Flumi logoflumi.
Start free
B1 · IntermediateLesson 2 of 2

Keşke ile şimdiki ve geçmiş dilekler

Keşke ile şimdiki durumlara yönelik dilekleri ve geçmişe ilişkin pişmanlıkları anlat; -sa/-se ve -saydı/-seydi biçimlerini örneklerle karşılaştır.

By the flumi team About 5 min read Grammar learning path: Dilek, öneri ve keşke
Practice exercises

Keşke ne anlatır?

Keşke ile şu an farklı olmasını istediğin bir durumu veya geçmişte gerçekleşmesini istediğin bir olayı anlatabilirsin. Şimdiki dilekleri ve geçmişe ilişkin pişmanlıkları ayırmak için hem fiilin biçimine hem de zaman ifadelerine dikkat et.

  • Şimdiki durum: Çok işim var. Keşke daha çok vaktim olsa.
  • Geçmişteki olay: Dün geç yattım. Keşke erken yatsaydım.

İlk cümlede şu anki durumun değişmesini istiyorsun. İkinci cümlede ise geçmişteki bir davranışından pişmanlık duyuyorsun.

Şimdiki ve gelecekteki dilekler: -sa / -se

Temel yapı keşke + fiil + -sa/-se + kişi eki biçimindedir. Fiilin son ünlüsü a, ı, o, u ise -sa; e, i, ö, ü ise -se kullanılır: kalsam, okusam, gelsem, görsem.

Kişi Gelmek Olmak
Ben gelsem olsam
Sen gelsen olsan
O gelse olsa
Biz gelsek olsak
Siz gelseniz olsanız
Onlar gelseler olsalar

Bir özellikten veya durumdan söz ederken isim ya da sıfattan sonra olsa biçimlerini kullanabilirsin.

Şu an evde yalnızım. Keşke sen de burada olsan.

Bu çanta çok ağır. Keşke daha hafif olsa.

Evimiz çok küçük. Keşke büyük bir evimiz olsa.

-sa/-se tek başına şimdiki zamanı göstermez. Keşke yarın gelmesem gibi bir cümle geleceğe yönelik bir dilektir. Zamanı anlamak için şimdi, bugün, yarın gibi ifadelere ve konuşmanın konusuna bak.

Geçmiş dilekler: -saydı / -seydi

Geçmişte yaşanmış bir olayın farklı olmasını istediğinde sık kullanılan yapı keşke + fiil + -saydı/-seydi + kişi eki biçimindedir.

Fiilin son ünlüsü a, ı, o, u ise -saydı; e, i, ö, ü ise -seydi kullanılır: kalsaydım, okusaydım, gelseydim, görseydim.

Kişi Gelmek Olmak
Ben gelseydim olsaydım
Sen gelseydin olsaydın
O gelseydi olsaydı
Biz gelseydik olsaydık
Siz gelseydiniz olsaydınız
Onlar gelselerdi olsalardı

Onlar için gelseydiler ve olsaydılar biçimleri de doğrudur.

Dün toplantıya geç kaldım. Keşke evden daha erken çıksaydım.

Geçen hafta seni aramadık. Keşke seni arasaydık.

Dünkü piknikte hava soğuktu. Keşke hava sıcak olsaydı.

Bu cümlelerde istenen şey geçmişte gerçekleşmemiştir. Keşke yalnızca kendi davranışından duyduğun pişmanlığı anlatmaz; hava gibi değiştiremediğin bir durumla ilgili üzüntünü de anlatabilir.

Quick check

Try one question now.

1
Bu romanı merak ediyorum ama okumaya zamanım yok. Keşke ben de bu romanı !

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Olumsuz dilekler

Bir durumun olmamasını istediğinde fiile önce -ma/-me, sonra dilek ve kişi eklerini getir.

Zaman ve anlam Yapı Örnek
Şu anki durumun olmaması fiil + -masa/-mese + kişi eki Keşke bu oda bu kadar sıcak olmasa.
Geçmişteki olayın olmaması fiil + -masaydı/-meseydi + kişi eki Keşke dün o kadar geç yatmasaydım.

Olumsuz biçimin anlamını gerçek durumla birlikte kontrol et:

  • Şimdi çok yorgunum. → Keşke bu kadar yorgun olmasam.
  • Dün ona yalan söyledim. → Keşke ona yalan söylemeseydim.
  • Dün şemsiyemi almadım. → Keşke şemsiyemi alsaydım.

Son örnekte gerçek olay olumsuzdur: Şemsiyeyi almadın. Dilek ise olumludur: Şemsiyeyi almak istiyordun.

Zamanı ve anlamı birlikte kontrol et

Gerçek durum Dilek
Şimdi yanımda değilsin. Keşke şimdi yanımda olsan.
Dün yanımda değildin. Keşke dün yanımda olsaydın.

-saydı/-seydi her zaman geçmiş zamanı anlatmaz. Keşke şimdi yanımda olsaydın cümlesi de doğrudur: Kişi şu an yanında değildir ve sen bunun farklı olmasını istersin. Burada şimdi sözü zamanı açıkça gösterir.

Bu nedenle yalnızca eke bakarak zamanı seçme. Keşke şimdi yanımda olsan ve Keşke şimdi yanımda olsaydın cümlelerinin ikisi de şimdiki duruma yönelik bir dilek anlatabilir. Olsaydın, olsan biçimine göre durumun şu an gerçeğe aykırı olduğunu daha belirgin vurgulayabilir ve bağlama göre daha güçlü bir özlem taşıyabilir; dileğin daha sonra gerçekleşemeyeceği anlamına gelmez.

Keşke ayrı yazılır. Ek-fiil idi bitişik de ayrı da yazılabilir: arasaydım ve arasa idim doğrudur; burada bitişik biçimi kullanıyoruz.

Keşke istenen durumu zaten belirtir. Bu kullanımda ayrıca bir sonuç cümlesi kurman gerekmez: Keşke daha çok vaktim olsa! tek başına tamamlanmış bir dilektir.

Sık yapılan hatalar

Bu dilek cümlelerinde fiili yalnızca -dı, geniş zaman veya şimdiki zaman ekiyle kullanma; dilek biçimini seç.

  • ✗ Keşke dün seni aradım. → ✓ Keşke dün seni arasaydım.
  • ✗ Keşke yarın gelirim. → ✓ Keşke yarın gelsem.
  • ✗ Keşke şimdi evde dinleniyorum. → ✓ Keşke şimdi evde dinlensem.

Kısa kontrol listesi

Bir dilek cümlesi kurarken şu sırayı izle:

  1. Zamanı belirle: Şimdi mi, yarın mı, geçmişte mi?
  2. İstenen durumu seç: Bir şeyin olmasını mı, olmamasını mı istiyorsun?
  3. Biçimi kur: Şimdiki ve gelecekteki dileklerde olsa, geçmiş dileklerde olsaydı temel örneklerdir; zaman ifadelerini de kontrol et.
  4. Kişiyi ekle: Ben olsam / olsaydım, biz olsak / olsaydık.

Keşke şimdi boş olsam. → Şu an boş değilim.

Keşke dün boş olsaydım. → Dün boş değildim.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 12, 2026