A1 · BeginnerLesson 2 of 3

Temel fiil cümlesinde sözcük sırası

Türkçede temel fiil cümlesinin sözcük sırasını öğren; özne, nesne, zaman ve yer bildiren sözleri fiilden önce kullanarak kısa, doğru cümleler kur.

Türkçede kısa bir fiil cümlesiyle bir işi anlatabilirsin: Ben kitap okuyorum. Temel sırada fiil sondadır. Özne, nesne, zaman ve yer bildiren sözler fiilden önce gelir.

İşi kim yapıyor?

Özne, işi yapan kişiyi veya varlığı gösterir. Fiil, işi anlatır. Bu cümlelerde fiil, cümlenin yüklemidir.

Temel sıra: özne + fiil.

Özne: Kim? Fiil: Ne yapıyor? Cümle
Ben çalışıyorum Ben çalışıyorum.
Sen yüzüyorsun Sen yüzüyorsun.
Ali koşuyor Ali koşuyor.

Cümleye büyük harfle başla. Cümlenin sonuna nokta koy.

Özneyi söylemeden de cümle kurabilirsin

Türkçede özneyi çoğu zaman söylemeyiz: Kitap okuyorum. Burada -um kişi eki, işi yapanın ben olduğunu gösterir.

Ben sözünü vurgu yapmak veya iki kişiyi karşılaştırmak için kullanabiliriz: Ben çay içiyorum, sen kahve içiyorsun.

Cümleye nesne ekle

Bazı fiillerle “Ne?” sorusuna da cevap veririz. Bu cevap nesnedir.

Ben kitap okuyorum. → Ne okuyorum? Kitap.

Bu tür kısa cümlelerde temel sıra: özne + nesne + fiil.

Özne Nesne Fiil
Ben kitap okuyorum.
Sen müzik dinliyorsun.
Ece çay içiyor.

Ben kitap okuyorum.

Sen müzik dinliyorsun.

Ece çay içiyor.

Her örnekte işi anlatan fiil sonda, nesne fiilin hemen önündedir.

Nesne belirli olduğunda ek alır:

Ben kitap okuyorum.

Ben bu kitabı okuyorum.

İkinci cümlede belirli bir kitaptan söz ediyoruz. Bu kitabı nesnedir. Nesne ek alsa da sıra aynıdır: fiil yine sondadır.

Her cümlede nesne yoktur. Ali koşuyor. da tam bir cümledir.

Zaman ve yer ekle

Ne zaman? sorusuna bugün, şimdi, her sabah gibi sözlerle cevap verebilirsin. Nerede? sorusuna evde, okulda, parkta gibi sözlerle cevap verebilirsin.

  • Zaman: Ben şimdi çalışıyorum.
  • Yer: Ali parkta koşuyor.
  • Zaman ve yer: Ben bugün evde kitap okuyorum.

Başlangıç için şu sırayı kullanabilirsin:

Özne + zaman + yer + nesne + fiil

Bu parçaların hepsi her cümlede bulunmaz.

Zaman sözü cümlenin başında da olabilir. İki cümle de doğrudur:

Ben bugün evde çalışıyorum.

Bugün ben evde çalışıyorum.

İki örnekte de fiil sondadır.

Quick check

Try one question now.

1
Derya evde uyuyor. Bu cümlede işi yapan kişiyi gösteren özne sözüdür.

Check your answer when you are ready. No sign-in needed.

Karışık sözcükleri sırala

Sözcükler: içiyor / Ece / çay

  1. İşi yapan kişiyi bul: Ece.
  2. Nesneyi bul: çay.
  3. Fiili sona koy: içiyor.

Sonuç: Ece çay içiyor.

Ece içiyor çay., fiilin sonda olmadığı, gündelik konuşmada duyabileceğin devrik bir cümledir. Devrik cümleler yazıda da olabilir; başlangıç için yazarken temel sırayı kullan: Ece çay içiyor. Fiili sona koy.

Kısa kontrol

Ben bugün evde kitap okuyorum.

Cümleni kontrol et:

  • İşi kim yapıyor? Ben
  • Ne zaman? Bugün
  • Nerede? Evde
  • Ne okuyorum? Kitap
  • Fiil sonda mı? Okuyorum

Temel sırayı hatırla: Özne + nesne + fiil. Zaman ve yer bilgisi eklesen de bu temel düzende fiil sonda kalır.

You reached the end

You reached the end

Now make it stick.

Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.

Practice exercises

Was this lesson helpful?

Last updated October 12, 2026