Saat, gün ve tarih bildirme
Türkçede saatleri, haftanın günlerini ve tarihleri söylemeyi; saat kaç, saat kaçta, hangi gün ve ayın kaçı sorularına örneklerle cevap vermeyi öğren.
Saat, gün ve tarih bilgisiyle bir buluşmanın zamanını söyleyebilirsin. Saat kaç?, Saat kaçta?, Hangi gün? ve Ayın kaçı? sorularını farklı durumlarda kullanırsın.
Saat kaç?
Şu anki saati sormak için Saat kaç? dersin. Cevaba Saat… ile başlayabilirsin.
| Saat | Söyleyiş |
|---|---|
| 09.00 | Saat dokuz. |
| 09.15 | Saat dokuz on beş. |
| 09.30 | Saat dokuz otuz. / Saat dokuz buçuk. |
| 09.45 | Saat dokuz kırk beş. |
| 14.20 | Saat on dört yirmi. |
Buçuk, otuz dakika demektir. Günlük konuşmada iki buçuk diyebilirsin. Zamanı açıkça belirtmek için öğleden sonra iki buçuk dersin. Saat çizelgelerinde 14.30, yani on dört otuz biçimi yaygındır.
Günlük konuşmada 12.30 için yarım da yaygındır: Saat yarım. Bir etkinliğin zamanını söylerken yarımda dersin: Öğle yemeği yarımda.
— Saat kaç?
— Saat sekiz buçuk.
— Saat kaç?
— Saat on bir yirmi.
Geçiyor ve var
Saatleri söylemenin başka bir yolu da vardır. İlk otuz dakika içinde geçiyor, otuzuncu dakikadan sonra var kullanabilirsin. Tam otuz dakikada buçuk yaygındır.
- Geçiyor: İçinde bulunduğun saati söyle.
- Var: Bir sonraki saati ve o saate kalan dakikayı söyle.
- Çeyrek: On beş dakika demektir.
| Saat | Söyleyiş | Anlamı |
|---|---|---|
| 03.10 | Üçü on geçiyor. | Saat üçten sonra on dakika. |
| 04.15 | Dördü çeyrek geçiyor. | Saat dörtten sonra on beş dakika. |
| 05.45 | Altıya çeyrek var. | Saat altıya on beş dakika kalıyor. |
| 08.50 | Dokuza on var. | Saat dokuza on dakika kalıyor. |
Geçiyor ile saate -ı, -i, -u, -ü eklerinden biri gelir: altıyı, ikiyi, onu, üçü. Ünlüyle biten sayılarda araya y girer.
Var ile saate -a, -e gelir: ona, üçe. Ünlüyle biten sayılarda -ya, -ye kullanılır: altıya, ikiye.
Dört ek alınca bu yapılarda dördü ve dörde olur: Dördü beş geçiyor. Dörde beş var.
Saat kaçta?
Bir dersin veya buluşmanın zamanını sormak için Saat kaçta? dersin. Dokuz, dokuz on beş veya dokuz buçuk gibi cevaplarda saatin sonuna -da, -de, -ta, -te gelir.
| Ek | Örnek |
|---|---|
| -da | Toplantı onda. |
| -de | Ders birde. |
| -ta | Film altı buçukta. |
| -te | Otobüs üçte. |
Son ünlü a, ı, o, u ise -da / -ta; e, i, ö, ü ise -de / -te kullanılır. Son ses f, s, t, k, ç, ş, h, p ise ek t ile başlar. Diğer durumlarda d ile başlar.
Birden fazla sayı varsa ek son sözcüğe gelir: dokuz on beşte, on dört otuzda. Rakamla yazarken kesme işareti kullanılır: 09.15'te, 14.30'da.
— Ders saat kaçta?
— Dokuzda.
— Film saat kaçta başlıyor?
— Yedi buçukta başlıyor.
