İyelik eklerinden sonra durum ekleri
İyelik eklerinden sonra belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma eklerini kullanmayı; üçüncü kişide araya giren n sesini örneklerle ve tablolarla öğren.
Sahiplikten sonra yer ve yön
Evim bir şeyin kime ait olduğunu gösterir. Evime, evimde, evimden biçimleri ise yön veya yer bildirir. Bu biçimlerde durum eki, iyelik ekinden sonra gelir. Burada belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma eklerini birlikte kullanmayı öğreneceksin.
- Çantamı aldım. → Neyi aldım?
- Evime gidiyorum. → Nereye gidiyorum?
- Odamda ders çalışıyorum. → Nerede ders çalışıyorum?
- İş yerimden çıkıyorum. → Nereden çıkıyorum?
Eklerin sırası
Sıra şöyledir: isim + iyelik eki + durum eki.
| İsim | İyelik ekiyle | Durum ekiyle | Eklerin sırası |
|---|---|---|---|
| ev | evim | evimde | ev + im + de |
| oda | odan | odana | oda + n + a |
| çanta | çantamız | çantamızı | çanta + mız + ı |
| okul | okulunuz | okulunuzdan | okul + unuz + dan |
Çokluk eki varsa iyelik ekinden önce gelir: kitap + lar + ım + da → kitaplarımda.
Durum ekini seçerken iyelik eki almış biçimin son ünlüsüne bak:
| Son ünlü | Belirtme | Yönelme | Bulunma | Ayrılma |
|---|---|---|---|---|
| a, ı | -ı | -a | -da | -dan |
| e, i | -i | -e | -de | -den |
| o, u | -u | -a | -da | -dan |
| ö, ü | -ü | -e | -de | -den |
Örneğin çantamı, evimi, okulumu, gözümü biçimlerinde belirtme eki değişir.
Bulunma ve ayrılma eklerinin -ta, -te, -tan, -ten biçimleri de vardır: sınıfta, sınıftan. Ancak iyelik ekinden sonra burada gösterilen d'li biçimler kullanılır: sınıfımda, sınıfımdan.
Üçüncü kişide araya giren n
Onun ve onların ile kullanılan iyelik biçimlerinden sonra bu dört durum ekini getirirken araya n girer.
| İyelik biçimi | Belirtme | Yönelme | Bulunma | Ayrılma |
|---|---|---|---|---|
| onun evi | evini | evine | evinde | evinden |
| onun arabası | arabasını | arabasına | arabasında | arabasından |
| onların evleri | evlerini | evlerine | evlerinde | evlerinden |
Ekleri ayrı düşün:
- ev + i + n + de → evinde
- araba + sı + n + a → arabasına
- ev + leri + n + den → evlerinden
Aynı kural bir isim tamlamasında da geçerlidir: Ali'nin odasında, okul bahçesine.
Onun arabası biçimine yönelme eki getirirken arabasına dersin, arabasıya değil.
Benim arabam için ise arabama dersin. Burada araya n eklenmez.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Kişilere göre karşılaştırma
Aşağıdaki tabloda aynı ismin farklı kişilere ait biçimlerini karşılaştır.
| Kişi | İyelik biçimi | Belirtme | Yönelme | Bulunma | Ayrılma |
|---|---|---|---|---|---|
| benim | evim | evimi | evime | evimde | evimden |
| senin | evin | evini | evine | evinde | evinden |
| onun | evi | evini | evine | evinde | evinden |
| bizim | evimiz | evimizi | evimize | evimizde | evimizden |
| sizin | eviniz | evinizi | evinize | evinizde | evinizden |
| onların | evleri | evlerini | evlerine | evlerinde | evlerinden |
Senin evin biçimindeki n, iyelik ekidir: ev + in + de → evinde. Onun evi biçiminde ise durum ekinden önce ayrıca n gelir: ev + i + n + de → evinde.
Evinde tek başına hem senin evinde hem de onun evinde anlamına gelebilir. Kimin evi olduğu konuşmadan anlaşılmıyorsa senin, onun veya kişinin adını kullan.
Anlama uygun durum ekini seç
İyelik eki aynı kalabilir; durum eki cümledeki anlama ve fiile göre değişir.
Benim çantam:
- Çantamı açıyorum. → Neyi açıyorum?
- Kitabı çantama koyuyorum. → Nereye koyuyorum?
- Kitap çantamda. → Kitap nerede?
- Kitabı çantamdan çıkarıyorum. → Nereden çıkarıyorum?
Elif'in çantası:
- Elif çantasını açıyor.
- Kitabı çantasına koyuyor.
- Kitap çantasında.
- Kitabı çantasından çıkarıyor.
İyelik eki ile belirtme ekini karıştırma. Onun çantası sözündeki -sı iyelik ekidir. Bu çanta, açmak fiilinin nesnesi olduğunda belirtme eki de gerekir: Onun çantasını açıyorum.
Kısa kontrol listesi
- Önce sahipliği kur: odam, odası.
- Cümleye uygun durum ekini seç: nerede? → -da / -de.
- Üçüncü kişi iyelik ekinden sonra n ekle: odası + n + da → odasında.
- Ek sırasını ve ünlü uyumunu kontrol et: odamda, odasında; evimde, evinde.
Benim odamda ve onun odasında: ikisi de yer bildirir; iyelik ekleri ise farklı kişileri gösterir.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026