-masına karşın ve -acak olsa bile.

-masına karşın, bir durumdan beklenen sonucun ortaya çıkmadığını; -acak olsa bile ise varsayılan bir durumun ana yargıyı değiştirmeyeceğini anlatır. Bu iki yapıyı seçerken yalnızca zamana değil, konuşanın durumu bir olgu olarak mı yoksa varsayım olarak mı sunduğuna da dikkat et.

1.Olguya karşı beklenti, varsayıma karşı kararlılık

-masına karşın yapısında yan cümledeki durum kabul edilir; ana cümle, bu durumun doğurduğu beklentiyle karşıtlık kurar.

-acak olsa bile yapısında ise bir olasılık düşünsel olarak kabul edilir. Ana cümledeki sonuç, karar veya değerlendirme bu olasılık karşısında da geçerlidir.

Bu ikinci yapı yalnızca kişisel kararlılık bildirmez. Bir değerlendirmenin geçerliliğini de koruyabilir: “Maliyetler düşecek olsa bile mevcut bütçe bu proje için yeterli olmayacak.”

1.1-sa bile / -sa da ile karşılaştırma

Yapı	Örnek	Anlam odağı
-sa bile	Kurul ek belge istese bile başvurumuzu geri çekmeyeceğiz.	Belge isteme ihtimali karşısında karar değişmez.
-sa da	Kurul ek belge istese de başvurumuzu geri çekmeyeceğiz.	Aynı varsayımsal karşıtlığı kurar; bile seçeneğinde uç veya beklenmedik ihtimal vurgusu daha belirgindir.
-acak olsa bile	Kurul ek belge isteyecek olsa bile başvurumuzu geri çekmeyeceğiz.	İleride belge istemesi söz konusu olursa da kararın değişmeyeceğini vurgular.

-sa bile / -sa da bu örneklerde gelecek bir durumu anlatabilir; gelecek anlamı için -acak zorunlu değildir. -acak olsa bile, olayı ileriye dönük bir ihtimal olarak açıkça çerçeveler. Bu fark, olayın gerçekleşme olasılığının daha yüksek olduğu anlamına gelmez.

2.-masına karşın yapısının kuruluşu

Temel sıra fiil + -ma/-me + iyelik eki + yönelme eki + karşın biçimindedir. Buradaki -ma/-me, fiili adlaştırır; tek başına olumsuzluk bildirmez. İyelik eki, yan cümlenin öznesini gösterir.

Yan cümlenin öznesi	Yapı	Örnek
ben	-mama / -meme karşın	uyarmama karşın
sen	-mana / -mene karşın	uyarmana karşın
o	-masına / -mesine karşın	uyarmasına karşın
biz	-mamıza / -memize karşın	uyarmamıza karşın
siz	-manıza / -menize karşın	uyarmanıza karşın
onlar	-malarına / -melerine karşın	uyarmalarına karşın

Tablodaki çokluk biçimi, onlar için açık ve yaygın bir örnektir; açık çoğul özneyle tekil biçim de kullanılabilir: Uzmanların uyarmasına karşın / Uzmanların uyarmalarına karşın.

Açıkça belirtilen özne genellikle ilgi eki alır: benim uyarmama, kurulun istemesine, uzmanların önermesine karşın. Üçüncü tekil kişide iyelik ekinden sonra yönelme ekinden önce n gelir: gel-me-si-n-e.

İlk örnekte uyaran kişi ben, hatayı tekrarlayan ise ekiptir. Yan cümlenin öznesiyle ana cümlenin öznesi aynı olmak zorunda değildir.

3.-acak olsa bile yapısının kuruluşu

Temel sıra fiil + -acak/-ecek + ol- + -sa + kişi eki + bile biçimindedir. Kişi eki ilk fiile değil, olsa biçimine eklenir. Bile ayrı yazılır.

Kişi	Örnek yapı
ben	katılacak olsam bile
sen	katılacak olsan bile
o	katılacak olsa bile
biz	katılacak olsak bile
siz	katılacak olsanız bile
onlar	katılacak olsalar bile

-acak/-ecek son ünlüye göre seçilir: kalacak, gelecek, görecek, bulacak. Ünlüyle biten fiillerde araya y girer: başlayacak, bekleyecek.

Yan cümlenin açık öznesi bu yapıda yalın hâldedir: ben katılacak olsam bile, kurul reddedecek olsa bile. Bu özellik, kurulun reddetmesine karşın yapısından farklıdır.

4.Olumsuzluk ve zamanın yorumu

-masına karşın yapısını olumsuz yapmak için adlaştırma ekinden önce olumsuzluk eki gelir:

• gelmesine karşın: Gelir; buna rağmen beklenen sonuç ortaya çıkmaz.
• gelmemesine karşın: Gelmez; buna rağmen beklenmeyen bir sonuç ortaya çıkar.

-acak olsa bile yapısında da olumsuzluk ilk fiilde kurulabilir: gelmeyecek olsa bile, yapmayacak olsan bile. Olumsuzluk ekinden sonra y kullanılır.

-masına karşın kendi başına geçmiş zaman bildirmez. Zamanı bağlam ve ana yüklem belirler: “Her gün erken kalkmasına karşın işe geç kalıyor.” Burada geçmişte tamamlanmış tek bir olay değil, süren bir durum anlatılır.