Saat kaçta? sorusuna geçe ve kala ile de cevap verebilirsin. Geçiyor → geçe, var → kala olur. Saat sayısının eki değişmez; geçe ve kala sonuna -da / -de eklenmez.
| Saat | Saat kaç? | Ders saat kaçta başlıyor? |
|---|---|---|
| 03.10 | Üçü on geçiyor. | Üçü on geçe başlıyor. |
| 04.15 | Dördü çeyrek geçiyor. | Dördü çeyrek geçe başlıyor. |
| 05.45 | Altıya çeyrek var. | Altıya çeyrek kala başlıyor. |
| 08.50 | Dokuza on var. | Dokuza on kala başlıyor. |
Günlük konuşmada zamanı açıkça belirtmek için sabah, öğlen, akşam ve gece kullanabilirsin:
| Saat | Örnek |
|---|---|
| 08.00 | Ders sabah sekizde başlıyor. |
| 12.00 | Öğlen on ikide yemek yiyoruz. |
| 20.00 | Film akşam sekizde başlıyor. |
| 23.00 | Gece on birde yatıyorum. |
Saat kaç? → Saat üç. Şu anki saati söylersin.
Ders saat kaçta? → Ders üçte. Dersin zamanını söylersin.
Bir etkinliğin saatini söylemek için beş kırk beşte veya altıya çeyrek kala diyebilirsin. Altıya çeyrek var ise saatin kaç olduğunu bildirir.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Haftanın günleri
Bir haftada yedi gün vardır:
| Sıra | Gün |
|---|---|
| 1 | pazartesi |
| 2 | salı |
| 3 | çarşamba |
| 4 | perşembe |
| 5 | cuma |
| 6 | cumartesi |
| 7 | pazar |
Günü sormak için Bugün günlerden ne? dersin. Bir etkinliğin gününü sormak için Hangi gün? kullanırsın.
— Bugün günlerden ne?
— Bugün çarşamba.
— Türkçe dersi hangi gün?
— Cuma günü.
— Ne zaman buluşuyoruz?
— Cumartesi saat ikide.
Bu cevaplarda gün adına ek gerekmez: salı veya salı günü diyebilirsin.
Aylar ve tarihler
Tarihi gün + ay + yıl sırasıyla söylersin. Yıl her zaman gerekli değildir.
| Sıra | Ay | Sıra | Ay |
|---|---|---|---|
| 1 | ocak | 7 | temmuz |
| 2 | şubat | 8 | ağustos |
| 3 | mart | 9 | eylül |
| 4 | nisan | 10 | ekim |
| 5 | mayıs | 11 | kasım |
| 6 | haziran | 12 | aralık |
12.05.2026 tarihini on iki Mayıs iki bin yirmi altı diye okursun. Bu tarih okunuşunda gün için on ikinci değil, on iki dersin.
Bugün ayın kaçı? sorusuna ay adını söylemeden de cevap verebilirsin: Ayın on ikisi. Başka örnekler: Ayın beşi., Ayın yirmi üçü.
— Bugün ayın kaçı?
— Ayın on ikisi. / Bugün on iki Mayıs.
— Doğum günün ne zaman?
— 23 Nisan'da.
— Toplantı hangi tarihte?
— 12 Mayıs'ta.
Etkinliğin tarihini söylerken ay adına -da, -de, -ta, -te gelir: 3 Ocak'ta, 5 Şubat'ta, 12 Mayıs'ta, 2 Eylül'de.
Gün ve ay adları normalde küçük harfle başlar: salı günü, mayıs ayında. Belirli bir tarihte büyük harfle başlar: 12 Mayıs 2026 Salı.
Rakamlı bir tarihte ay adına gelen ek kesmeyle ayrılır: 23 Nisan'da.
Hangi soruya hangi cevap?
- Şu anki saat: Saat kaç? — On buçuk.
- Etkinliğin saati: Saat kaçta? — On buçukta.
- Haftanın günü: Hangi gün? — Pazartesi.
- Bugünün tarihi: Bugün ayın kaçı? — Beş Haziran.
- Etkinliğin tarihi: Hangi tarihte? — 5 Haziran'da.
Gün ve saati birleştirebilirsin: Ders pazartesi saat on buçukta.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Vocabulary in this lesson
34 words, ready to study.
Play a word to hear it, then mark it as known — or save it to study later.
Save any of these 34 words and review them later.
Haftanın günleri
7 wordsSaat ve günün bölümleri
15 wordsYılın ayları
12 wordsLast updated October 12, 2026