-ki ile yer ve zaman nitelemesi
Yer ve zaman bildiren -ki ekini; evdeki, sokaktaki, bugünkü ve yarınki gibi örneklerle öğren, ekin yazımını ve isimden önce kullanımını doğru uygula.
Hangi kişi, hangi şey?
-ki ekiyle bir kişiyi veya şeyi yerine ya da zamanına göre anlatabilirsin: masadaki kitap, yarınki ders. Bu eki isimden önce kullanırsın. Yer bildiren yapılarda -daki, -deki, -taki, -teki biçimlerini; zaman bildiren yapılarda ise bugünkü, yarınki gibi sözcükleri öğrenebilirsin.
Masada bir kitap var. → Masadaki kitap benim.
Yarın bir ders var. → Yarınki ders saat onda.
İlk örnekte kitabın yerini, ikinci örnekte dersin zamanını belirtiyoruz.
Yer bildiren sözcüklerle -ki
Yer bildirmek için önce -da, -de, -ta, -te, sonra -ki ekini getir. Ardından kişi veya şeyin adını söyle.
Yer adı + -da/-de/-ta/-te + ki + isim
| Yer | -ki ile biçim | İsimle kullanım |
|---|---|---|
| oda → odada | odadaki | odadaki masa |
| ev → evde | evdeki | evdeki çocuk |
| sokak → sokakta | sokaktaki | sokaktaki araba |
| sepet → sepette | sepetteki | sepetteki elma |
-da/-de/-ta/-te seçimi, bildiğin bulunma durumu kuralına göre yapılır. Son ünlü a, ı, o, u ise -da/-ta; e, i, ö, ü ise -de/-te kullanılır. Sözcük f, s, t, k, ç, ş, h, p ile bitiyorsa -ta/-te gelir.
-ki bölümü bu yer yapılarında değişmez: okuldaki, otobüsteki.
Mutfaktaki bardaklar temiz.
Parktaki çocuklar oyun oynuyor.
Otobüsteki yolcular bekliyor.
Burada, şurada, orada ile de aynı yapıyı kullanabilirsin:
- Buradaki sandalye boş.
- Şuradaki bina okul.
- Oradaki insanlar otobüs bekliyor.
Zaman bildiren sözcüklerle -ki
Bazı zaman sözcüklerine -ki doğrudan gelir. Bu sözcüklerde araya -da/-de ekleme.
| Zaman | Niteleme biçimi | Örnek |
|---|---|---|
| yarın | yarınki | yarınki ders |
| akşam | akşamki | akşamki yemek |
| şimdi | şimdiki | şimdiki işim |
| dün | dünkü | dünkü film |
| bugün | bugünkü | bugünkü hava |
Dün ve bugün sözcüklerinde ek -kü olur: dünkü, bugünkü. Ancak yarınki ve akşamki biçimlerinde ek -ki olarak kalır.
Dünkü film çok güzeldi.
Bugünkü hava çok güzel.
Yarınki ders saat onda başlayacak.
Şimdiki işim evime yakın.
Zamanı birkaç sözcükle de belirtebilirsin: geçen haftaki toplantı, gelecek ayki tatil. Bu örneklerde ek, zaman ifadesinin son sözcüğüne gelir.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Yazım ve anlam farkları
Yer ve zaman bildiren bu -ki eki sözcüğe bitişik yazılır. Birlikte oluşturdukları ifade, anlattığı isimden önce gelir.
✗ masa da ki kitap → ✓ masadaki kitap
✗ bugün ki ders → ✓ bugünkü ders
✗ yarındaki ders → ✓ yarınki ders
Yer için masada + ki, zaman için yarın + ki kullan.
-ki olan ve olmayan ifadelerin görevleri farklıdır:
| Cümle | Anlam |
|---|---|
| Kitap masada. | Kitabın yerini söylüyoruz. |
| Masadaki kitap benim. | Hangi kitabın benim olduğunu söylüyoruz. |
| Yarın ders var. | Dersin zamanını söylüyoruz. |
| Yarınki ders kısa. | Hangi dersin kısa olduğunu söylüyoruz. |
Kısa kontrol listesi
Bir kişiyi veya şeyi yer ya da zaman bilgisiyle anlatırken şu sırayı izle:
- Yer mi? Bulunma durumu ekinden sonra -ki getir: evdeki kedi.
- Zaman mı? Uygun zaman biçimini seç: yarınki ders, bugünkü ders.
- Yazım doğru mu? Eki bitişik yaz; ismi sonra getir: sokaktaki araba, dünkü toplantı.
Yer: odadaki masa. Zaman: bugünkü ders. İki yapıyla da “Hangi?” sorusuna cevap verebilirsin.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026