4.1Tamamlanmışlık ve geçmişe dönük varsayım

-mış olsa bile, eylemi ilgili zamana göre tamamlanmış olarak varsayar. Tek başına eylemin gerçekleşmediğini göstermez. -saydı bile ise geçmişe dönük bağlamlarda gerçekleşmemiş bir koşulun sonucu yine değiştirmeyeceğini anlatır. -mış olsaydı bile, tamamlanmışlık ile geçmişte gerçekleşmemiş koşulu bir araya getirir.

Yapı	Örnek	Zaman ve varsayım
-acak olsa bile	Başvuruyu yarın yapacak olsak bile sonuç değişmeyecek.	Başvuru ileriye dönük bir ihtimaldir.
-mış olsa bile	Başvuruyu dün yapmış olsak bile sonuç değişmeyecek.	Dün yapılmış olması varsayım olarak kabul edilir; yapılıp yapılmadığı bu biçimden tek başına anlaşılamaz.
-saydı bile	Başvuruyu zamanında yapsaydık bile kabul edilmeyecekti.	Zamanında yapılmamış başvuru için farklı bir geçmiş senaryosu kurulur.
-mış olsaydı bile	Başvuruyu zamanında yapmış olsaydık bile kabul edilmeyecekti.	Başvurunun zamanında tamamlandığı karşıt senaryo düşünülür; olumsuz sonuç yine değişmez.

-mış olsa bile yalnızca geçmişe gönderme yapmaz: “Yarın bu saate kadar raporu bitirmiş olsak bile hemen yayımlayamayacağız.” Burada tamamlanmışlık, gelecekteki bir zamana göredir. -saydı bile biçiminin zamanını da bağlamla değerlendir: “Yarın vaktim olsaydı bile o toplantıya gitmezdim” cümlesinde varsayım geleceğe yöneliktir.

5.Bağlama ve anlatım amacına göre seçim

Aynı konu, iki yapıyla farklı biçimde sunulabilir:

Bağlam	Cümle	Konuşanın yaklaşımı
Yapılan hesap bütçenin yetersiz olduğunu gösteriyor.	Bütçenin yetersiz olmasına karşın proje sürdürülecek.	Yetersizliği kabul edilen bir durum olarak sunar.
Yeni maliyetler henüz belli değil.	Bütçe yetersiz kalacak olsa bile proje sürdürülecek.	Yetersizliği varsayar; sürdürme kararını korur.

Karşın, özellikle yazılı anlatımda, raporlarda ve gerekçeli değerlendirmelerde sık görülür. Daha önce öğrendiğin rağmen ile çoğu bağlamda aynı karşıtlığı kurar; rağmen gündelik konuşmada daha yaygındır.

5.1Üslup ve iki cümleli anlatım

-dığı hâlde, kabul edilen bir durumla beklenen sonucun karşıtlığını hem konuşmada hem yazıda doğal biçimde kurar. -masına karşın aynı ilişkiyi daha resmî, yazılı anlatıma yakın bir üslupla sunabilir. Bu bir kullanım eğilimidir; iki yapı arasında kesin bir konuşma–yazı sınırı yoktur.

Anlatım biçimi	Örnek	Üslup ve vurgu
-dığı hâlde	Bütçe yetersiz olduğu hâlde proje sürdürülecek.	Konuşmada da yazıda da kullanılabilen doğrudan bir karşıtlık kurar.
-masına karşın	Bütçenin yetersiz olmasına karşın proje sürdürülecek.	Rapor veya gerekçeli değerlendirme üslubuna uygundur.
Buna karşın	Bütçe yetersiz. Buna karşın proje sürdürülecek.	İlk cümledeki duruma açıkça gönderme yapar; yazılı anlatımda sık kullanılır.
Yine de	Bütçe yetersiz. Yine de proje sürdürülecek.	Engelleyici duruma rağmen kararın korunduğunu vurgular; gündelik konuşmada da doğaldır.

İki cümleli anlatımda önce durum bağımsız bir yargı olarak verilir, ardından karşıt sonuç öne çıkarılır. Buna karşın ve yine de bu örneklerde yakın anlamlıdır; ancak buna karşın iki durum arasındaki karşıtlığı, yine de ise önceki duruma rağmen geçerli kalan sonucu daha belirgin kılar.

-acak olsa bile, olası sonucu özellikle gündeme getirip etkisiz bırakan vurgulu bir anlatım sağlar. Örneğin “Bütün desteğimi kaybedecek olsam bile bu itirazı dile getireceğim” cümlesi, kararın ağır bir olasılık karşısında da korunacağını belirtir. Bu nedenle yapı yalnızca resmî yazıyla sınırlı değildir.

6.Kısa karar listesi

1. Kabul edilen durum beklenen sonucu doğurmuyorsa: -masına karşın kullan.
2. Varsayılan durum ana yargıyı değiştirmiyorsa: -acak olsa bile kullan.
3. Özneyi denetle: benim itiraz etmeme karşın; fakat ben itiraz edecek olsam bile.
4. Olumsuzluğu ayırt et: gelmesine olumlu, gelmemesine olumsuzdur.
5. Kişi ekinin yerini kontrol et: katılacak olsam bile; ilk fiilde ayrıca kişi eki yoktur.