Yönelme durumu
Yönelme durumu için -a, -e, -ya ve -ye eklerini öğren; bir yere gitmeyi, birine bir şey vermeyi ve özel adlara ek getirmeyi kısa örneklerle çalış.
Bir yere gitmek veya birine bir şey vermek için yönelme durumu kullanılır: okula, öğretmene. Bu ekin biçimlerini ve özel adlarla yazımını kısa örneklerle öğrenebilirsin.
Nereye? Kime? Neye?
Yönelme durumu, hareketin yönünü veya bir şeyi alan kişiyi gösterir.
- Nereye? → Eve gidiyorum.
- Kime? → Öğretmene bir kitap veriyorum.
Şu fiillerle de yönelme durumu kullanılır:
- bakmak: Neye bakıyorsun? → Menüye bakıyorum.
- binmek: Neye biniyorsun? → Otobüse biniyorum.
- telefon etmek: Kime telefon ediyorsun? → Anneme telefon ediyorum.
- başlamak: Neye başlıyorsun? → Derse başlıyorum.
Yönelme durumu zaman da bildirebilir: Yemek akşama hazır. Saatlerle kadar kullanarak bir bitiş zamanı söyleyebiliriz: Saat üçe kadar buradayım.
— Nereye gidiyorsun?
— Parka gidiyorum.
— Kitabı kime veriyorsun?
— Öğretmene veriyorum.
Ek seçimi: -a veya -e
Kelimenin son ünlüsüne bak. Son ünlüye göre -a veya -e kullan. Ek, kelimeye bitişik yazılır.
| Son ünlü | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı | -a | park → parka; sınıf → sınıfa; durak → durağa |
| o, u | -a | okul → okula; yol → yola |
| e, i | -e | ev → eve; şehir → şehre |
| ö, ü | -e | göl → göle; otobüs → otobüse |
Durak → durağa örneğinde son harf değişir. Şehir → şehre örneğinde ise ikinci i düşer. Bu ünlü düşmesi yalnızca bazı kelimelerde olur (ağız → ağza, burun → burna); bu kelimeleri ekli biçimleriyle öğren.
Bazı kelimeler bu ünlü kuralına uymaz: saat → saate. Bu kelimeleri ekli biçimleriyle öğren.
Ben, sen, o zamirlerinin yönelme biçimleri özeldir: ben → bana, sen → sana, o → ona. “Bene” veya “sene” yazma.
Bana bir kitap ver. Sana telefon ediyorum. Ona bir mesaj yazıyorum.
Ünlüden sonra y
Kelime ünlüyle bitiyorsa, kelime ile ek arasına y gelir. Böylece -ya veya -ye kullanılır.
| Son ünlü | Ek | Örnek |
|---|---|---|
| a, ı, o, u | -ya | oda → odaya; kapı → kapıya; büro → büroya; kutu → kutuya |
| e, i, ö, ü | -ye | anne → anneye; kedi → kediye; menü → menüye |
O zamiri bu kurala uymaz: ona.
Çocuk odaya gidiyor.
Kapıya bakıyorum.
Kediye su veriyorum.
Menüye bakıyorum.
Y, yalnızca kelime ünlüyle bitiyorsa gelir.
- okul + a → okula, “okulya” değil.
- oda + y + a → odaya, “odaa” değil.
Quick check
Try one question now.
Check your answer when you are ready. No sign-in needed.
Bazı kelimelerde harf değişir
Yönelme eki gelince bazı kelimelerin sonundaki p, ç, t, k değişir. Buna ünsüz yumuşaması denir.
| Değişim | Örnek |
|---|---|
| p → b | kitap → kitaba |
| ç → c | ağaç → ağaca |
| t → d | kâğıt → kâğıda |
| k → ğ | durak → durağa |
| k → g | renk → renge |
Bu değişim her kelimede olmaz: park → parka, bisiklet → bisiklete.
Otobüs durağa geliyor.
Çocuk ağaca bakıyor.
Kalemle kâğıda bir ev çiziyorum.
Özel adlarla yazım
Kişi ve şehir adlarında yönelme ekinden önce kesme işareti (’) kullan.
| Özel ad | Yönelme durumu |
|---|---|
| Aylin | Aylin’e |
| Ali | Ali’ye |
| İstanbul | İstanbul’a |
| Ankara | Ankara’ya |
Yarın İstanbul’a gidiyorum.
Ali’ye bir mesaj yazıyorum.
Özel adın son harfi yazıda değişmez: Ahmet’e, Zonguldak’a.
Kısa kontrol listesi
Yönelme durumunu kullanırken şu sırayı izle:
- Nereye?, Kime? veya Neye? sorusunu düşün; zaman bildiren kullanımları da hatırla.
- Son ünlüye göre -a veya -e seç.
- Kelime ünlüyle bitiyorsa araya y koy: kutuya. Özel zamir biçimlerini hatırla: bana, sana, ona.
- Kelimede harf değişimi var mı, kontrol et: kitaba.
- Kişi veya şehir adıysa kesme işareti kullan: Ali’ye.
Okula gidiyorum. Kediye su veriyorum. Ali’ye mesaj yazıyorum.
You reached the end
You reached the endNow make it stick.
Save your progress, or start the exercises. Practice with detailed feedback after you submit, or save your progress and come back.
Was this lesson helpful?
Last updated October 12, 2026