz.
- Oturunuz.
- Dikkat ediniz.
- Soruları okuyunuz.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Olumsuz yönergeler
Birine bir işi yapmamasını söylemek için -ma veya -me ekle. Fiilin son ünlüsü a, ı, o, u ise -ma; e, i, ö, ü ise -me kullan.
Sen biçiminde başka ek yoktur. Siz biçiminde -ma + y + ın → -mayın, -me + y + in → -meyin olur.
| Olumlu: sen | Olumsuz: sen | Olumsuz: siz |
|---|---|---|
| aç | açma | açmayın |
| konuş | konuşma | konuşmayın |
| gel | gelme | gelmeyin |
| gül | gülme | gülmeyin |
| bekle | bekleme | beklemeyin |
| oku | okuma | okumayın |
| git | gitme | gitmeyin |
Olumsuzluk ekinden önce t → d değişimi olmaz: gidin, ama gitmeyin; edin, ama etmeyin.
Hava soğuk. Pencereyi açma.
Sınav başlıyor. Lütfen konuşmayın.
Işık kırmızı. Geçmeyin.
Lütfen ve doğru yazım
Lütfen, yönergeyi daha nazik yapar. Hem sen hem siz biçimiyle kullanabilirsin.
- Bir arkadaşına: Lütfen kapıyı kapat.
- Bir misafire: Lütfen içeri girin.
- Sınıfa: Lütfen burada koşmayın.
Olumsuzluk eki fiile bitişik yazılır.
✓ Burada konuşma.
✗ Burada konuş ma.
Ünlüyle biten fiillerde y sesini unutma:
✓ Lütfen bekleyin.
✗ Lütfen beklein.
Kısa kontrol
Bir yönerge kurarken şu sırayı izle:
- Fiili seç: bakmak → bak.
- Kişiyi seç: sen → bak, siz → bakın.
- Olumsuz yönerge için -ma / -me kullan: bakma / bakmayın.
- Daha nazik söylemek için lütfen ekle: Lütfen buraya bakın.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
22 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 22 words and review them later.
Günlük yönergelerde kullanılan fiiller
22 wordsLast updated October 12, 2026