Kaynaştırma ünsüzleriyle ilk adımlar
Kaynaştırma ünsüzleri y, n, s ve ş ile ekleri doğru birleştir; arabaya, annesi, bunu ve ikişer gibi temel örneklerde harflerin yerini ve kullanımını öğren.
Türkçede kelimelere ek getiririz: araba → arabaya. Bazı eklerle birlikte y, n, s, ş harflerini kullanırız. Bunlara kaynaştırma ünsüzleri denir. Bu harfleri birkaç temel örnekle tanıyabilirsin.
Harfi kalıpla birlikte öğren
Kaynaştırma harfini istediğin gibi seçemezsin. Harf, kelimeye ve eke bağlıdır.
| Harf | Temel örnek | Cümle |
|---|---|---|
| y | araba → arabaya | Arabaya bin. |
| s | anne → annesi | Onun annesi burada. |
| n | bu → bunu | Bunu al. |
| ş | iki → ikişer | Çocuklara ikişer elma ver. |
Harfleri tek başına değil, örneklerle hatırla: arabaya, annesi, bunu, ikişer.
Y: arabaya, kediyi
Bir kelimenin son harfi ünlüyse -a, -e eklerinden önce y gelir.
- araba + y + a → arabaya
- kedi + y + e → kediye
Neyi? sorusuna cevap veren -ı, -i, -u, -ü eklerine belirtme eki denir; kelime ünlüyle bitiyorsa bu eklerden önce y kullanırız.
| Kelime | Ek | Sonuç |
|---|---|---|
| araba | -ı | arabayı |
| kedi | -i | kediyi |
| kutu | -u | kutuyu |
| ütü | -ü | ütüyü |
Nereye? Masaya. → Kitabı masaya koy.
Neyi? Kutuyu. → Kutuyu aç.
Neyi? Ütüyü. → Ütüyü kapat.
Bu kalıplarda kelimenin son harfi ünsüzse y gelmez: ev → eve, kalem → kalemi.
Ben öğrenciyim, biz öğrenciyiz
Ben ve biz ile kim olduğumuzu veya nasıl olduğumuzu anlatırken kelimeye ek getiririz. Kelime ünlüyle bitiyorsa aşağıdaki eklerden önce y gelir.
| Kelime | Ben | Biz |
|---|---|---|
| öğrenci | öğrenciyim | öğrenciyiz |
| hasta | hastayım | hastayız |
İle: arabayla, Ece'yle
İle kelimesini ayrı yazabiliriz veya kelimeye -la, -le olarak ekleyebiliriz. Kelime ünlüyle bitiyorsa bu ekten önce y gelir.
| Ayrı yazım | Ekli biçim | Cümle |
|---|---|---|
| araba ile | arabayla | Okula arabayla gidiyorum. |
| Ece ile | Ece'yle | Ece'yle konuşuyorum. |
Kelime ünsüzle bitiyorsa y gelmez: otobüs ile → otobüsle.
S: onun arabası
Bir şeyin kime ait olduğunu anlatırken onun arabası gibi bir yapı kullanırız. Kimin arabası? sorusuna cevap veren onun arabası yapısında, -sı eki bir iyelik ekidir: arabanın kime ait olduğunu gösterir. Bu yapıda kelime ünlüyle bitiyorsa -ı, -i, -u, -ü eklerinden önce genellikle s gelir.
| Kelime | Yapı | Anlam |
|---|---|---|
| araba | onun arabası | Araba ona ait. |
| anne | onun annesi | Bu, onun annesi. |
| kutu | onun kutusu | Kutu ona ait. |
| ütü | onun ütüsü | Ütü ona ait. |
Kelime ünsüzle bitiyorsa bu yapıda s gelmez: onun evi, onun kalemi.
Arabayı ve arabası aynı anlama gelmez.
Arabayı yıka. → Hangi şeyi? Arabayı.
Onun arabası temiz. → Kimin arabası? Onun arabası.
Harf seçerken yalnızca kelimenin sonuna değil, anlama da bak.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
N: buna, bunu
Bu, şu, o kelimelerine aşağıdaki ekleri getirirken n kullanırız. Buradaki o, bir kişiyi veya bir şeyi gösterebilir.
| Kelime | -a ekiyle | -u ekiyle | -da ekiyle | -dan ekiyle |
|---|---|---|---|---|
| bu | buna | bunu | bunda | bundan |
| şu | şuna | şunu | şunda | şundan |
| o | ona | onu | onda | ondan |
İki çanta var. Bunu al, şunu alma.
Şu resim çok güzel. Şuna bak!
Bu çanta ağır. Ona dokunma.
Bu üç kelimede y değil, n kullan: buya değil buna, şuyu değil şunu. -da, -dan eklerinden önce de n gelir: bunda, şundan, onda.
Kimin? Neyin? Annenin, arabanın
Kimin? veya Neyin? sorusuna cevap verirken kullandığımız -ın, -in, -un, -ün eklerine ilgi eki denir. İsim ünlüyle bitiyorsa bu eklerden önce genellikle n gelir.
| Kelime | Ekli biçim | Birlikte kullanımı |
|---|---|---|
| anne | annenin | annenin çantası |
| araba | arabanın | arabanın kapısı |
| kedi | kedinin | kedinin maması |
| kutu | kutunun | kutunun kapağı |
| ütü | ütünün | ütünün kablosu |
Ne ve su kelimelerinde şu biçimleri hatırla: ne → neyi, neyin; su → suyu, suyun.
Neyi arıyorsun? — Suyu arıyorum.
Neyin rengi? — Suyun rengi.
İyelik ekinde de onun suyu deriz.
Ş: ikişer, altışar
Eşit sayıda dağıtırken -ar, -er eklerini kullanırız. Sayı ünlüyle bitiyorsa bu eklerden önce ş gelir: ikişer, altışar, yedişer.
Çocuklara ikişer elma ver. → Her çocuğa iki elma ver.
Sayı ünsüzle bitiyorsa ş gelmez: birer, üçer.
Kısa kontrol
Bir ek kullanırken şu örnekleri hatırla:
- y: araba → arabaya, arabayı
- s: araba → onun arabası
- n: bu → buna, bunu
- ş: iki → ikişer
Her ekten önce kaynaştırma harfi gelmez: araba + da → arabada. Önce kelimeyi, sonra kullanacağın eki ve anlamı kontrol et.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026